Sprzedałeś mieszkanie? Nawet 19 tys. Polaków na celowniku fiskusa. Chodzi o zapłatę zaległego podatku

Ulga meldunkowa miała chronić przed podatkiem. Jeden formalny wymóg zmienił wszystko

Sprawa dotyczy osób, które kupiły mieszkania w latach 2007–2008, a następnie sprzedały je przed upływem pięciu lat od ich nabycia. Co do zasady taka transakcja oznacza obowiązek zapłaty podatku, chyba że podatnik spełni określone warunki przewidziane przez przepisy. W tamtym okresie obowiązywała tzw. ulga meldunkowa, z której mogły skorzystać osoby zameldowane w sprzedawanej nieruchomości na pobyt stały przez co najmniej rok.

Problem pojawił się jednak w związku z dodatkowymi formalnościami. Oprócz spełnienia warunku meldunkowego przepisy wymagały również złożenia odpowiedniego oświadczenia do urzędu skarbowego. Część podatników nie dopełniła tego obowiązku, uznając, że sam fakt rocznego zameldowania wystarcza do skorzystania ze zwolnienia. Fiskus przyjął jednak odmienne stanowisko i po latach zaczął domagać się zapłaty podatku wraz z odsetkami.

Według doniesień medialnych problem może dotyczyć nawet 19 tys. osób w całej Polsce. W mediach opisywano przypadki bardzo wysokich należności. "Gazeta Wyborcza” informowała m.in. o małżeństwie z Białegostoku, które otrzymało wezwanie do zapłaty 38 tys. zł, parze z Mazur zobowiązanej do uregulowania około 100 tys. zł oraz mieszkańcu Warszawy, od którego fiskus zażądał 190 tys. zł. Dla wielu rodzin oznacza to konieczność wieloletniej spłaty zobowiązań, których – jak sądzili – nigdy nie będą musieli regulować.

Trybunał Konstytucyjny stanął po stronie podatników. Problemem okazał się brak publikacji wyroku

Przełomem w sporze wydawał się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 lipca 2025 r. Sędziowie uznali, że do skorzystania z ulgi meldunkowej wystarczało spełnienie podstawowego warunku, czyli rocznego zameldowania na pobyt stały. W ocenie Trybunału uzależnienie prawa do zwolnienia od dodatkowego obowiązku złożenia oświadczenia do urzędu skarbowego było niezgodne z Konstytucją.

Mimo korzystnego dla podatników rozstrzygnięcia sytuacja prawna nie uległa jednak zmianie. Powodem jest fakt, że wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. W praktyce oznacza to, że – zgodnie ze stanowiskiem administracji – orzeczenie nie wywołuje skutków prawnych, a organy podatkowe nie mają podstaw do zmiany wcześniejszych decyzji wyłącznie z tego powodu. W rezultacie osoby, które od lat kwestionują obowiązek zapłaty podatku, nadal pozostają w niepewności.

RPO apeluje o rozwiązanie problemu, ale Ministerstwo Finansów nie planuje zmian

Sprawą zajął się Rzecznik Praw Obywatelskich. Do Biura RPO trafiają skargi osób, które – mimo upływu wielu lat – nadal ponoszą konsekwencje spornej interpretacji przepisów. Jedna z opisanych spraw dotyczy małżeństwa, wobec którego przez cztery lata prowadzono egzekucję z emerytur. Łącznie małżonkowie zapłacili około 112 tys. zł wliczając podatek, odsetki oraz koszty egzekucyjne, a zaciągnięte w związku z tym zobowiązania spłacają do dziś.

Rzecznik Praw Obywatelskich podkreśla, że państwo powinno naprawić skutki stosowania przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją. Jak wskazuje Marcin Wiącek, obywatele nie powinni ponosić negatywnych konsekwencji sporów dotyczących statusu Trybunału Konstytucyjnego ani problemów związanych z publikacją jego orzeczeń. 

W maju RPO zwrócił się do Ministerstwa Finansów o podjęcie działań w tej sprawie. Resort finansów nie zamierza jednak wprowadzać nowych rozwiązań. Ministerstwo Finansów poinformowało, że nie planuje inicjatywy legislacyjnej umożliwiającej wznowienie zakończonych postępowań lub odzyskanie zapłaconych kwot przez osoby, które nie złożyły wymaganego oświadczenia. Zdaniem resortu brak jest podstaw do weryfikacji ostatecznych decyzji podatkowych, zwłaszcza w sytuacjach, w których upłynął już termin przedawnienia zobowiązań. Oznacza to, że dla wielu podatników wieloletni spór związany z ulgą meldunkową nadal pozostaje nierozwiązany.