Seniorzy stracą prawo jazdy? UE zdecydowała. Obowiązują nowe zasady i granica wieku

Starsi kierowcy za kółkiem - doświadczenie kontra biologia na drogach

Starzenie się społeczeństwa to wyzwanie nie tylko dla systemu emerytalnego, lecz także dla bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Według najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) oraz raportów rządowych z przełomu 2025 i 2026 roku, udział osób w wieku 60 lat i więcej osiągnął już poziom blisko 26,6%, a ich obecność za kierownicą jest naturalnym elementem codzienności. Z roku na rok rośnie liczba seniorów posiadających prawo jazdy, co wynika zarówno z wydłużającej się średniej długości życia, jak i większej aktywności tej grupy – zawodowej, społecznej i rodzinnej.

Czytaj więcej: Coś niepokojącego dzieje się ze zdrowiem seniorów w Polsce. Wyniki gorsze od średniej w UE

Zmiany demograficzne przekładają się jednak na nowe wyzwania dla infrastruktury drogowej i systemu bezpieczeństwa. Eksperci medycyny transportu podkreślają, że wraz z wiekiem pogarsza się sprawność psychofizyczna - mogą pojawiać się ograniczenia wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów, takie jak pogorszenie wzroku, słuchu czy refleksu, co przy braku kontroli może prowadzić do tragicznych zdarzeń. 

Dane policyjne pokazują, że w ubiegłym roku kierujący w wieku 60+ byli sprawcami niemal 3,9 tys. wypadków drogowych, w których śmierć poniosło 339 osób. Nie świadczy to jednak o tym, że seniorzy za kierownicą są szczególnie niebezpieczni, lecz podkreśla potrzebę dostosowania przepisów, działań profilaktycznych oraz rozwiązań technologicznych do ich specyficznych potrzeb i możliwości.

Zobacz też: Od 7 lipca zmiany dla kierowców. To wyposażenie będzie wymagane w każdym nowym aucie

Nowa granica wieku i koniec bezterminowości

Parlament Europejski zatwierdził rozwiązania zmieniające zasady wydawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami. Zgodnie z regulacjami państwa członkowskie otrzymały możliwość wprowadzenia obowiązkowych badań lekarskich dla osób, które ukończyły 65. rok życia. To właśnie ta granica – a nie, jak wcześniej spekulowano, 50 lat – stała się punktem zwrotnym, od którego rządy mogą skracać okres ważności prawa jazdy. 

Zobacz też: Rząd podjął decyzję ws. maksymalnych cen paliw. Tyle ma kosztować w środę 6 maja

Bruksela daje państwom członkowskim wolną rękę w kwestii ograniczania ważności dokumentu dla seniorów, na przykład do 5 lat, co ma ułatwić regularną kontrolę stanu zdrowia. Nowe przepisy kładą nacisk na weryfikację wzroku oraz ogólnej sprawności zdrowotnej, w tym kondycji układu krążenia.

Najważniejszą informacją dla seniorów jest fakt, że europosłowie odrzucili pomysł automatycznego odbierania prawa jazdy wyłącznie ze względu na wiek. Kraje Unii Europejskiej mogą, ale nie mają odgórnego nakazu wprowadzania częstszych badań po 65. roku życia. Oznacza to, że każda stolica samodzielnie oceni ryzyko i zdecyduje, czy skrócić ważność dokumentu, na przykład do wspomnianych 5 lat. Taka konstrukcja przepisów ma chronić osoby starsze przed wykluczeniem komunikacyjnym, szczególnie w regionach, gdzie transport publiczny nie stanowi realnej alternatywy dla własnego samochodu.

Zobacz też: Wezwanie za radio w samochodzie. Jak skutecznie odwołać się od decyzji? Prawnik tłumaczy

Czteroletni okres przejściowy dla kierowców

Proces legislacyjny jest rozłożony w czasie, co daje kierowcom i urzędom przestrzeń na przygotowanie. Państwa członkowskie mają cztery lata od momentu oficjalnego zatwierdzenia unijnych regulacji na dostosowanie wewnętrznego prawa do nowych standardów. 

Oznacza to, że realne zmiany w procedurach zaczną obowiązywać najwcześniej w 2028 lub 2029 roku. Komisja Europejska, dążąc do realizacji wizji zero – planu redukcji śmiertelnych ofiar wypadków do zera do 2050 roku – stawia na profilaktykę. Do tego czasu seniorzy mogą korzystać z dotychczasowych uprawnień zgodnie z obecnymi przepisami krajowymi, a ewentualne nowe rygory dotkną ich dopiero przy przedłużaniu dokumentów po wdrożeniu dyrektywy do polskiego porządku prawnego.