Dziecko w Internecie, prawo w tle. Co może zmienić EU KIDS Act?

Najwięcej uwagi przyciągnęły proponowane ograniczenia wiekowe. Zgodnie z projektem dzieci poniżej 13. roku życia nie mogłyby posiadać własnych kont w mediach społecznościowych. Pozostałaby natomiast możliwość korzystania z przeznaczonych dla dzieci usług udostępniania wideo za pośrednictwem konta rodzica lub opiekuna. W wieku 13–14 lat korzystanie z mediów społecznościowych byłoby możliwe za pośrednictwem ograniczonego konta utworzonego i nadzorowanego przez rodzica lub opiekuna, natomiast samodzielne konto można byłoby założyć od 15. roku życia.

Jednym z kluczowych założeń projektu jest rozwinięcie podejścia safety by design – ochrona małoletnich miałaby być uwzględniana już na etapie projektowania usługi. Projekt przewiduje ograniczenia dotyczące m.in. mechanizmów sprzyjających nadmiernemu korzystaniu z platform, takich jak infinite scroll czy autoplay, oraz rozwiązań mogących prowadzić do impulsywnych wydatków. Rozwija również zasadę privacy by default – konta małoletnich miałyby być domyślnie skonfigurowane w sposób ograniczający m.in. śledzenie użytkownika czy kontakt z nieznajomymi. Ochrona dziecka miałaby więc w większym stopniu wynikać z konstrukcji samej usługi, a nie wyłącznie z kontroli rodzicielskiej.

Szczególne wymagania projekt przewiduje dla AI companions i chatbotów. Rozwiązania dostępne dla małoletnich nie powinny sprzyjać powstawaniu zależności emocjonalnej ani prowadzić do szkodliwych interakcji, a ich dostawcy mieliby oceniać związane z nimi ryzyka. AI companions i chatboty będące elementem innych usług nie powinny być automatycznie aktywowane ani promowane małoletnim. Projekt wyłącza przy tym z pojęcia ogólnego chatbota konwersacyjnego jako rozwiązania ograniczonego do wyspecjalizowanych zadań, np. obsługi klienta czy pomocy technicznej.

Istotnym elementem projektu jest także weryfikacja wieku. Samo zadeklarowanie daty urodzenia nie miałoby być wystarczające. Projekt zakłada wiarygodne potwierdzanie spełnienia określonego kryterium wieku, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady minimalizacji danych – platforma miałaby otrzymywać potwierdzenie osiągnięcia wymaganego progu wieku, a nie pełną informację o tożsamości użytkownika. Weryfikacją miałyby zostać objęte również istniejące konta podlegające projektowanym ograniczeniom.

Od DSA do KIDS Act. Czy zmienią się zasady gry wokół lootboxów?

Interesujący jest w tym kontekście wątek tzw. lootboxów, czyli płatnych wirtualnych „skrzynek z łupami” zawierających losową lub nieznaną użytkownikowi przed zakupem nagrodę. Od lat pozostają one przedmiotem dyskusji regulacyjnej i branżowej, m.in. ze względu na częste wykorzystywanie przy ich projektowaniu mechanizmów charakterystycznych dla gier hazardowych. Już w wytycznych do art. 28 DSA Komisja Europejska wprost wskazała na płatne lootboxy oraz inne wirtualne przedmioty oferujące losowe lub nieprzewidywalne rezultaty lub cechy zbliżone do hazardu jako praktyki, na które małoletni nie powinni być narażeni.

KIDS Act rozwija ten kierunek, posługując się szerszym pojęciem variable reward systems. Art. 13 projektu przewiduje, że dostawcy serwisów społecznościowych i platform udostępniania wideo nie mogliby projektować ani prowadzić usług w sposób mogący prowadzić małoletnich do nadmiernych, impulsywnych lub niechcianych wydatków. Obejmowałoby to również nienarażanie ich na variable reward systems, także gdy korzystanie z nich wiąże się z wirtualną walutą kupowaną za pieniądze. Nie oznacza to jednak, że KIDS Act w obecnym brzmieniu przewiduje generalny zakaz stosowania lootboxów w grach.

Nie tylko KIDS Act. Ochrona małoletnich w polskim prawie

Wzmacnianie ochrony małoletnich w środowisku cyfrowym widoczne jest również w polskim prawie. W 2026 r. do Kodeksu karnego wprowadzono art. 255b, penalizujący określone formy patostreamingu, rozumianego jako publiczne rozpowszechnianie w Internecie, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, określonych treści przedstawiających m.in. przestępstwa godzące w dobra osobiste, przemoc wobec zwierząt czy poniżające traktowanie innych osób. Jeżeli takie treści przedstawiają małoletniego, ustawa przewiduje surowszą odpowiedzialność karną.

Pośrednio znaczenie ma również rosnące zainteresowanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji działalnością twórców internetowych i intensyfikacja działań wobec tego rynku. Influencer prowadzący działalność gospodarczą i publikujący uporządkowane materiały audiowizualne może, po spełnieniu ustawowych przesłanek, zostać uznany za dostawcę VOD, a tym samym podlegać m.in. obowiązkowi wpisu do wykazu KRRiT oraz zasadom ochrony małoletnich.  W 2026 r. KRRiT opublikowała kolejny informator skierowany do influencerów, a naruszenia obowiązków coraz częściej znajdują odzwierciedlenie w działaniach nadzorczych i karach pieniężnych – zarówno w związku z brakiem wymaganego wpisu, jak i naruszeniem zasad kwalifikowania i oznaczania treści, w tym oznaczeń wskazujących kategorię wiekową odbiorców.

Więcej prawa, bezpieczniejszy Internet?

Potrzeba zapewnienia małoletnim wysokiego poziomu ochrony nie budzi wątpliwości, choć dotychczasowe mechanizmy nie zawsze okazują się skuteczne. Pozostaje więc pytanie: czy kolejne ograniczenia, systemy weryfikacji wieku i obowiązki nakładane na dostawców rzeczywiście stworzą bezpieczniejszy Internet dla dzieci, czy przede wszystkim bardziej uregulowany Internet dla wszystkich użytkowników? Nowe wymogi oznaczają dodatkowe obowiązki compliance, koszty i konieczność dostosowania usług, których skutki mogą pośrednio dotknąć również pozostałych użytkowników. Kluczowe będzie więc nie tylko wprowadzenie nowych instrumentów ochrony, ale zapewnienie ich skuteczności i proporcjonalności – zarówno wobec praw użytkowników, jak i obowiązków nakładanych na przedsiębiorców - wspomina Aleksandra Jagielska prawnik, ekspert z web3