Dwa razy zastanów się zanim wypłacisz pieniądze z bankomatu. Wielkie podwyżki opłat za samo skorzystanie

Bankomaty w Polsce. Czy darmowa wypłata to mit?

Wielu konsumentów żyje w przekonaniu, że dostęp do własnych pieniędzy jest i powinien być darmowy. Rzeczywistość bankowa jest jednak bardziej skomplikowana. Bankomaty dzielą się na dwie główne kategorie:

• Maszyny bankowe: Należące bezpośrednio do banków (np. PKO BP, Santander, Pekao).
• Maszyny niezależne: Należące do zewnętrznych operatorów (takich jak Euronet, Planet Cash czy ITCARD).

O ile wypłata z maszyny "własnej" naszego banku zazwyczaj jest bezprowizyjna, o tyle korzystanie z sieci obcych to usługa, za którą ktoś musi zapłacić. Często banki oferują klientom pakiety "darmowych bankomatów na całym świecie", biorąc koszty na siebie. Jednak infrastruktura kosztuje. Prąd, konwoje z gotówką, serwisowanie, ubezpieczenie i czynsz za powierzchnię pod maszynę – to gigantyczne wydatki ponoszone przez operatorów.

Przez lata niezależne sieci bankomatowe skarżyły się, że stawki, jakie otrzymują od wydawców kart (czyli banków) za obsłużenie klienta, są głodowe i nie pokrywają kosztów inflacji oraz wzrostu cen energii. Konflikt narastał, a w branży mówiło się nawet o widmie masowego likwidowania urządzeń w mniejszych miejscowościach.

Rewolucja Visa i Mastercard. Operatorzy dopięli swego

Organizacje płatnicze Visa i Mastercard, będące pośrednikami między Twoim bankiem a właścicielem bankomatu, musiały zareagować na te apele. Utrzymanie gęstej sieci dostępu do gotówki jest kluczowe dla ekosystemu płatniczego. Dlatego podjęto decyzję o całkowitej przebudowie modelu rozliczeń.

Zmiana dotyczy tzw. opłaty interchange przy wypłatach gotówki. To pieniądze, które Twój bank przekazuje właścicielowi bankomatu (np. Euronetowi) za to, że Ty – klient banku X – wypłaciłeś pieniądze w maszynie firmy Y.

Do tej pory system był prosty i przewidywalny. Obowiązywała stała stawka ryczałtowa. Niezależnie od tego, czy wypłacałeś 50 złotych na kawę, czy 4000 złotych na remont, operator otrzymywał tę samą, sztywną kwotę (w przypadku Visy było to zazwyczaj ok. 1,30 zł). Dla operatorów bankomatów było to nieopłacalne przy dużych wypłatach, które szybciej opróżniają kasetki z pieniędzmi i wymuszają częstsze (i drogie) wizyty konwojentów.

Nowy cennik od 1 lutego 2026. System hybrydowy wchodzi w życie

Decyzja zapadła i wejdzie w życie 1 lutego 2026 roku. To data graniczna, która kończy erę prostych rozliczeń. Visa i Mastercard wprowadziły model hybrydowy, który drastycznie zmienia koszt obsługi transakcji gotówkowej.

Na czym polega zmiana? Zamiast jednej, płaskiej stawki, wprowadzono mechanizm dwuskładnikowy:

• Opłata stała (bazowa): Została ona obniżona względem poprzednich stawek.
• Prowizja procentowa: To nowość. Do opłaty stałej doliczany jest procent od wartości wypłacanej kwoty.

Mechanizm ten sprawia, że koszt wypłaty rośnie wraz z ilością pobieranych banknotów. Im więcej gotówki wyciągasz z "obcego" bankomatu, tym więcej Twój bank musi zapłacić operatorowi maszyny.

Oto szczegóły nowego systemu opłat, który obowiązuje od 1 lutego 2026 roku:

Dla kart VISA:

• Stary system: Stała opłata ok. 1,30 zł za każdą transakcję.
• Nowy system: Opłata stała 1,20 zł + 0,17 proc. wartości wypłacanej kwoty.

Przykład: Wypłacając 1000 zł, operator otrzyma ok. 2,90 zł (zamiast 1,30 zł). Koszt wzrósł ponad dwukrotnie.

Dla kart MASTERCARD:

• Nowy system: Opłata stała 1,20 zł + 0,18 proc. wartości wypłacanej kwoty.

Zmiany dotyczą przede wszystkim bankomatów niezależnych operatorów (niebankowych), takich jak Euronet, ITCARD (właściciel marki Planet Cash) oraz innych mniejszych sieci. To właśnie te maszyny stały się teraz "droższe w utrzymaniu" dla wydawców kart.