W Twojej kawie może być zaskakująca substancja. Wyszło na jaw co Polacy piją rano

Przyczyny napływu podróbek i charakterystyka stosowanych zamienników

Aktualna sytuacja rynkowa sprzyja pojawianiu się podróbek na polskim rynku, co jest bezpośrednio powiązane z faktem, iż konsumenci, szukając okazji, coraz częściej skłaniają się ku tańszym alternatywom zamiast zakupu produktów autentycznych. Mechanizm ten staje się pożywką dla nieuczciwych producentów i dystrybutorów. W rezultacie w obrocie pojawiają się wyroby zawierające domieszki soi, które pełnią rolę zapychacza służącego wyłącznie drastycznej redukcji kosztów produkcji.

Zgodnie z analizami technologicznymi, proces ten jest niezwykle wyrafinowany pod kątem organoleptycznym. Po odpowiednim procesie wypalenia, soja zyskuje profil smakowy zbliżony do ziaren kawy, a przyrządzony z niej napar charakteryzuje się podobnym kolorem oraz aromatem. Dla przeciętnego konsumenta, szczególnie w przypadku kawy z mlekiem, różnica może być niemal niewyczuwalna, co przy jednoczesnym znacznym obniżeniu ceny paczki czyni ten proceder wysoce opłacalnym dla nieuczciwych podmiotów.

Istotnym problemem pozostaje kwestia transparentności informacji dostarczanych przez producentów. Choć prawo nakłada obowiązek zamieszczania pełnego składu na opakowaniu, rzetelność w deklarowaniu rzeczywistego składu bywa zróżnicowana. W sytuacjach, gdy domieszka soi jest niewielka, wykrycie jej bez specjalistycznych badań laboratoryjnych (np. metodą chromatografii lub testów DNA) jest niemal niemożliwe, co ośmiela fałszerzy do ignorowania obowiązujących norm.

Metody identyfikacji fałszerstw w segmentach kawy ziarnistej i mielonej

Z punktu widzenia bezpieczeństwa zakupowego najwłaściwszym wyborem pozostaje nabywanie kawy w ziarnach. Ten typ produktu jest technicznie niezwykle trudny do podrobienia na masową skalę w sposób niezauważalny. W przeciwieństwie do kawy mielonej lub rozpuszczalnej, gdzie „wypełniacz” jest ukryty w jednorodnym proszku, w kawie ziarnistej każdy element jest widoczny gołym okiem.

Analiza morfologiczna pozwala na skuteczną weryfikację autentyczności. Ziarna soi, mimo wypalenia, znacząco różnią się kształtem od ziaren kawy. Kawowiec rodzi owoce, których nasiona mają charakterystyczną formę – najczęściej owalną (Arabika) lub bardziej okrągłą (Robusta). Kluczowym elementem autentyczności jest obecność wewnętrznej bruzdy, która w większości wysokojakościowych ziaren przypomina kształtem literę „S” lub prostą linię. Soja jest zazwyczaj bardziej sferyczna, pozbawiona tej specyficznej szczeliny, a jej struktura po przełamaniu jest inna niż porowate wnętrze ziarna kawy.

Konsumenci decydujący się na produkty przetworzone (mielone) powinni z dużą skrupulatnością weryfikować nie tylko składy, ale i wiarygodność źródła pochodzenia. W obliczu faktu, że polski rynek jest systematycznie zalewany podróbkami (często sprzedawanymi na portalach aukcyjnych jako „import z Niemiec” w podejrzanie niskich cenach), konieczne jest zwiększenie czujności. Jeśli cena kilograma renomowanej kawy jest o 40-50% niższa od rynkowej średniej, prawdopodobieństwo zakupu falsyfikatu graniczy z pewnością.

Determinanty wzrostu cen na rynku światowym i lokalnym

Zgodnie z danymi rynkowymi, ceny kawy podlegają drastycznym wzrostom, co jest widoczne na sklepowych półkach. Za kilogram ziaren z renomowanych włoskich palarni należy obecnie zapłacić powyżej 100 złotych, a w przypadku segmentu premium ceny te przekraczają 130-150 złotych. Największe dynamiki podwyżek odnotowano w 2024 roku, a tendencja ta została podtrzymana w 2025 roku.

Główną przyczyną tej destabilizacji są ekstremalne zjawiska pogodowe w kluczowych regionach upraw. Globalne ocieplenie uderzyło w fundamenty podaży:

Brazylia: Największy producent (ponad 30% podaży) zmagał się z dotkliwymi suszami i niespodziewanymi przymrozkami, co zredukowało potencjał zbiorów o miliony worków.

Wietnam: Kluczowy dostawca Robusty odnotował spadek zbiorów o około 20% z powodu ekstremalnych upałów, co wywindowało ceny tego gatunku do historycznych rekordów.

Etiopia i Indonezja: Powodzie zniszczyły infrastrukturę i uprawy, utrudniając logistykę i eksport.

Skumulowanie tych czynników sprawia, że eksperci nie przewidują obniżek w najbliższym czasie. To właśnie ta trwała „drożyzna” tworzy przestrzeń do nadużyć, którą wypełniają nieuczciwi producenci wprowadzający na rynek produkty sfałszowane.

Strategia jakościowa i stanowisko koncernu Lavazza

W obliczu narastającego procederu, głos zabierają najwięksi gracze. Giuseppe Lavazza, szef koncernu Lavazza, w publicznych wystąpieniach (m.in. dla Financial Times oraz podczas branżowych konferencji) odniósł się do problemu wysokich cen i ich konsekwencji. Prezes określił zjawisko podrabiania produktów mianem „problemu sukcesu”. Wskazał, że marki o globalnej rozpoznawalności i ugruntowanej renomie w sposób naturalny stają się celem prób naśladownictwa.

Zgodnie z oficjalnymi zapewnieniami, liderzy rynku, tacy jak Lavazza, kategorycznie nie zmieniają składu swoich mieszanek mimo presji kosztowej. Firma deklaruje utrzymanie stałych standardów jakościowych, podkreślając, że szacunek do konsumenta wyklucza stosowanie tanich zamienników. Giuseppe Lavazza podkreśla, że przedsiębiorstwo odrzuca jakiekolwiek metody wprowadzania klientów w błąd, jednak przyznaje, że walka z „szarą strefą” i falsyfikatami, które imitują opakowania ich produktów, jest obecnie jednym z największych wyzwań dla działów prawnych i logistycznych.

Podsumowując, rynek kawy w Polsce znajduje się w punkcie zwrotnym. Konsument, chcąc cieszyć się autentycznym smakiem naparu, musi stać się bardziej świadomy procesów giełdowych i biologicznych. W dobie kryzysu klimatycznego, niska cena kawy przestaje być okazją, a staje się niemal pewnym sygnałem ostrzegawczym przed produktem, który z prawdziwą kawą ma wspólny jedynie kolor.