Spełniasz te warunki? W kwietniu dostaniesz 13. emeryturę, choć nie jesteś emerytem. Czas na formalności do 31 marca

Wielu Polaków w błędzie. To nie jest świadczenie tylko dla seniorów

Zasady przyznawania dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego reguluje dedykowana ustawa, która nie ogranicza się jedynie do osób pobierających emerytury powszechne. Katalog uprawnionych jest precyzyjny i obejmuje osoby, które na dzień 31 marca mają ustalone prawo do konkretnych świadczeń długoterminowych.

Wypłata przysługuje nie tylko seniorom, ale również osobom pobierającym renty z tytułu niezdolności do pracy (w tym renty wypadkowe), renty socjalne oraz nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. Oznacza to, że duża grupa osób w wieku produkcyjnym, które ze względów zdrowotnych lub zawodowych pobierają środki z ZUS, otrzyma dodatkowe 1780,96 zł brutto całkowicie automatycznie.

„Trzynastka” dla najmłodszych. Przepisy o rencie rodzinnej

Jednym z najmniej znanych aspektów ustawy jest fakt, że beneficjentami 13. emerytury są także osoby niepełnoletnie oraz studenci. Wynika to z przepisów o rencie rodzinnej, która jest traktowana przez ustawodawcę jako świadczenie uprawniające do dodatku rocznego.

Jeśli dziecko pobiera rentę po zmarłym rodzicu, ZUS ma obowiązek wypłacić mu dodatkowe środki. Należy jednak zwrócić uwagę na ustawowy mechanizm podziału:

• Do jednej renty rodzinnej uprawniona jest jedna „trzynastka”.
   
• Jeśli rentę pobiera np. troje rodzeństwa, kwota świadczenia (1780,96 zł brutto) jest dzielona na równe części między wszystkich uprawnionych.
   
• Każda z tych osób otrzyma własną część dodatku wraz ze swoją częścią renty.

Kwoty w 2026 roku i warunek aktywności świadczenia

Wysokość 13. emerytury jest ściśle powiązana z kwotą najniższej emerytury, która od 1 marca 2026 roku wynosi 1780,96 zł brutto. Z tej kwoty ZUS automatycznie pobierze składkę na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy (chyba że suma świadczeń mieści się w kwocie wolnej od podatku).

Zgodnie z ustawą, prawo do wypłaty zależy od posiadania uprawnień do jednego z poniższych świadczeń w dniu 31 marca:

1. emerytury (w tym pomostowe i okresowe kapitałowe),
    
2. renty z tytułu niezdolności do pracy,
    
3. renty szkoleniowej i socjalnej,
    
4. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego (tzw. „Mama 4+”),
    
5. świadczenia i zasiłku przedemerytalnego.

Ważne: Jeśli prawo do świadczenia podstawowego jest zawieszone na dzień 31 marca (np. z powodu przekroczenia limitów przychodów przez rencistę), „trzynastka” zgodnie z prawem nie zostanie wypłacona.

Jak odebrać pieniądze zgodnie z procedurą ZUS?

Procedura wypłaty 13. emerytury jest w pełni zautomatyzowana i nie wymaga od obywatela żadnego działania. Ustawa nakłada na organ rentowy (ZUS, KRUS lub organy emerytalne służb mundurowych) obowiązek przyznania świadczenia z urzędu.

Oto jak wygląda to w praktyce:

Brak wniosku: Nie musisz składać żadnych pism. ZUS sam zweryfikuje Twoje uprawnienia na podstawie bazy danych.

Termin wypłaty: Pieniądze trafią do Ciebie wraz z kwietniowym świadczeniem podstawowym (emeryturą lub rentą).

Forma płatności: Środki zostaną przekazane w taki sam sposób, w jaki otrzymujesz rentę – przelewem na konto lub przekazem pocztowym.

Decyzja administracyjna: Każdy uprawniony otrzyma drogą pocztową formalną decyzję o przyznaniu i wysokości dodatkowego świadczenia.

Źródło: 

• Ustawa z dnia 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (tekst jednolity w Dz.U.)
• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (w zakresie definicji świadczeń uprawniających)