Problem z dostawami gazu. Ceny surowca są najwyższe od lat, jest reakcja Orlenu
Ceny gazu w Europie ponownie mocno rosną, a rynek wchodzi w okres poprzedzający sezon grzewczy z dużą niepewnością. Na notowania wpływają przede wszystkim przedłużające się zakłócenia w dostawach surowców energetycznych z Bliskiego Wschodu. Sytuację dodatkowo komplikuje konieczność poszukiwania przez część importerów alternatywnych źródeł LNG. Pojawiają się więc pytania zarówno o bezpieczeństwo dostaw do Polski, jak i o pieniądze, które za gaz zapłacą odbiorcy.
Orlen przekonuje jednak, że problemy na światowym rynku nie oznaczają zagrożenia dla ciągłości zaopatrzenia kraju. Polska dysponuje dziś znacznie większą liczbą możliwości sprowadzania surowca niż jeszcze kilka lat temu. Nie oznacza to jednak, że gwałtowny wzrost cen na europejskich giełdach pozostaje bez znaczenia.
Gaz w Europie mocno drożeje. Ceny wróciły do poziomów niewidzianych od kilku lat
Sytuacja na europejskim rynku gazu wyraźnie pogorszyła się w ostatnich tygodniach. W połowie września benchmarkowe kontrakty TTF w Amsterdamie osiągały poziomy przekraczające 80 euro za MWh. 14 września notowania wzrosły do około 83,75 euro za MWh, czyli najwyższego poziomu od końca 2022 roku.
Dla porównania jeszcze w czerwcu gaz można było kupić na europejskim rynku hurtowym za mniej więcej połowę tej kwoty. W Polsce podobną tendencję widać na Towarowej Giełdzie Energii. Gaz w transakcjach spotowych z dostawą 10 września kosztował ponad 356 zł za MWh, podczas gdy miesiąc wcześniej było to około 250 zł.
Ceny gazu odzwierciedlają obecnie obawy rynku dotyczące dostępności LNG, sytuacji geopolitycznej oraz poziomu zapasów w Europie. Wzrost cen może wpływać na koszty pozyskania surowca, jednak jego przełożenie na ceny dla odbiorców zależy od wielu czynników, w tym struktury kontraktów, poziomu zapasów, popytu sezonowego i obowiązujących mechanizmów regulacyjnych - wskazało biuro prasowe koncernu Orlen dla PAP.
Na ceny wpływa przede wszystkim napięta sytuacja na Bliskim Wschodzie. Ograniczenia w produkcji i transporcie surowców powodują, że Europa musi mocniej konkurować o dostępne ładunki skroplonego gazu. Jednocześnie przed zimą rośnie znaczenie poziomu zapasów i możliwości szybkiego pozyskania dodatkowych dostaw.
Wysokie ceny hurtowe nie przekładają się jednak automatycznie z dnia na dzień na rachunki wszystkich gospodarstw domowych. Rynek detaliczny działa według innych zasad, a duża część klientów jest objęta zatwierdzonymi taryfami.
Polska coraz mocniej opiera się na LNG. Najwięcej ładunków przypływa ze Stanów Zjednoczonych
Znaczenie skroplonego gazu w polskim systemie energetycznym w ostatnich latach wyraźnie wzrosło. W 2025 roku Orlen odebrał w terminalu w Świnoujściu rekordowe 81 dostaw LNG, czyli o 20 więcej niż rok wcześniej. Łącznie drogą morską sprowadzono niemal 6 mln ton skroplonego gazu.
Najważniejszym kierunkiem były Stany Zjednoczone. Z USA przypłynęły 62 ładunki, kolejne 17 pochodziło z Kataru, a pojedyncze transporty dostarczono z Trynidadu i Tobago oraz Senegalu. Jednocześnie Orlen korzysta zarówno z kontraktów długoterminowych, jak i zakupów na rynku spot, dzięki czemu w przypadku problemów z jednym źródłem może szukać surowca u innych dostawców.
Ważną rolę odgrywa także infrastruktura. Po rozbudowie terminal LNG w Świnoujściu ma przepustowość 8,3 mld m sześc. gazu rocznie, a Orlen rozwija również możliwość korzystania z kolejnych terminali. Spółka zarezerwowała m.in. przepustowość w planowanych instalacjach FSRU w Zatoce Gdańskiej. Po uwzględnieniu nowych projektów i terminalu w Kłajpedzie możliwości importowe LNG grupy mają w przyszłości przekroczyć 16 mld m sześc. rocznie.
Polska może dodatkowo sprowadzać gaz gazociągiem Baltic Pipe z Norwegii, a Orlen posiada także własne wydobycie. To właśnie dywersyfikacja ma obecnie amortyzować skutki problemów na jednym z ważnych kierunków importowych.
Zobacz też: Będzie minimalna emerytura dla artystów? Nowy komunikat ZUS
Dostawy LNG z Kataru stoją od kwietnia. Orlen zapewnia, że gazu w Polsce nie zabraknie
Problem dotyczy Kataru. QatarEnergy przedłużył obowiązywanie klauzuli siły wyższej, co oznacza, że dostawy LNG pozostaną wstrzymane co najmniej do końca października. Przyczyną są problemy z produkcją i transportem surowca związane z sytuacją w Zatoce Perskiej.
W 2026 roku do Polski dotarły dotychczas tylko cztery katarskie ładunki LNG. Ostatnie dwa przypłynęły w marcu, ale zostały załadowane jeszcze w lutym. Od kwietnia transporty z tego kierunku nie docierają do polskich terminali.
Orlen uspokaja jednak, że sytuacja nie zagraża bezpieczeństwu energetycznemu kraju. Spółka podkreśla, że katarski LNG odpowiadał w 2025 roku za niecałe 10 proc. zapotrzebowania generowanego przez Orlen i jego odbiorców. Brakujące wolumeny są uzupełniane m.in. gazem ze Stanów Zjednoczonych, Norwegii, Nigerii oraz Trynidadu i Tobago.
Ograniczenia wolumenów LNG z Kataru są uzupełniane w ramach zdywersyfikowanego portfela dostaw i nie zagrażają bezpieczeństwu zaopatrzenia polskiego rynku. W 2025 roku Katar odpowiadał za ok. 10 proc. zapotrzebowania Orlenu, a grupa korzysta również z dostaw LNG z innych kierunków, w tym ze Stanów Zjednoczonych, Norwegii, Nigerii oraz Trynidadu i Tobago - przekazało PAP biuro prasowe Orlenu.
Kłopotem mogą być natomiast ceny. Im więcej importerów szuka zastępczych ładunków na rynku, tym większa konkurencja i presja na koszt LNG. Wstrzymanie dostaw z Kataru nie oznacza więc, że w Polsce zabraknie gazu, ale utrudnia sytuację cenową przed zimą.
Dla gospodarstw domowych nie oznacza to jednak natychmiastowej podwyżki rachunków. Prezes URE przedłużyła taryfę myORLEN do 31 grudnia 2026 roku, a cena paliwa gazowego dla gospodarstw domowych objętych taryfą pozostaje na poziomie 197,29 zł za MWh netto.
Dalsza sytuacja będzie więc zależeć przede wszystkim od tego, jak długo utrzymają się zakłócenia na Bliskim Wschodzie i na jakich poziomach pozostaną europejskie notowania gazu przed rozpoczęciem sezonu grzewczego.
Obserwuj w Google News
