Pilne ostrzeżenie GIS. Natychmiast przestań używać tego w kuchni, zagrożenie dla zdrowia

Akcesoria kuchenne niebezpieczne dla konsumenta

Bezpieczeństwo produktów mających kontakt z żywnością to jeden z najbardziej rygorystycznych obszarów nadzoru sanitarnego w Unii Europejskiej. Każdy przedmiot, od silikonowej formy do pieczenia po metalowy widelec, musi spełniać surowe normy dotyczące tzw. migracji składników.

Zjawisko to polega na przenikaniu cząsteczek chemicznych z materiału, z którego wykonano naczynie, do produktów spożywczych, szczególnie pod wpływem wysokiej temperatury lub kwaśnego odczynu potraw. Państwowa Inspekcja Sanitarna regularnie pobiera próbki z półek sklepowych, aby zweryfikować, czy deklaracje producentów pokrywają się z rzeczywistością. Właśnie podczas takiej rutynowej kontroli odkryto, że jedna z popularnych marek dostępnych na polskim rynku oferowała produkt, który nie przeszedł testu czystości chemicznej.

Warto zadać sobie pytanie, dlaczego akurat teraz dowiadujemy się o zagrożeniu płynącym z przedmiotów, które kupiliśmy być może rok lub dwa lata temu? System wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach działa na zasadzie ciągłego monitoringu. Czasami wady materiałowe ujawniają się dopiero po czasie lub przy specyficznym użytkowaniu, co zmusza organy kontrolne do natychmiastowej reakcji.

Dla przeciętnego użytkownika kuchni informacja o „migracji substancji” brzmi dość abstrakcyjnie, jednak w rzeczywistości oznacza to, że podczas nalewania gorącej zupy do miski, zachodzi proces chemiczny, którego produktami są związki potencjalnie rakotwórcze.

Statystyki pokazują, że konsumenci coraz częściej zwracają uwagę na skład żywności, ale wciąż rzadko analizują skład materiałów, z których wykonane są ich garnki czy przybory. Tymczasem tworzywa sztuczne niewiadomego pochodzenia lub niskiej jakości mogą pod wpływem temperatury przekraczać dopuszczalne limity uwalniania toksyn. GIS pełni tu rolę strażnika, który musi reagować nawet wtedy, gdy produkt był wcześniej dopuszczony do obrotu.

Niewidoczna chemia na talerzu i ryzykowne aminy aromatyczne

Głównym powodem wycofania produktu z rynku jest stwierdzona nadmierna migracja pierwszorzędowych amin aromatycznych. Pod tą skomplikowaną nazwą kryje się grupa związków chemicznych, które są powszechnie stosowane w przemyśle chemicznym, m.in. do produkcji barwników. Problem pojawia się w momencie, gdy te substancje znajdują się w przedmiotach wykonanych z nylonu lub innych tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z gorącą żywnością.

Pierwszorzędowe aminy aromatyczne są klasyfikowane jako substancje, które mogą stanowić realne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, a wiele z nich wykazuje działanie mutagenne i kancerogenne. Według standardów europejskich, ich obecność w żywności jest niedopuszczalna, a limity migracji są ustawione na poziomie wykrywalności.

Zagrożenie dotyczy konkretnego modelu: chochla MULTI SMART marki FLORINA. Produkt ten, o numerze EAN 5902719506734, pochodzi z Chin i był dystrybuowany na szeroką skalę przez firmę Florentyna Sp. z o.o. z siedzibą w Pleszewie. Inspekcja sanitarna wskazała dwie konkretne partie, które nie powinny być pod żadnym pozorem używane: A20-091 oraz A19-435.

Choć chochle te zostały legalnie dopuszczone do obrotu po przeprowadzeniu standardowych procedur kontrolnych obowiązujących w momencie importu w latach 2019–2020, to najnowsze analizy laboratoryjne wykazały, że nie są one bezpieczne dla użytkowników. Migracja toksyn zachodzi najintensywniej w kontakcie z wrzącymi płynami, co w przypadku chochli jest sytuacją naturalną i nieuniknioną.

Mechanizm działania tych toksyn jest podstępny, ponieważ nie zmieniają one smaku, zapachu ani wyglądu potrawy. Konsument nie jest w stanie samodzielnie stwierdzić, że jego obiad właśnie został wzbogacony o niebezpieczną dawkę chemii. Dlatego tak ważne jest, aby sprawdzać numery partii posiadanych w domu akcesoriów.

Firma Florentyna, działając w porozumieniu z organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, podjęła już działania prewencyjne. Wstrzymano sprzedaż i rozpoczęto proces wycofywania wskazanych partii z obrotu handlowego. Spółka zapewnia, że współpracuje z organami kontroli w celu wyjaśnienia, jak doszło do przekroczenia norm, jednak dla osób, które już posiadają ten produkt w swojej szufladzie, jedyną rekomendacją jest zaprzestanie jego używania.

Zobacz też: Toksyny w popularnych produktach spożywczych. Alarmujące wyniki kontroli, ludzie nie wiedzieli, co jedzą

Procedury wycofania i odpowiedzialność za bezpieczeństwo produktu

Wycofanie produktu z rynku to proces logistyczny wymagający ścisłej koordynacji między dystrybutorem a organami państwowymi. W tym przypadku Państwowa Inspekcja Sanitarna nadzoruje proces usuwania chochli z półek sklepowych, ale to na konsumencie spoczywa ostatni etap tej operacji - eliminacja produktu z gospodarstwa domowego.

Dystrybutor, firma Florentyna, podkreśla, że partie importowane kilka lat temu przeszły wymagane wówczas procedury, co pokazuje, jak dynamicznie zmieniają się standardy bezpieczeństwa i jak czujne muszą być laboratoria kontrolne. Jeśli posiadasz w kuchni chochlę marki Florina, sprawdź oznaczenia na rękojeści lub opakowaniu, o ile je zachowałeś. W przypadku braku możliwości identyfikacji partii, a posiadaniu modelu MULTI SMART, najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest utylizacja wyrobu.

Czy można ufać produktom z Chin, które stanowią ogromną część asortymentu w polskich sklepach? Przypadek chochli Multi Smart pokazuje, że nawet produkty legalnie wprowadzone do obrotu mogą po czasie okazać się wadliwe. Kluczowa jest tu reakcja łańcucha dostaw. Odpowiedzialny przedsiębiorca, po otrzymaniu sygnału od sanepidu, niezwłocznie informuje swoich odbiorców i wdraża procedurę zwrotów.

Zgodnie z unijnym rozporządzeniem nr 1935/2004, materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością muszą być produkowane zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną, tak aby w normalnych lub możliwych do przewidzenia warunkach użytkowania nie przenosiły swoich składników do żywności w ilościach, które mogłyby zagrażać zdrowiu.