Nowa czekolada Milka nie może być sprzedawana. Zapadł wyrok, klienci poczuli się zniesmaczeni

Shrinkflacja opanowuje sklepy. Za wszystko płacą klienci

Świadome zakupy w czasach niepewności gospodarczej wymagają czytania nie tylko głównych haseł reklamowych, ale przede wszystkim małych druczków z informacją o wadze. W obliczu walki o każdą złotówkę, to właśnie wnikliwość staje się naszą najlepszą obroną przed sprytnymi zabiegami producentów.

Optymalizacja kosztów operacyjnych to mantra, którą odmieniają przez wszystkie przypadki współczesne korporacje. W świecie produkcji żywności ten proces przybiera jednak formy, które uderzają bezpośrednio w nasze koszyki zakupowe. Zamiast jawnie korygować ceny w górę, co mogłoby wywołać natychmiastowy odwrót klientów, firmy decydują się na bardziej subtelne rozwiązanie. Polega ono na zachowaniu dotychczasowego wyglądu opakowania przy jednoczesnym odchudzeniu jego zawartości. 

To właśnie shrinkflacja, czyli ukryta forma inflacji, która pozwala producentom na przerzucanie rosnących kosztów surowców i logistyki na barki nieświadomego odbiorcy. Czy jednak granica między sprytną strategią biznesową a wprowadzaniem klienta w błąd jest wciąż wyraźna? Historia słynnej fioletowej czekolady z alpejskim rodowodem pokazuje, że cierpliwość konsumentów ma swoje granice. 

"Odchudzona" czekolada w ogniu krytyki. Milka przed sądem

Niemiecka organizacja Foodwatch przyznała producentowi marki Milka antynagrodę “Złoty Ptyś”, uznając produkt za najbardziej zuchwałe kłamstwo reklamowe roku 2025. W internetowym głosowaniu wzięło udział niemal 60 tysięcy osób, co dowodzi, że skala zjawiska jest postrzegana jako istotny problem społeczny. Kontrowersje wzbudził fakt, że z opakowania ”po cichu” wyparowało 10 gramów produktu. W dobie wysokich cen surowców, takich jak kakao, takie ruchy są dla producentów sposobem na ucieczkę przed presją marżową, jednak w oczach nabywców stają się symbolem nieuczciwych praktyk rynkowych.

Spór wokół gramatury popularnych tabliczek trafił na wokandę, co może wyznaczyć nowe standardy dla całego sektora spożywczego. Sąd krajowy w Bremie, rozpatrując wniosek hamburskich stowarzyszeń konsumenckich, podjął decyzję, która może być przełomowa dla ochrony praw kupujących. 

Według orzeczenia, producent nie ma prawa wprowadzać do obrotu 90-gramowych tabliczek, jeśli w okresie ostatnich czterech miesięcy w sprzedaży były dostępne opakowania o standardowej wadze 100 gramów. Argumentacja sądu jest jasna: praktyka ta narusza zasady uczciwej konkurencji poprzez wykorzystywanie nawyków konsumenckich, które opierają się na przyzwyczajeniu do znanej od lat objętości towaru.

Koncern Mondelez, właściciel marki, bronił się, wskazując na pełną przejrzystość swoich działań. Firma podkreślała, że masa netto jest każdorazowo deklarowana na opakowaniu, a o zmianach informowano w mediach społecznościowych oraz na stronie internetowej. Z perspektywy biznesowej była to próba zachowania konkurencyjności przy zachowaniu dotychczasowej receptury, która jest ceniona przez fanów marki. Jednak liczby nie pozostawiają złudzeń co do skali zjawiska. 

Dane wskazują, że choć ceny czekolady na niemieckim rynku wzrosły między początkiem 2024 a 2025 roku o około osiem procent, to w przypadku konkretnych produktów Mondelez podwyżki wynikające z przeliczenia gramatury na cenę jednostkową sięgały nawet 64 procent.

Takie czekolady nie mogą być sprzedawane w sklepach

Sprawa sądowa w Bremie to zaledwie wierzchołek góry lodowej, pod którą kryje się szerszy konflikt między korporacyjną optymalizacją a przejrzystością handlu. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny, a producent ma prawo do odwołania, jednak sam fakt zajęcia się tą kwestią przez wymiar sprawiedliwości wysyła jasny sygnał do innych graczy na rynku dóbr szybkozbywalnych (Fast-Moving Consumer Goods, w skrócie FMCG). 

Podobne działania można zauważyć również na polskim rynku. Przykładem jest Wedel i coraz lżejsze wersje kultowego Ptasiego Mleczka. Temat nagłośniła w mediach społecznościowych Katarzyna Bosacka, zwracając uwagę, że w 1994 roku jedno opakowanie ważyło 500 g, a z biegiem lat jego gramatura była stopniowo zmniejszana. Najnowsze pudełka, które trafiły do sprzedaży kilka dni temu, mają już tylko 360 g. Klienci nie kryją rozczarowania, natomiast firma przekonuje, że decyzja o zmniejszeniu wagi została podjęta z myślą o konsumentach.

Zdecydowaliśmy się na zmianę gramatury wybranych produktów w naszym portfolio (…) W ten sposób jesteśmy w stanie uniknąć dużo wyższych podwyżek cen produktów – ok 50% zamiast obecnych 20% – które byłyby dotkliwie odczuwane przez klientów – przekonywał wówczas na Facebooku Wedel.

Czytaj więcej: Bosacka prześwietliła Biedronkę. Tych produktów nie poleca nikomu. “3 badziewia”

Jeśli podobne rozstrzygnięcia staną się regułą, firmy będą zmuszone do jeszcze większej ostrożności w komunikowaniu zmian w składzie czy rozmiarach oferowanych towarów. Czy to oznacza koniec shrinkflacji? Raczej nie, ale z pewnością zwiększy presję na rzetelność informacji, która jest kluczem do budowania długofalowego zaufania i przywiązania do marki.