Do skrzynek seniorów trafią listy z ZUS. Lepiej szybko sprawdzić treść

Urząd Skarbowy nie zawsze wyręczy seniora automatycznie

Luty to tradycyjnie czas, w którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych wysyła deklaracje podatkowe do osób pobierających emerytury, renty oraz inne świadczenia długoterminowe. Najpopularniejszym dokumentem jest PIT-40A, czyli roczne obliczenie podatku, które ZUS sporządza dla osób pobierających świadczenie przez cały rok podatkowy, o ile nie mają one innych dochodów.

W takiej sytuacji emeryt może odetchnąć z ulgą – organ rentowy wziął na siebie ciężar rozliczenia, a dane automatycznie trafiły do systemu Twój e-PIT. Jeśli jednak w skrzynce znajdziemy PIT-11A, sprawa jest nieco bardziej złożona. To jedynie informacja o dochodach, która nie stanowi ostatecznego rozliczenia. Taki dokument otrzymują m.in. osoby, które nie pobierały świadczenia przez pełne dwanaście miesięcy lub mają nadpłatę podatku, której ZUS nie może samodzielnie rozliczyć.

Czy to oznacza, że trzeba natychmiast biec do urzędu skarbowego? Niekoniecznie, ale bierność może być w tym przypadku błędem, zwłaszcza jeśli w grę wchodzi walka o wyższą kwotę wolną od podatku lub wspólne rozliczenie z małżonkiem.

Seniorzy otrzymują PIT-y z ZUS

Dla wielu świadczeniobiorców kluczowe jest rozróżnienie, czy ich sytuacja finansowa ograniczała się wyłącznie do przelewów z ZUS. Jeśli emeryt dorabiał na umowie zlecenie lub o dzieło, prowadził działalność gospodarczą albo wynajmował mieszkanie, otrzymany z ZUS dokument jest tylko jednym z elementów układanki.

Wówczas konieczne jest sporządzenie samodzielnego zeznania (najczęściej na formularzu PIT-37 lub PIT-36), w którym zsumujemy wszystkie źródła przychodów. Warto pamiętać, że kwota wolna od podatku wynosi obecnie 30 tys. złotych, co sprawia, że osoby z niższymi świadczeniami często w ogóle nie płacą daniny. Problem pojawia się jednak w momencie przekroczenia tego progu.

System Twój e-PIT, choć bardzo wygodny, nie zawsze uwzględnia wszystkie przysługujące nam preferencje. Emeryci, którzy chcą skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej (odliczenie wydatków na leki czy sprzęt medyczny) lub przekazać 1,5 proc. podatku na konkretną organizację pożytku publicznego inną niż w roku ubiegłym, muszą zalogować się do portalu podatkowego i ręcznie zmodyfikować przygotowane przez urzędników zeznanie. 

Brak reakcji oznacza akceptację wersji domyślnej, co w wielu przypadkach jest po prostu nieopłacalne.

Zobacz też: Wielu Polaków kliknie „akceptuj” i straci zwrot podatku. Sprawdź to zanim wyślesz PIT

Zabieganie o zwrot nadpłaconych pieniędzy bywa opłacalne

Najbardziej wyczekiwanym momentem rozliczeń jest informacja o nadpłacie podatku. Seniorzy często zastanawiają się, skąd bierze się zwrot, skoro emerytura jest opodatkowana u źródła. Mechanizm ten uruchamia się najczęściej w sytuacjach, gdy świadczeniobiorca nie pobierał emerytury przez cały rok lub gdy w trakcie roku nastąpiła zmiana progu podatkowego.

Zwrot podatku przysługuje również wtedy, gdy senior zdecyduje się na wspólne rozliczenie z małżonkiem, który ma znacznie niższe dochody lub nie zarabia wcale. Taki zabieg pozwala na "przekazanie" części kwoty wolnej od podatku partnerowi, co w skali roku może przynieść oszczędności rzędu kilku tysięcy złotych. Ważnym aspektem jest również ulga na dzieci, z której mogą korzystać seniorzy sprawujący opiekę nad niepełnoletnimi wnukami jako rodzina zastępcza.

ZUS, wysyłając deklaracje, nie wie o tych okolicznościach, dlatego to po stronie podatnika leży obowiązek upomnienia się o swoje. Warto podkreślić, że czas na złożenie zeznania mija z końcem kwietnia, a zwrot nadpłaty na konto bankowe następuje zazwyczaj w ciągu 45 dni od wysłania dokumentu elektronicznie.