Ceny paliwa w Polsce wystrzeliły w górę. Tutaj zatankujesz najtaniej

Wojna na Bliskim Wschodzie trwa

Ostatnie wydarzenia na arenie międzynarodowej przypominają scenariusz mrocznego thrillera geopolitycznego, w którym stawką jest bezpieczeństwo energetyczne całego świata. Atak sił zbrojnych USA oraz Izraela na cele w Iranie wywołał natychmiastową, zbrojną reakcję władz w Teheranie. Ten odwetowy ruch nie tylko zaognił i tak już niezwykle napiętą sytuację, ale wciągnął w otwarty konflikt zbrojny kolejne państwa i obiekty w regionie. Szybko uformował się prawdziwy bliskowschodni kocioł, z którego konsekwencjami mierzy się teraz globalna gospodarka. Z perspektywy rynków surowcowych najtragiczniejszym wydarzeniem okazały się jednak poważne ograniczenia i rosnące ryzyko żeglugi w Cieśninie Ormuz.

Dlaczego ten akwen ma tak gigantyczne znaczenie? Przez to wąskie gardło przepływa codziennie nawet 20 proc. światowego zapotrzebowania na ropę. Mowa o milionach baryłek surowca każdego dnia trafiających do rafinerii w Europie i Azji. Zagrożenie na tym szlaku morskim wywołało natychmiastowy szok podażowy. Mechanizm paraliżu był wręcz książkowy. Część globalnych ubezpieczycieli z dnia na dzień ograniczyła lub zawiesiła ochronę dla tankowców przebywających w strefie działań wojennych.

Taka sytuacja doprowadziła do wyraźnego spadku ruchu i wstrzymania wielu rejsów. Nawet ci nieliczni armatorzy, którzy podjęli ogromne ryzyko rejsu, musieli zmierzyć się z astronomicznymi kosztami frachtu, czyli opłat za przewóz towarów drogą morską. W efekcie globalne łańcuchy dostaw zostały brutalnie przerwane. Widmo fizycznych braków surowca na światowych rynkach stało się aż nadto realne, a skutki tych ograniczeń uderzyły z całą siłą w fundamenty gospodarek opartych na imporcie ropy.

Ceny ropy poszybowały w górę

Reakcja rynków finansowych na eskalację zbrojnego konfliktu na Bliskim Wschodzie była natychmiastowa i niezwykle gwałtowna. Giełdy papierów wartościowych, od nowojorskiego Wall Street po parkiety w Azji i największe giełdy w Europie, zalała fala głębokiej czerwieni. Inwestorzy w absolutnej panice wyprzedawali akcje spółek z sektora transportowego i przemysłowego. Taka reakcja była uzasadniona, ponieważ drastyczny wzrost kosztów energii zawsze mocno uderza w rentowność przedsiębiorstw o wysokim zapotrzebowaniu na paliwa. Kapitał inwestycyjny błyskawicznie zaczął migrować w stronę tak zwanych bezpiecznych przystani. Ogromnym zainteresowaniem cieszyło się fizyczne złoto, frank szwajcarski oraz obligacje skarbowe największych światowych mocarstw. Prawdziwe trzęsienie ziemi miało jednak miejsce w zupełnie innym segmencie finansowego świata.

Największy chaos zapanował na giełdach towarowych, gdzie każdego dnia handluje się kontraktami na dostawy kluczowych surowców. Wahania notowań ropy naftowej w pierwszych kilkudziesięciu godzinach po eskalacji zbrojnego konfliktu przypominały szaleńczą przejażdżkę kolejką górską, która zmierzała niemal wyłącznie w górę. Cena baryłki ropy Brent, będącej podstawowym wyznacznikiem rynkowym dla naszego regionu geograficznego, poszybowała o kilkadziesiąt procent. Surowiec błyskawicznie osiągnął poziomy cenowe nienotowane od lat.

Rynek paliw gotowych zareagował z równie dużą, a momentami nawet większą nerwowością. Europejskie rafinerie zaczęły obawiać się przedłużających się przestojów w dostawach z bogatej w złoża Zatoki Perskiej. W obawie przed wstrzymaniem produkcji zaczęły gorączkowo poszukiwać alternatywnych źródeł zaopatrzenia. Ta panika wywindowała ceny na rynkach hurtowych (spot) do niebotycznych poziomów. Zmiany te z ogromną prędkością przeniosły się na lokalnych dystrybutorów hurtowych. Cała ta sytuacja dobitnie udowodniła, że globalny krwiobieg surowcowy jest bardzo wrażliwym naczyniem silnie połączonym.

Zobacz też: Mogą zabrać seniorom nawet 60 proc. z emerytury. Wiele osób nie ma o tym pojęcia

Tyle kosztuje paliwo w Polsce

To, co jeszcze kilka tygodni temu zaczęło się jako kolejna geopolityczna rozgrywka tysiące kilometrów od naszych granic, dzisiaj w sposób niezwykle bolesny materializuje się na polskich stacjach benzynowych. Zaktualizowana mapa cen paliw w Polsce wysyła bardzo czytelny sygnał. Rodzimi kierowcy muszą przygotować się na potężne i długotrwałe obciążenia swoich domowych budżetów. Cenniki na stacjach paliw zmieniają się praktycznie z dnia na dzień, a kwoty wyświetlane na pylonach budzą coraz większe przerażenie wśród zmotoryzowanych. Jak wynika z najnowszych analiz i danych udostępnionych przez ekspertów portalu Money.pl, ogólnokrajowa średnia cena oleju napędowego (popularnego diesla) oscyluje już w granicach 7,88 złotego za jeden litr. W przypadku benzyny 95-oktanowej (Pb95) średnia detaliczna cena niebezpiecznie dobija do poziomu 6,90 złotego.

Wojna na Bliskim Wschodzie uderza w nasze portfele nierównomiernie, co widać podczas analizy regionalnych dysproporcji na mapie kraju. Najdroższymi regionami dla posiadaczy aut z silnikami wysokoprężnymi są dziś województwa świętokrzyskie i zachodniopomorskie. Za litr diesla płaci się tam średnio 7,95 złotego. Niewiele taniej jest na terenie Lubelszczyzny i sąsiedniego Podkarpacia, gdzie średnia wynosi 7,93 złotego za litr. Gdzie tankowanie drenuje pieniądze w mniejszym stopniu?

Według zestawienia najtaniej olej napędowy zatankujemy na Śląsku, gdzie średnia cena wynosi 7,75 zł za litr. Stosunkowo tanio jest również na Mazowszu (7,78 zł/l). Dla wielu polskich gospodarstw domowych i rodzimych firm transportowych te gwałtowne zmiany oznaczają konieczność szybkiego oraz bolesnego przemodelowania zaplanowanych budżetów. Rynkowi analitycy nie mają niestety dla nas złudzeń. Jeśli poważne zakłócenia w rejonie Cieśniny Ormuz potrwają choćby kilka tygodni dłużej, przebicie psychologicznej bariery ośmiu złotych za litr diesla będzie wyłącznie kwestią czasu.