ZUS może ponownie przeliczyć emeryturę. Wystarczy dokument dotyczący pracy sprzed 1999 roku
Jeden dokument dotyczący pracy sprzed 1999 roku może mieć wpływ na wysokość emerytury. Jeśli wcześniej nie został uwzględniony przez ZUS, senior może złożyć wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego, a następnie przeliczenie świadczenia. Jak wskazuje "Dziennik Gazeta Prawna”, w niektórych przypadkach wystarczy odnalezienie dokumentów potwierdzających zatrudnienie lub zarobki.
ZUS ustala wysokość świadczenia na podstawie danych dotyczących ubezpieczenia, które znajdują się w jego dokumentacji. W przypadku starszych okresów problemem może być jednak brak kompletnych informacji. Przed reformą emerytalną nie funkcjonowała jeszcze pełna elektroniczna baza danych, dlatego część dokumentacji znajdowała się u pracodawców albo była przechowywana przez samych pracowników.
Dokumenty sprzed 1999 roku mogą wpłynąć na wysokość emerytury
Jak podaje “Dziennik Gazeta Prawna”, szczególnie istotne są dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia oraz wysokość zarobków osiąganych przed 1 stycznia 1999 roku. To właśnie te informacje mogą posłużyć do ponownego ustalenia kapitału początkowego. Ma on wpływ na wysokość późniejszego świadczenia, dlatego uzupełnienie wcześniejszych danych może w określonych przypadkach skutkować podwyższeniem emerytury.
Najlepiej w pierwszej kolejności poszukać w domu świadectw pracy, zaświadczeń wystawionych przez pracodawcę oraz legitymacji ubezpieczeniowej z odpowiednimi wpisami. To dokumenty, które wprost potwierdzają zatrudnienie i są wskazywane jako podstawowe dowody. Jeżeli ich nie ma, można sięgnąć także po inne materiały. Mogą to być między innymi umowy o pracę, stare angaże, opinie, książeczki wojskowe, wpisy w dawnym dowodzie osobistym czy legitymacje służbowe i związkowe. Pomocne mogą okazać się również pisma od pracodawcy dotyczące na przykład awansu lub nagrody.
Znaczenie może mieć także dokumentacja znajdująca się w archiwach zakładu pracy. Jeżeli firma nadal istnieje, warto skontaktować się z byłym pracodawcą. W przypadku przekształcenia lub likwidacji przedsiębiorstwa dokumentacja powinna znajdować się u jego prawnego następcy. "Dziennik Gazeta Prawna” zwraca również uwagę, że ZUS dopuszcza kopie dokumentów oraz ich odpisy. Oznacza to, że brak oryginału nie zawsze przekreśla możliwość udokumentowania danego okresu.
Kto może ponownie ustalić kapitał początkowy?
Możliwość ponownego ustalenia kapitału początkowego dotyczy przede wszystkim osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku, które pracowały przed 1 stycznia 1999 roku i miały w tym czasie opłacane składki na ubezpieczenie społeczne. Jak wynika z informacji przedstawionych przez "Dziennik Gazetę Prawną”, ZUS może jednak ustalić kapitał początkowy również w określonych przypadkach dotyczących osób urodzonych przed 1949 rokiem.
Dotyczy to między innymi osoby, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny po 31 grudnia 1998 roku, po raz pierwszy złożyła wniosek o emeryturę po 2008 roku i chciała, aby świadczenie zostało obliczone według nowych zasad. W takim przypadku wymagane są również okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące co najmniej 20 lat w przypadku kobiety albo 25 lat w przypadku mężczyzny. Okresy nieskładkowe nie mogą przy tym przekraczać jednej trzeciej okresów składkowych. Ograniczenie to nie dotyczy okresu opieki nad dzieckiem.
Kapitał początkowy może zostać ustalony także dla osoby, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny i nadal pracowała, podlegając ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W praktyce oznacza to, że samo przyznanie emerytury nie musi zamykać drogi do uzupełnienia dokumentacji. Jeżeli po czasie zostaną odnalezione wcześniej nieuwzględnione dowody dotyczące zatrudnienia lub zarobków, można przekazać je do ZUS.
Warto pamiętać również o okresach nieskładkowych. Mogą nimi być między innymi okresy chorobowego, urlopu wychowawczego, opieki nad dzieckiem czy studiów. Ich potwierdzeniem mogą być zaświadczenia od pracodawcy, świadectwa pracy, dyplomy lub zaświadczenia z uczelni, a w przypadku opieki nad dzieckiem także akt jego urodzenia wraz z oświadczeniem o sprawowaniu opieki. Te okresy również mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu świadczenia.
Zobacz także: Będą zmiany w systemie kaucyjnym w Polsce. Możliwe niespodziewane rozszerzenie
ZUS może uwzględnić także inne dowody. Jest ważny wyjątek
Nie zawsze emeryt musi dysponować klasycznym świadectwem pracy. Jak wskazuje "Dziennik Gazeta Prawna”, w sytuacji gdy zakład pracy już nie istnieje, a dokumentacji nie udało się odnaleźć, ZUS może w określonych przypadkach przyjąć zeznania świadków. Chodzi przede wszystkim o osoby, które mogą potwierdzić fakt wykonywania pracy. Takim świadkiem może być na przykład były współpracownik. Rozwiązanie to dotyczy głównie okresów pracy sprzed 1991 roku albo sytuacji, w których dokumenty zostały zniszczone wskutek przypadków losowych.
ZUS może też dysponować własnymi informacjami dotyczącymi przebiegu ubezpieczenia. Ma to znaczenie między innymi w przypadku osób, które prowadziły działalność gospodarczą, wykonywały działalność twórczą lub artystyczną, były rzemieślnikami, pracowały w małym zakładzie albo podlegały ubezpieczeniu jako duchowni. W takich przypadkach należy podać odpowiednie informacje we wniosku ZUS ERP-6. Trzeba wskazać między innymi okres pracy, nazwę zakładu lub nazwisko pracodawcy i adres byłego miejsca pracy, a także numer konta płatnika NKP. Przy prowadzeniu działalności należy podać okres jej wykonywania i adres miejsca prowadzenia działalności oraz informacje dotyczące odprowadzania składek. Dzięki temu ZUS może sprawdzić, czy potrzebne dane znajdują się w jego archiwach.
Trzeba też pamiętać, że nie każdy okres aktywności zawodowej zostanie uwzględniony w taki sam sposób. Jak przypomina “Dziennik” ZUS nie zaliczy między innymi pracy w gospodarstwie rolnym jako okresu uzupełniającego ani służby w niektórych formacjach mundurowych, jeżeli z tego tytułu przysługuje osobna emerytura.
Sam wniosek o ponowne przeliczenie można złożyć osobiście w placówce ZUS, pocztą albo przez internet za pośrednictwem PUE ZUS. Chodzi o wniosek ZUS EKP, do którego należy dołączyć dokumenty potwierdzające wskazane okresy. Po ich przeanalizowaniu ZUS wydaje nową decyzję dotyczącą wysokości świadczenia. Jak podkreśla "Dziennik Gazeta Prawna”, wyższa emerytura przysługuje jednak dopiero od momentu złożenia wniosku, a nie za wiele wcześniejszych lat.
