10 września kolejny termin wypłat 14. emerytur. Jedni dostaną 1978,49 zł, inni znacznie mniej. ZUS stosuje konkretny próg
Wrzesień przynosi milionom emerytów i rencistów dodatkowe pieniądze. ZUS rozpoczął wypłatę 14. emerytury, która trafia do uprawnionych razem z ich podstawowym świadczeniem. Seniorzy porównują jednak przelewy i mogą zauważyć bardzo duże różnice, mimo że wszyscy otrzymują świadczenie funkcjonujące pod tą samą nazwą. Powód nie leży w błędzie Zakładu, lecz w zasadach uzależniających wysokość dodatkowej wypłaty od kwoty emerytury lub renty.
Czternasta emerytura nie działa bowiem tak samo jak trzynastka. Pełna kwota przysługuje tylko do określonego poziomu podstawowego świadczenia, a później zaczyna stopniowo maleć. Przy wyższych emeryturach może zniknąć całkowicie.
Czternasta emerytura trafia do seniorów we wrześniu. Nie trzeba składać wniosku
W 2026 roku pełna 14. emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Jest więc równa obowiązującej od marca minimalnej emeryturze. ZUS przyznaje dodatkowe pieniądze automatycznie, seniorzy nie muszą składać żadnych wniosków ani dodatkowych formularzy.
Podstawowe terminy wypłat w ZUS przypadają 1, 6, 10, 15, 20 i 25 września. Czternastka jest przekazywana razem z emeryturą lub rentą należną za ten miesiąc. Osoby pobierające świadczenie przedemerytalne otrzymają dodatkowe pieniądze 1 października.

Istotny jest jednak stan na 31 sierpnia 2026 roku. Osoba musiała mieć wówczas prawo do odpowiedniego świadczenia. Jeżeli wypłata emerytury lub renty była tego dnia zawieszona, czternasta emerytura nie przysługuje.
Od dodatkowego świadczenia pobierana jest składka zdrowotna oraz - w zależności od rozliczenia podatkowego - zaliczka na PIT. Jednocześnie czternastka jest wolna od potrąceń i egzekucji komorniczych oraz nie zwiększa dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu prawa do określonych świadczeń zależnych od dochodu.
Najważniejszy warunek dotyczy jednak wysokości podstawowej emerytury lub renty. To właśnie on powoduje, że przelewy dwóch seniorów mogą różnić się nawet o ponad tysiąc złotych.
Próg wynosi 2900 zł. ZUS stosuje zasadę "złotówka za złotówkę”
Pełne 1978,49 zł brutto przysługuje osobom, których uwzględniane świadczenia emerytalno-rentowe nie przekraczają 2900 zł brutto. Po przekroczeniu tej granicy zaczyna działać mechanizm "złotówka za złotówkę”.
Oznacza to, że każda złotówka podstawowego świadczenia powyżej 2900 zł odbiera jedną złotówkę z czternastki. Przy emeryturze wynoszącej 3000 zł brutto próg zostaje przekroczony o 100 zł, dlatego dodatkowe świadczenie wyniesie 1878,49 zł brutto. Przy 3500 zł podstawowej emerytury różnica wynosi już 600 zł, a czternastka spada do 1378,49 zł brutto.

Mechanizm działa aż do momentu, w którym wyliczona dodatkowa wypłata spadnie poniżej 50 zł brutto. Tak niskiej kwoty ZUS już nie wypłaca. W praktyce oznacza to, że przy świadczeniu wynoszącym dokładnie 4828,49 zł brutto można jeszcze otrzymać 50 zł czternastki, natomiast po przekroczeniu tego poziomu dodatkowe pieniądze nie przysługują.
Znaczenie ma przy tym kwota brutto, a nie suma, którą senior zazwyczaj widzi na swoim rachunku bankowym. Przy zbiegu kilku świadczeń brana pod uwagę może być ich łączna wartość. Samo spojrzenie na wysokość jednej emerytury nie zawsze pozwoli więc prawidłowo przewidzieć kwotę czternastki.
Zobacz też: Ważny termin opłat dla właścicieli domów i mieszkań. Czas tylko do 15 września
Jedni dostają 1978,49 zł, inni tylko 50 zł. Tak zmienia się wypłata z ZUS
Skala różnic staje się najbardziej widoczna na konkretnych przykładach. Senior z emeryturą 2900 zł brutto otrzyma pełne 1978,49 zł brutto dodatkowego świadczenia. Przy 3000 zł będzie to 1878,49 zł, a przy 3500 zł – 1378,49 zł.
Przy wyższych świadczeniach czternastka maleje jeszcze szybciej w ujęciu całej wypłacanej sumy. Emeryt otrzymujący 4000 zł brutto może liczyć na 878,49 zł brutto dodatkowych pieniędzy. Przy 4500 zł pozostaje 378,49 zł, a przy 4800 zł - już tylko 78,49 zł brutto.
Ostateczna granica przebiega na poziomie 4828,49 zł. W takim przypadku dodatkowe świadczenie wynosi dokładnie 50 zł brutto. Powyżej tej kwoty nie zostanie już wypłacone. Różnica między najwyższą a najniższą wypłacaną czternastką wynosi zatem 1928,49 zł brutto.
Trzeba też uważać przy porównywaniu kwot wpływających bezpośrednio na konta. Powyższe wartości są kwotami brutto, natomiast ZUS od czternastej emerytury pobiera 9-procentową składkę zdrowotną, a w rozliczeniu może pojawić się także zaliczka na podatek dochodowy. Dlatego dwóch seniorów nie powinno porównywać wyłącznie wartości przelewów netto.
Osoba, która ma wątpliwości dotyczące swojego wyliczenia, może sprawdzić szczegóły świadczenia w eZUS. Najpierw warto zweryfikować kwotę brutto emerytury lub renty przyjętą do obliczeń, a następnie wysokość czternastki i zastosowane odliczenia.