W Polsce to hit jak Thermomix, ale eksperci alarmują. Wykryto substancje, które budzą obawy

Rosnące obawy europejskich naukowców - nieprzywierające powłoki pod lupą

Ogromny sukces rynkowy, jaki odniosły popularne urządzenia kuchenne, opierał się na prostej obietnicy: błyskawiczne przygotowanie posiłków i banalnie łatwe czyszczenie. Mało kto jednak zastanawiał się, dzięki czemu potrawy nie przywierają do wnętrza rozgrzanej szuflady. Kluczem do sukcesu okazały się zaawansowane powłoki ochronne, do których produkcji od dekad wykorzystuje się specyficzne związki syntetyczne.

To właśnie ta niewidoczna bariera sprawia, że resztki jedzenia dają się usunąć za pomocą jednego pociągnięcia gąbki. Wyjątkowe właściwości fizykochemiczne tych substancji, tak bardzo pożądane w masowej produkcji sprzętu domowego, stały się jednak zarzewiem poważnego niepokoju w środowisku medycznym.

Z perspektywy przemysłowej odporność na wysokie temperatury oraz wodę i tłuszcz to idealna charakterystyka materiału. Niestety, ta sama odporność oznacza, że związki te praktycznie nie ulegają naturalnemu rozkładowi, przez co zaczęły masowo kumulować się w ekosystemie oraz w ciałach organizmów żywych.

Badania laboratoryjne dostarczyły dowodów na to, że regularny kontakt z tymi elementami może prowadzić do subtelnych, lecz niebezpiecznych zaburzeń w funkcjonowaniu ludzkiego ciała, uderzając chociażby w gospodarkę hormonalną. Czy to oznacza, że rewolucja w zdrowym odżywianiu opierała się na technologicznym kompromisie, którego kosztów dotąd nie oszacowano? Odpowiedź na to pytanie próbuje teraz znaleźć Bruksela, analizując ryzyko rynkowe.

Czy airfryery znikną z kuchni Polaków?

Europejskie instytucje regulacyjne znane są z bezkompromisowego podejścia do kwestii ochrony zdrowia obywateli, nawet kosztem interesów wielkich koncernów. Pod lupę unijnych urzędników trafiła cała grupa związków określanych w nomenklaturze chemicznej jako związki per- i polifluoroalkilowe, czyli szeroko stosowane w przemyśle substancje odporne na wodę, tłuszcz oraz wysoką temperaturę.

W debacie publicznej zyskały one już złowrogie miano „wiecznych chemikaliów” ze względu na swoją absolutną odporność na degradację. Prace nad nową dyrektywą w strukturach europejskich nabrały ogromnego tempa, a pierwsi producenci zaczynają zdawać sobie sprawę z powagi sytuacji. Zmiana prawa nie ominie sektora urządzeń AGD.

Zgodnie z nieoficjalnymi doniesieniami z unijnych korytarzy, pierwsze restrykcyjne ograniczenia w stosowaniu tych materiałów w produktach konsumenckich mogą wejść w życie już w październiku 2026 roku. Choć nikt nie planuje z dnia na dzień konfiskować sprzętu z magazynów, to wiadomo, że dotychczasowa technologia musi odejść do lamusa.

Przejście na alternatywne rozwiązania, takie jak zaawansowane i bezpieczniejsze powłoki ceramiczne, będzie jednak wymagało gigantycznych nakładów na badania i przeformatowanie linii produkcyjnych. Dla końcowego klienta wniosek jest oczywisty – era najtańszych, masowo sprowadzanych z Azji urządzeń za kilkadziesiąt złotych bezpowrotnie dobiega końca, a za wyższy standard bezpieczeństwa przyjdzie nam zapłacić więcej.

Zobacz też: Nowy hit w kuchniach Polaków. Tańszy sprzęt może zastąpić air fryera

Warto przyjrzeć się airfryerowi, którego posiadamy - na co zwrócić uwagę?

Obecni właściciele nowoczesnych opiekaczy konwekcyjnych zadają sobie teraz pytanie, czy powinni natychmiast pozbyć się swoich ulubionych urządzeń. Przedstawiciele instytutów zdrowia publicznego uspokajają, że sprawny i nieuszkodzony sprzęt nie stanowi bezpośredniego zagrożenia podczas rutynowego przygotowywania posiłków.

Diabeł tkwi jednak w szczegółach oraz w sposobie, w jaki dbamy o kuchenne wyposażenie. Kluczowym czynnikiem ryzyka staje się jakakolwiek degradacja mechaniczna wewnętrznej powłoki misy. Agresywne szorowanie, używanie metalowych sztućców czy regularne przegrzewanie urządzenia do maksymalnych temperatur mocno zwiększają ryzyko migracji niepożądanych cząsteczek bezpośrednio do żywności.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku produktów o nieznanym pochodzeniu, które często nie spełniają żadnych rygorystycznych norm jakościowych. Świadomi producenci już teraz reagują na unijne zapowiedzi, wprowadzając na rynek modele z wyraźnym oznaczeniem informującym o braku szkodliwych substancji z grupy PFAS.

Konsumenci stojący przed wyborem nowego sprzętu powinni porzucić kryterium najniższej ceny na rzecz dokładnej weryfikacji specyfikacji technicznej. Unia Europejska po raz kolejny udowadnia, że dobrostan obywateli oraz ochrona środowiska naturalnego mają absolutny priorytet nad dotychczasowymi przyzwyczajeniami rynkowymi.