Tyle dopłacasz do prądu przez takie żarówki. Polacy nie zdają sobie sprawy, różnica jest kolosalna

Unia Europejska sukcesywnie wycofuje te produkty

Tradycyjne żarówki wolframowe, oparte na technologii rozgrzewania drucika do ogromnych temperatur, towarzyszyły nam przez ponad stulecie, ale ich era nieuchronnie dobiega końca. Unia Europejska już kilkanaście lat temu rozpoczęła proces sukcesywnego wycofywania tych produktów z rynku, argumentując to skrajną nieefektywnością energetyczną (wskaźnik określający stosunek ilości wytworzonego światła do pobranej energii).

Zgodnie z dyrektywami ekoprojektu, klasyczne źródła światła o największych mocach jako pierwsze zniknęły ze sklepowych półek, ustępując miejsca bardziej zaawansowanym technologicznie zamiennikom. Obecnie znalezienie w oficjalnej dystrybucji typowej „setki” graniczy z cudem, a produkty te bywają oferowane jedynie jako tzw. żarówki specjalistyczne lub wstrząsoodporne, co stanowi swoistą lukę w przepisach.

Problem ze starymi rozwiązaniami polega na tym, że zaledwie około 5 proc. pobieranej przez nie energii elektrycznej jest zamieniane na światło widzialne. Pozostałe 95 proc. to czysta strata w postaci emitowanego ciepła, co w praktyce oznacza, że tradycyjna żarówka jest bardziej grzejnikiem niż lampą.

Dla porównania, nowoczesne diody LED działają na zupełnie innej zasadzie fizycznej, niemal całkowicie eliminując zjawisko nagrzewania się elementu świecącego. To właśnie ta różnica sprawia, że oświetlenie starego typu stało się technologicznym anachronizmem, który w nowoczesnej gospodarce opartej na oszczędności zasobów zwyczajnie nie ma racji bytu.

Cichy pożeracz prądu w domu

Kiedy analizujemy domowe wydatki, rzadko przeliczamy koszt świecenia pojedynczej lampy, jednak twarde dane liczbowe potrafią dać do myślenia. Tradycyjna żarówka o mocy 100W pobiera w ciągu godziny dokładnie 0,1 kWh (kilowatogodziny) energii elektrycznej. Przy obecnych stawkach za prąd, które wraz z opłatami dystrybucyjnymi oscylują w granicach 1,00–1,20 zł za 1 kWh, jedna godzina pracy takiej żarówki kosztuje nas około 0,12 zł.

Na pierwszy rzut oka to niewiele, ale wystarczy pomnożyć to przez kilka punktów świetlnych w salonie i średni czas świecenia jesienią, by zobaczyć skalę marnotrawstwa. Nieco mniejsza, popularna żarówka 60W, zużywa w tym samym czasie 0,06 kWh, co również przekłada się na wymierne kwoty w skali całego miesiąca.

Wymiana tych wysłużonych źródeł światła na nowoczesne modele LED pozwala na redukcję zużycia energii o około 80-90 proc. przy zachowaniu tego samego natężenia oświetlenia. Odpowiednikiem dawnej „setki” jest dziś dioda pobierająca zaledwie 12-14W. 

Oznacza to, że zamiast płacić 12 groszy za godzinę, płacimy nieco ponad 1 grosz. Taka dysproporcja sprawia, że inwestycja w nowy sprzęt zwraca się zazwyczaj już po kilku miesiącach użytkowania, zwłaszcza w pomieszczeniach, gdzie światło pali się najdłużej. Warto przy tym pamiętać o żywotności – podczas gdy klasyczny model wolframowy pracował średnio przez 1000 godzin, dobrej jakości LED może świecić nawet 25-50 tysięcy godzin, co eliminuje konieczność częstych zakupów i generowania kolejnych odpadów.

Zobacz też: Nie zgniatasz kartonów przed wyrzuceniem? Nawet nie wiesz, jaka kara może cię czekać

Gdzie wyrzucić stare żarówki?

Decyzja o pozbyciu się starych zapasów oświetlenia jest słuszna ekonomicznie, ale wymaga od nas świadomości w zakresie segregacji odpadów, bo nie każda „szklana kulka” powinna trafić do tego samego kubła. Co ciekawe, starych żarówek wolframowych pod żadnym pozorem nie należy wrzucać do zielonych pojemników na szkło opakowaniowe.

Szkło używane w ich produkcji ma inną temperaturę topnienia niż to z butelek czy słoików, co mogłoby zanieczyścić cały proces recyklingu w hucie. Najlepszym i zgodnym z przepisami rozwiązaniem jest wyrzucanie ich do kosza na śmieci zmieszane. Są one uznawane za odpad bezpieczny, o ile nie zawierają substancji szkodliwych, a ich konstrukcja opiera się głównie na szkle, metalu i cienkim druciku.

Zupełnie inaczej sytuacja wygląda w przypadku świetlówek kompaktowych (często nazywanych energooszczędnymi) oraz nowoczesnych diod LED. Świetlówki zawierają opary rtęci, która jest skrajnie niebezpieczna dla środowiska, natomiast LED-y to de facto skomplikowane układy elektroniczne wyposażone w płytki drukowane i kondensatory.

Oba te rodzaje są klasyfikowane jako elektrośmieci i muszą być oddawane do specjalnych punktów zbiórki lub wrzucane do dedykowanych pojemników w marketach budowlanych. Choć wymiana całego oświetlenia w domu może wydawać się logistycznym wyzwaniem, korzyści w postaci niższych rachunków i mniejszego obciążenia sieci energetycznej są bezdyskusyjne.