Tak oszukują na ciastkach i wypiekach. Producenci wciskają kit, a ty nadal za to płacisz

IJHARS stoi na straży bezpieczeństwa żywności

Koszty utrzymania systematycznie rosną, ale jedzenie pozostaje absolutnym priorytetem w naszych domowych budżetach. Przeznaczamy na nie średnio dwadzieścia siedem procent swoich całkowitych miesięcznych wydatków. Zauważalnie zmienia się jednak nasz styl życia, a to z kolei bezpośrednio wpływa na codzienne decyzje przy sklepowych półkach. Szukamy przede wszystkim wygody, coraz odważniej sięgając po gotowe rozwiązania i produkty wysoko przetworzone.

Czas stał się towarem deficytowym, dlatego zakupy spożywcze robimy w pośpiechu, w drodze z pracy do domu, rzadko znajdując moment na wnikliwą analizę zapisów na etykietach. Właśnie w tym pędzie pojawia się przestrzeń do manipulacji ze strony wytwórców, którzy liczą na naszą nieuwagę. Kto w takim razie weryfikuje deklaracje umieszczane na zachęcających opakowaniach?

Głównym strażnikiem praw konsumenta na tym polu jest IJHARS (Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych). Ta wyspecjalizowana instytucja posiada szerokie kompetencje do przeprowadzania niezapowiedzianych rewizji na każdym etapie rynkowej dystrybucji. Inspektorzy regularnie weryfikują szczegółowe parametry fizykochemiczne żywności, badają jej organoleptykę oraz sprawdzają rzetelność znakowania produktów. 

Nadrzędnym celem urzędu pozostaje nieustanne eliminowanie z rynku żywności zafałszowanej. Działania te chronią nasze portfele przed płaceniem zawyżonych stawek za składowe znacznie gorszej jakości, niż wynikałoby to z deklaracji. Ostatnie doniesienia pokazują, że państwowy nadzór wciąż ma pełne ręce roboty.

Polacy chętnie kupują słodycze. Łatwo dajemy się “nadziać”

Polska branża słodyczy rozwija się w imponującym tempie, napędzana niesłabnącym apetytem milionów konsumentów. Wartość krajowego rynku łakoci przekracza już dwadzieścia miliardów złotych rocznie, a prognozy zakładają dalsze, stabilne wzrosty. Prym w koszykach wiodą od lat wyroby czekoladowe, ale tuż za nimi plasują się ciastka i bardzo chętnie kupowane, gotowe ciasta.

Sklepowe półki w marketach i dyskontach uginają się pod ciężarem różnorodnych, masowo produkowanych wypieków. Z jednej strony mamy do dyspozycji produkty o bardzo długim terminie przydatności do spożycia, naszpikowane substancjami konserwującymi. Z drugiej kuszą nas estetyczne wyroby z okolicznych piekarni, które w pierwszej chwili wyglądają zupełnie jak domowe smakołyki przygotowane dawnymi, rzemieślniczymi metodami.

Gotowe ciasta z nowoczesnych kanałów sprzedaży to obecnie zróżnicowana i nieprawdopodobnie dochodowa kategoria. Klienci mogą wybierać między owocowymi roladami, sernikami sprzedawanymi na wagę oraz szczelnie zapakowanymi drobnymi ciastkami. Charakterystyka tych wyrobów niemal zawsze opiera się na obietnicy doskonałego smaku i w pełni naturalnych składników. Znane polskie marki z upodobaniem stosują chwytliwe określenia marketingowe, takie jak wiejskie receptury czy wyłącznie maślane wypieki.

W rynkowej rzeczywistości masowa produkcja twardo wymusza systematyczne cięcie bazowych kosztów operacyjnych. Prawdziwe masło bywa dla wielkich graczy po prostu surowcem zbyt drogim. Świeże owoce naturalnie ustępują miejsca tanim wsadom żelowym, które są mocno i sztucznie aromatyzowane. Nabywca w sklepie nader często kupuje wyobrażenie o najwyższej jakości, płacąc za marketingową iluzję.

Skala rynkowych manipulacji i nieprawidłowości w branży cukierniczej ujrzała jaskrawe światło dzienne pod koniec marca bieżącego roku. Państwowa instytucja postanowiła dokładnie wziąć pod lupę gotowe wyroby ciastkarskie oferowane w całej Polsce. Wnikliwą weryfikacją objęto łącznie sześćdziesiąt trzy podmioty. Sprawdzano zarówno znane piekarnie, popularne cukiernie, jak i znacznie mniejsze sklepy detaliczne. Wyniki tych niezapowiedzianych działań okazały się wyjątkowo bolesne dla wizerunku całej branży.

Zobacz też: W Lidlu zatrzęsienie promocji. Polacy wykupią przed Wielkanocą, "3+3 gratis" to dopiero początek

IJHARS skontrolowało wypieki. W ponad połowie wykryto nieprawidłowości

Skrupulatna kontrola wykazała bardzo istotne nieprawidłowości w blisko 58 proc. sprawdzonych miejsc. Raport ujawnia liczne błędy w oznakowaniu oraz składzie produktów spożywczych, które mogą wprowadzać konsumentów w błąd. W przypadku ponad jednej trzeciej skontrolowanych partii stwierdzono rozbieżności między deklarowanym a rzeczywistym składem, najczęściej dotyczące zawartości podstawowych składników, takich jak tłuszcz, cukry, białko czy sól. Szczególnie niepokojące są przypadki obecności substancji konserwujących, m.in. kwasu sorbowego i benzoesowego, które nie zostały uwzględnione na etykietach produktów.

Najwięcej uchybień odnotowano w kategorii wyrobów ciastkarskich, gdzie niemal połowa partii zawierała błędy w oznakowaniu. Problemem okazało się stosowanie nazw fantazyjnych, które nie informują o rzeczywistym charakterze produktu, a także nazewnictwa sugerującego skład niezgodny z rzeczywistością. Przykładem są produkty określane jako “jagodzianki”, mimo że zawierają jedynie marmoladę o smaku jagodowym, czy wyroby ”maślane”, w których masło zostało zastąpione margaryną.

Istotnym naruszeniem przepisów było także niewłaściwe oznaczanie alergenów, zarówno poprzez ich pomijanie, jak i brak odpowiedniego wyróżnienia w składzie. Dodatkowo inspektorzy zwrócili uwagę na nieprecyzyjne opisy składników, które utrudniają konsumentom ocenę potencjalnego ryzyka zdrowotnego. 

Wątpliwości budziły również oznaczenia "Produkt polski”, stosowane mimo braku potwierdzenia krajowego pochodzenia użytych surowców. W związku z wykrytymi nieprawidłowościami wobec producentów zastosowano przewidziane prawem sankcje.