Skarbówka już puka do drzwi. Na celowniku zwykli ludzie. Za mały błąd nawet 20 tys. zł kary

Pułapka „prostego” rozliczenia. Czy na pewno jesteś tylko pracownikiem?

Większość z nas żyje w błogim przekonaniu, że skoro co miesiąc otrzymujemy pasek wypłaty od pracodawcy, nasze obowiązki wobec państwa kończą się na zaakceptowaniu gotowego zeznania. To najkrótsza droga do problemów. Popularny „brązowy” formularz, czyli PIT-37, jest zarezerwowany wyłącznie dla tych, za których podatek w całości odprowadził płatnik. Jeśli Twoim jedynym źródłem dochodu jest umowa o pracę, zlecenie czy emerytura z ZUS, teoretycznie możesz spać spokojnie.

Schody zaczynają się jednak w momencie, gdy w Twoim życiu finansowym pojawiło się cokolwiek niestandardowego. Czy doliczasz dochody małoletnich dzieci? A może chcesz odliczyć stratę z lat ubiegłych? Jeśli tak, droga do PIT-37 zostaje bezpowrotnie zamknięta. Fiskus wymaga wtedy znacznie większej precyzji i przejścia na „zielony” formularz, który dla wielu jest synonimem biurokratycznego koszmaru.

PIT-36 to nie tylko firma

Powszechny mit głosi, że PIT-36 jest przeznaczony wyłącznie dla rekinów biznesu prowadzących działalność gospodarczą. Nic bardziej mylnego. To formularz „do zadań specjalnych”, który musi wypełnić każdy, kto choć przez chwilę stał się własnym płatnikiem podatku.

Wyobraź sobie sytuację: sprzedajesz kilkuletni samochód, laptopa lub rower przed upływem pół roku od ich zakupu. W oczach urzędu skarbowego stajesz się osobą, która uzyskała przychód z odpłatnego zbycia rzeczy. To wystarczy, byś musiał porzucić prosty PIT-37 na rzecz rozbudowanego PIT-36. Podobnie dzieje się, gdy zarabiasz za granicą lub wynajmujesz mieszkanie, rozliczając się na zasadach ogólnych. PIT-36 to także obowiązek dla rodziców doliczających dochody dzieci czy osób korzystających z tzw. kredytu podatkowego. To tutaj wykazuje się dochody z działów specjalnych produkcji rolnej oraz wszelkie przychody, od których ani pracodawca, ani organ rentowy nie odprowadził za Ciebie należnych zaliczek.

Zegar tyka, a błędy kosztują. Ile zapłacisz za pomyłkę w 2026 roku?

Najgorsze przychodzi jednak na końcu, gdy okazuje się, że Twoja niewiedza została zakwalifikowana jako wykroczenie skarbowe. Złożenie zeznania na niewłaściwym druku jest w świetle prawa traktowane tak, jakbyś w ogóle nie wywiązał się z obowiązku podatkowego. Czas na złożenie poprawnego dokumentu mamy tradycyjnie do 30 kwietnia. Co jednak, jeśli urzędnik pierwszy zauważy błąd?

W 2026 roku stawki mandatów za błędy w rozliczeniach mogą przyprawić o zawrót głowy. Ponieważ wysokość kary jest bezpośrednio powiązana z płacą minimalną, sankcje stały się wyjątkowo dotkliwe. Jeśli popełnisz błąd i zostaniesz ukarany mandatem skarbowym, jego wysokość zaczyna się od 480,60 zł (to zaledwie jedna dziesiąta minimalnego wynagrodzenia). Jednak w skrajnych przypadkach, gdy urzędnik uzna stopień winy za wysoki, mandat może wynieść nawet 24 030 zł.

Pamiętaj, że zawsze masz prawo do czynnego żalu lub złożenia korekty, zanim urząd wszcznie postępowanie. Jeśli sam poprawisz swój błąd, dołączysz właściwy formularz i uregulujesz ewentualną niedopłatę wraz z odsetkami, masz szansę uniknąć tych druzgocących kar. W świecie podatków w 2026 roku refleks jest wart tysiące złotych.

Źródła:

• Oficjalna broszura informacyjna Ministerstwa Finansów do zeznania PIT-37 za rok 2025 
• Oficjalna broszura informacyjna Ministerstwa Finansów do zeznania PIT-36 za rok 2025