Przedawnienie długów to mit? Ekspert wyjaśnia, które zobowiązania zostają na lata
Wielu dłużników żyje w przekonaniu, że wystarczy przeczekać kilka lat, aby problem zniknął. W praktyce bywa jednak zupełnie inaczej – a jeden drobny błąd może sprawić, że cały termin zacznie biec od nowa. Dla Biznes Info Mateusz Ładyga z kancelarii www.restrukturyzacja.legal, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, od ponad dekady zajmujący się restrukturyzacją firm i oddłużaniem wyjaśnia, dlaczego przedawnienie to tylko część układanki i które długi w praktyce „zostają” znacznie dłużej, niż się wydaje.
Z tego artykułu dowiesz się:
- po ilu latach przedawniają się długi w Polsce – aktualne terminy przedawnienia 3 lata, 6 lat oraz wyjątki w Kodeksie cywilnym
- które długi się nie przedawniają lub obowiązują dla nich inne zasady – alimenty, ZUS, podatki, zobowiązania zabezpieczone hipoteką
- kiedy przedawnienie długu można przerwać – uznanie długu, sprawa w sądzie, egzekucja komornicza i konsekwencje dla dłużnika
- jakie błędy najczęściej popełniają dłużnicy – działania, które sprawiają, że dług „wraca” mimo upływu lat
Po ilu latach przedawniają się długi w Polsce? To nie zawsze 3 lub 6 lat
W powszechnym przekonaniu funkcjonuje prosta zasada: dług przedawnia się po 3 albo 6 latach. Jak podkreśla ekspert, to tylko uproszczenie, które w praktyce może wprowadzić w błąd.
„Obiegowe twierdzenie, że długi przedawniają się po 3 albo 6 latach, jest jedynie uproszczeniem, bo przepisy szczególne przewidują również terminy 1-, 2- i 5-letnie” – mówi Mateusz Ładyga, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny.
W praktyce oznacza to, że wszystko zależy od źródła zobowiązania. Podstawowa zasada wynika z przepisów Kodeksu cywilnego, które przewidują 6-letni termin dla większości roszczeń oraz 3-letni dla tych związanych z działalnością gospodarczą lub świadczeniami okresowymi.
Ekspert zwraca jednak uwagę, że równie istotny jest sposób liczenia terminu.
„Od 2018 roku koniec terminu przedawnienia co do zasady przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego” – tłumaczy dla Biznes Info.
W praktyce oznacza to, że dług może „żyć” dłużej, niż wynika to z samej liczby lat.
Kredyty, pożyczki, rachunki. Ile wynosi przedawnienie najczęstszych długów?
Najwięcej wątpliwości dotyczy konkretnych zobowiązań – kredytów, pożyczek czy rachunków. Tutaj różnice są kluczowe i często decydują o tym, czy dług można jeszcze skutecznie dochodzić.
„Roszczenia banku z umowy kredytu co do zasady przedawniają się w terminie 3 lat, ponieważ są związane z działalnością gospodarczą banku” – wyjaśnia Mateusz Ładyga.
Inaczej wygląda sytuacja przy prywatnych pożyczkach.
„Roszczenia z prywatnej pożyczki między osobami fizycznymi co do zasady przedawniają się po 6 latach” – dodaje ekspert.
Jeszcze bardziej złożona jest kwestia rachunków i tzw. „faktur”.
„Nie faktura się przedawnia, lecz roszczenie wynikające z określonego stosunku prawnego” – podkreśla dla Biznes Info.
W przypadku mediów, takich jak energia czy woda, często obowiązuje krótszy termin.
„W odniesieniu do energii elektrycznej czy wody zastosowanie ma 2-letni termin przedawnienia” – tłumaczy ekspert.
To właśnie te różnice sprawiają, że wielu dłużników błędnie ocenia swoją sytuację.
Te długi nie znikają tak łatwo. Alimenty, podatki, ZUS i hipoteka
Nie wszystkie zobowiązania podlegają tym samym zasadom, a część z nich funkcjonuje w zupełnie innym reżimie prawnym.
„Nie wszystkie zobowiązania podlegają tym samym regułom, zwłaszcza należności publicznoprawne rządzą się odrębnymi przepisami” – mówi Mateusz Ładyga.
Dobrym przykładem są alimenty.
„Roszczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem 3 lat, ale dotyczy to poszczególnych świadczeń, a nie samego obowiązku” – wyjaśnia ekspert.
Jeszcze inaczej wygląda sytuacja w przypadku podatków i składek.
„Zobowiązania podatkowe przedawniają się co do zasady po 5 latach, ale te zabezpieczone hipoteką mogą być dochodzone z przedmiotu zabezpieczenia” – tłumaczy dla Biznes Info.
Podobne zasady obowiązują w przypadku ZUS.
W praktyce oznacza to, że nawet jeśli termin minie, dług może nadal „istnieć” i być dochodzony w określony sposób.
Kiedy przedawnienie długu przestaje działać? Jeden błąd i liczysz od nowa
To jeden z najważniejszych elementów całego mechanizmu – i jednocześnie największe źródło błędów.
„Nie wystarczy telefon, e-mail czy wezwanie do zapłaty, aby przerwać bieg przedawnienia” – podkreśla Mateusz Ładyga.
Przepisy jasno określają, kiedy dochodzi do przerwania.
„Do przerwania prowadzą przede wszystkim czynności przed sądem, egzekucja albo uznanie roszczenia przez dłużnika” – tłumaczy ekspert.
I właśnie ten ostatni element jest szczególnie niebezpieczny.
„Uznanie może mieć charakter dorozumiany – np. częściowa spłata, prośba o raty czy podpisanie ugody” – mówi dla Biznes Info.
W praktyce oznacza to, że nawet drobne działanie może sprawić, że termin zacznie biec od początku.
Dług nie znika nawet po latach. Jakie są realne konsekwencje dla dłużnika?
Największym mitem jest przekonanie, że przedawniony dług przestaje istnieć. W rzeczywistości sytuacja wygląda inaczej.
„Dług nie znika, lecz przekształca się w tzw. zobowiązanie naturalne” – wyjaśnia Mateusz Ładyga.
Oznacza to, że wierzyciel nie zawsze może go skutecznie wyegzekwować, ale sam dług nadal istnieje. Ekspert zwraca uwagę także na konsekwencje poza sądem.
„Przedawnienie nie oznacza automatycznego zniknięcia informacji o długu z rejestrów” – podkreśla dla Biznes Info.
Dane mogą być widoczne m.in. w bazach gospodarczych czy historii kredytowej, co wpływa na zdolność kredytową. Na koniec ekspert wskazuje najważniejszy wniosek.
„Zarzut przedawnienia może obronić przed konkretnym roszczeniem, ale nie zastępuje strategii oddłużeniowej” – podsumowuje.
Dlatego w praktyce warto skonsultować swoją sytuację z ekspertem, który nie tylko oceni, czy dług rzeczywiście uległ przedawnieniu, ale także pomoże dobrać najlepsze rozwiązanie – od negocjacji z wierzycielami po formalne procedury oddłużeniowe.
Źródła: Biznes Info, www.restrukturyzacja.legal
Obserwuj w Google News
