Urząd Skarbowy prześwietla przelewy do rodziny. 3 słowa w tytule spowodują problemu

Przelewy do rodziców mogą zainteresować urząd skarbowy

Dane Eurofound opublikowane 23 stycznia 2026 roku pokazują, że 53 proc. Polaków w wieku 25–34 lata nadal mieszka z rodzicami lub pozostaje na ich utrzymaniu. To czwarty najwyższy wynik w Unii Europejskiej - za Chorwacją, Słowacją i Grecją, ale przed m.in. Włochami i Portugalią.

Z kolei GUS szacuje, że w Polsce jest ok. 1,7 mln tzw. gniazdowników, czyli osób w wieku 25–34 lata, stanu wolnego i bez dzieci, mieszkających z rodzicami. Aż 63 proc. z nich pracuje zawodowo. W praktyce to osoby z dochodami, które często współfinansują gospodarstwo domowe, biorąc pod uwagę wysokie koszty kredytów i najmu mieszkań.

W większości przypadków przekazywanie pieniędzy rodzicom ma charakter nieformalnego rozliczania kosztów utrzymania mieszkania i jest dopuszczalne prawnie, np. w ramach umowy użyczenia. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy sposób opisu przelewu sugeruje odpłatny najem. Sformułowania takie jak „czynsz” czy „za wynajem” mogą zmienić jego kwalifikację podatkową i zostać potraktowane jako przychód z najmu po stronie właściciela nieruchomości.

W efekcie nawet regularne, rodzinne rozliczenia mogą zostać zakwestionowane przez fiskusa, jeśli przekazywane kwoty i ich opis nie odpowiadają rzeczywistemu charakterowi świadczenia.

Automatyczne systemy KAS wykrywają schematy finansowe

Coraz większe znaczenie w wykrywaniu takich sytuacji ma także automatyczna analiza przepływów finansowych. System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej, działający na podstawie art. 119zn i kolejnych Ordynacji podatkowej, monitoruje transakcje bankowe w czasie rzeczywistym. Choć został stworzony głównie do wykrywania prania pieniędzy i wyłudzeń VAT, nie analizuje celu przelewów – jedynie powtarzalne schematy. Regularne, cykliczne transfery między tymi samymi osobami i na zbliżone kwoty mogą więc automatycznie wzbudzać zainteresowanie fiskusa.

Dodatkowo dane bankowe są łączone z informacjami z gmin, m.in. z deklaracji śmieciowych, co pozwala weryfikować rzeczywistą liczbę mieszkańców danego lokalu. Rozbieżności między stanem deklarowanym a faktycznym mogą stać się podstawą do kontroli.

Problem komplikuje się w sytuacjach rodzinno-partnerskich. O ile dzieci korzystają ze zwolnień podatkowych w ramach I grupy, to partner lub partnerka mieszkająca w domu rodziców traktowana jest przez fiskusa jako osoba obca. W takim przypadku nieodpłatne zamieszkanie może zostać uznane za przychód z nieodpłatnych świadczeń, wyceniany według rynkowych stawek najmu w danej lokalizacji.

W praktyce oznacza to, że sytuacje uznawane potocznie za rodzinne i nieformalne mogą mieć konsekwencje podatkowe, jeśli organy skarbowe uznają, że powstał wymierny przychód.

Remont u rodziców może mieć skutki podatkowe

Trzecia potencjalna pułapka dotyczy finansowania remontów w mieszkaniu rodziców. W praktyce często wygląda to tak, że dorosłe dziecko pokrywa koszty prac, kupuje materiały i rozlicza się na podstawie faktur. Z punktu widzenia prawa majątkowego oznacza to wzrost wartości nieruchomości po stronie właścicieli, czyli rodziców.

Aby taka sytuacja była bezpieczna podatkowo, powinna zostać odpowiednio udokumentowana – najczęściej jako darowizna. Po przekroczeniu łącznej kwoty 36 120 zł w ciągu 5 lat konieczne jest zgłoszenie jej na formularzu SD-Z2 do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy. Brak zgłoszenia oznacza utratę zwolnienia i opodatkowanie całej kwoty podatkiem od spadków i darowizn, nawet jeśli środki pochodzą od dziecka dla rodzica.

Dodatkowo osoba finansująca remont musi pamiętać, że faktury wystawione na nią nie uprawniają do skorzystania z ulgi termomodernizacyjnej, jeśli nie jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości. Traci też formalny dowód nakładów, który mógłby mieć znaczenie np. przy sprawach spadkowych.

W praktyce znaczenie ma także sposób opisywania przelewów i rozliczeń. Zamiast sformułowań sugerujących najem, takich jak „czynsz” czy „wynajem”, bezpieczniej stosować opisy odpowiadające rzeczywistemu celowi płatności, np. „zwrot kosztów mediów” czy „partycypacja w opłatach wspólnoty”.

Warto również zawrzeć umowę użyczenia lokalu, która potwierdza nieodpłatny charakter korzystania z mieszkania i porządkuje kwestie kosztów eksploatacyjnych. Dokument ten – nawet w prostej formie pisemnej – może ułatwić wyjaśnienie relacji finansowych podczas ewentualnej kontroli.