Państwo bierze się za alkohol i papierosy. Na przedsiębiorców posypią się kary
Na rynek może trafiać alkohol, który nie nadaje się do spożycia. Jego wypicie może doprowadzić nawet do zgonu. Jak to możliwe i jak państwo próbuje temu zapobiec? Zostańcie z nami.
Państwo porządkuje zasady produkcji alkoholu etylowego i wyrobów tytoniowych. Opublikowany pod koniec grudnia 2025 r. jednolity tekst ustawy jasno pokazuje, że ten segment rynku pozostaje pod szczególnym nadzorem administracyjnym i karnym.
Choć formalnie mamy do czynienia z obwieszczeniem, zakres obowiązków nałożonych na przedsiębiorców oraz katalog sankcji wskazują, że produkcja alkoholu i papierosów jest traktowana przez ustawodawcę jako działalność wysokiego ryzyka.
Nowe brzmienie przepisów porządkuje dotychczasowe regulacje, uwzględniając zmiany wprowadzone w 2025 r. oraz obowiązujące przepisy przejściowe.
Dla firm działających w tych branżach oznacza to konieczność dokładnego pilnowania formalności, systemów kontroli jakości i relacji z administracją publiczną. Dla państwa – narzędzia pozwalające szybko reagować na nieprawidłowości.
Produkcja alkoholu i papierosów tylko po spełnieniu warunków
Ustawa jednoznacznie wskazuje, że wyrób alkoholu etylowego - w tym jego oczyszczanie, skażanie i odwadnianie - oraz wytwarzanie wyrobów tytoniowych są działalnościami regulowanymi.
Oznacza to, że przedsiębiorca nie może rozpocząć ani kontynuować działalności bez wpisu do odpowiedniego rejestru prowadzonego przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Samo posiadanie zaplecza technicznego lub koncesji podatkowych nie wystarcza.
Warunki wpisu są rozbudowane i dotyczą nie tylko formalnych danych firmy, ale także organizacji produkcji.
Przedsiębiorca musi:
- wdrożyć system wewnętrznej kontroli jakości,
- wyznaczyć osobę odpowiedzialną za kontrolę,
- posiadać plan zakładu z opisem linii technologicznych,
- spełniać wymagania przeciwpożarowe, sanitarne i środowiskowe.
Ustawodawca wprost wskazuje też na konieczność posiadania tytułu prawnego do obiektów, w których prowadzona jest działalność.
Dodatkowo działalności nie może prowadzić podmiot, którego właściciele lub osoby zarządzające były prawomocnie skazane za określone przestępstwa, w tym przeciwko obrotowi gospodarczemu czy za przestępstwa skarbowe. To wyraźny sygnał, że rynek alkoholu i wyrobów tytoniowych ma być wolny od podmiotów obciążonych ryzykiem nadużyć.
Natychmiastowy zakaz działalności i wieloletnie konsekwencje
Jednym z najmocniejszych instrumentów przewidzianych w ustawie jest możliwość wydania decyzji o zakazie wykonywania działalności. Taka decyzja, wydawana przez Dyrektora Generalnego KOWR, podlega natychmiastowemu wykonaniu. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca może zostać wyłączony z rynku „z dnia na dzień”, bez okresu przejściowego.
Zakaz może być konsekwencją m.in. złożenia nieprawdziwych oświadczeń, rażących naruszeń warunków prowadzenia działalności czy cofnięcia zezwoleń podatkowych, np. w związku z zaległościami wobec państwa. Co istotne, o wydaniu takiej decyzji informowana jest administracja skarbowa, co wzmacnia nadzór fiskalny nad branżą.
Skutki są długofalowe. Przedsiębiorca objęty zakazem może ponownie ubiegać się o wpis do rejestru dopiero po upływie trzech lat. Taka sama sankcja dotyczy podmiotów, które prowadziły produkcję bez wymaganego wpisu. W praktyce oznacza to, że naruszenia nie kończą się na karze administracyjnej, lecz mogą oznaczać wieloletnie wykluczenie z rynku.
Skażanie alkoholu pod ścisłym nadzorem administracyjnym
Ustawa bardzo szczegółowo reguluje kwestie skażania alkoholu etylowego, czyli procesu, który ma uniemożliwić jego spożycie. Alkohol może być skażany wyłącznie środkami dopuszczonymi przez ministra właściwego do spraw rynków rolnych i w ilościach określonych w przepisach wykonawczych. Kluczowe jest to, że środki te nie mogą zagrażać zdrowiu lub życiu ludzi, a jednocześnie muszą skutecznie wykluczać możliwość konsumpcji.
Sam proces skażania podlega ścisłym procedurom. Musi odbywać się przy udziale co najmniej dwóch pracowników, a z każdej partii pobierana jest próbka, która następnie jest przechowywana przez trzy miesiące w zabezpieczonym miejscu. Ustawa narzuca także obowiązek sporządzania protokołu, który dokumentuje przebieg całej czynności.
Te regulacje pokazują, że ustawodawca traktuje skażony alkohol jako obszar szczególnego ryzyka nadużyć. Kontrola próbek, dokumentacji i personelu ma zapobiegać sytuacjom, w których alkohol formalnie wyłączony z obrotu trafiałby z powrotem na rynek konsumpcyjny.
Kary karne i wykreślenie z rejestru
Przepisy przewidują szeroki katalog sankcji. Za uchybienia formalne, takie jak brak zgłoszeń czy niewdrożenie systemu kontroli, grożą grzywny w trybie wykroczeniowym. Znacznie surowsze konsekwencje dotyczą jednak nielegalnej produkcji alkoholu etylowego lub wyrobów tytoniowych bez wpisu do rejestru.
W takich przypadkach ustawa przewiduje odpowiedzialność karną – od grzywny, przez ograniczenie wolności, aż po karę pozbawienia wolności do trzech lat, a przy produktach znacznej wartości nawet do pięciu lat. Jeszcze ostrzej karane jest uczynienie z tego procederu stałego źródła dochodu, co zagrożone jest karą od trzech do ośmiu lat więzienia.
Dodatkowo sąd może orzec przepadek towarów i narzędzi użytych do popełnienia przestępstwa, nawet jeśli nie należały one do sprawcy. Uzupełnieniem tego systemu jest możliwość wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, co w praktyce oznacza całkowitą utratę prawa do legalnego prowadzenia działalności w tej branży.
Obserwuj w Google News
