Nowe zasady dziedziczenia już obowiązują. Mniej biegania po sądach i urzędach
Formalności po śmierci bliskiej osoby potrafią przytłoczyć, szczególnie gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość. System prawny w Polsce od lat słynął z przewlekłości, a osoby dziedziczące majątek były zmuszone do składania wielokrotnych wniosków i odwiedzania licznych instytucji. Od połowy marca obowiązują jednak przepisy, które znacząco skracają tę biurokratyczną ścieżkę.
Ewolucja przepisów w prawie o notariacie oraz ustawie o księgach wieczystych i hipotece przyniosła odczuwalną ulgę spadkobiercom. Kluczowa zmiana dotyczy automatyzacji procesu wpisu do księgi wieczystej.
Nowe przepisy dla spadkobierców
Do tej pory sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza stanowiło zaledwie początek formalnego maratonu. Notariusz powiadamiał sąd, w księdze pojawiała się jedynie wzmianka o toczącym się postępowaniu, a nowy właściciel musiał osobiście sporządzić i opłacić osobny wniosek.
Dopiero po długim czasie sąd wydawał rozstrzygnięcie. Obecnie cały ten proces skompresowano do jednego kroku. Na wniosek spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego rejent może elektronicznie przesłać wniosek o wpis bezpośrednio do sądu.
Sąd rozstrzyga sprawę jednym postanowieniem, co eliminuje ryzyko błędów formalnych częstych przy samodzielnym wypełnianiu formularzy. Przekazanie nowych kompetencji notariuszom wiąże się również z nałożeniem na nich dodatkowych obowiązków weryfikacyjnych - co to oznacza w praktyce?
Notariusze muszą wypełniać nowe obowiązki
Podczas przygotowywania protokołu dziedziczenia rejent ma obecnie ustawowy obowiązek precyzyjnego ustalenia, czy w skład spadku wchodzą prawa do nieruchomości położonych na terytorium Polski.
Dotyczy to nie tylko klasycznej własności domów czy działek, ale także użytkowania wieczystego oraz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Wszystkie te dane muszą znaleźć się bezpośrednio w dokumencie głównym.
Dlaczego sprawny wpis w księdze wieczystej jest aż tak istotny? W praktyce brak wpisanego aktualnego właściciela uniemożliwiał szybką sprzedaż nieruchomości na rynku wtórnym lub ustanowienie na niej hipoteki pod kredyt. To jednak nie koniec dużych zmian prawnych.
Zmiany w prawie podatkowym
Równolegle wprowadzono istotne udogodnienia w obszarze prawa podatkowego. Od sierpnia ubiegłego roku przy obrocie majątkiem otrzymanym nieodpłatnie od najbliższej rodziny zniesiono obowiązek przedstawiania zaświadczenia z urzędu skarbowego przed notariuszem.
Warto jednak pamiętać, że ułatwienie to nie zwalnia całkowicie z pilnowania terminów narzucanych przez fiskusa. Aby skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn dla tzw. zerowej grupy podatkowej, nabycie darowizny należy zgłosić w ciągu sześciu miesięcy od jej otrzymania, zaś przy spadku - w ciągu pół roku od prawomocnego orzeczenia sądu lub sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.
Przy darowiznach pieniężnych niezbędne pozostaje również udokumentowanie przelewu na konto. Uproszczono także kwestię prywatnie ustanawianych rent, gdzie zamiast wielu deklaracji przy każdej wypłacie wprowadzono jedno zbiorcze rozliczenie, a dla świadczeń na czas nieokreślony przyjęto dziesięcioletni okres obliczeniowy.
Nowe przepisy wyraźnie zmniejszają obciążenia biurokratyczne, ułatwiając spadkobiercom szybkie i bezpieczne rozporządzanie majątkiem.
Obserwuj w Google News
