Surowy zakaz sadzenia drzew w granicy działki. Przekroczysz o metr, odczujesz konsekwencje
Wystarczy kilka sadzonek przy płocie, by wywołać poważny konflikt z sąsiadem. Wielu Polaków nie ma pojęcia, jakie zasady obowiązują przy sadzeniu drzew na granicy działki. Problem może wrócić po latach, gdy rośliny urosną i zaczną utrudniać korzystanie z sąsiedniej posesji.
Właściciele nieruchomości często traktują granicę działki tak, jakby każdy metr przy ogrodzeniu był w pełni do ich dyspozycji. W praktyce sytuacja nie jest jednak tak prosta. Samo posadzenie drzewa blisko płotu nie musi oznaczać złamania prawa, ale jego późniejszy wzrost może doprowadzić do sporu, a nawet sprawy w sądzie. Znaczenie mają przede wszystkim skutki, jakie roślinność wywołuje na sąsiednim gruncie, oraz to, czy właściciel respektuje prawa drugiej strony.
Wielu Polaków sadzi drzewa tuż przy granicy działki
Sadzenie drzew i krzewów wzdłuż ogrodzenia to popularny sposób na zapewnienie sobie prywatności. Żywopłoty, tuje, drzewa owocowe czy ozdobne mają osłaniać posesję przed wzrokiem przechodniów i sąsiadów. Nie każdy właściciel bierze jednak pod uwagę, jak duże rozmiary osiągnie roślina po kilku lub kilkunastu latach. To właśnie wtedy niewielka sadzonka może stać się źródłem problemów.
Co istotne, polskie przepisy nie określają jednej, powszechnie obowiązującej minimalnej odległości, w jakiej należy sadzić drzewa od granicy sąsiedniej nieruchomości. Oznacza to, że nie można automatycznie uznać każdego nasadzenia wykonanego tuż przy płocie za nielegalne.
Trzeba jednak uwzględnić charakter rośliny, jej przewidywaną wysokość, rozpiętość korony i zasięg korzeni. Duże drzewo może z czasem zacieniać sąsiedni ogród, utrudniać korzystanie z budynku albo powodować uszkodzenia nawierzchni i ogrodzenia.
Szczególnej uwagi wymagają również drzewa posadzone dokładnie na linii rozgraniczającej dwie nieruchomości. Zgodnie z art. 154 Kodeksu cywilnego domniemywa się, że drzewa i krzewy znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących służą do wspólnego użytku sąsiadów. Przepis nie oznacza jednak, że każda roślina rosnąca blisko ogrodzenia automatycznie staje się wspólną własnością. Dlatego przed rozpoczęciem nasadzeń warto sprawdzić przebieg granicy i zaplanować miejsce dla roślin z uwzględnieniem ich docelowych rozmiarów.
Co grozi za sadzenie drzew przy granicy?
Właściciele działek mogą obawiać się kar finansowych za posadzenie drzewa zbyt blisko płotu. Warto jednak rozróżnić samo sadzenie od konsekwencji, które pojawiają się wtedy, gdy roślina narusza prawa sąsiada. Ponieważ nie istnieje ogólny przepis określający minimalną odległość wszystkich drzew od granicy działki, nie ma też uniwersalnej kary za samo posadzenie drzewa w zbyt małej odległości. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności.
Zgodnie z art. 144 Kodeksu cywilnego właściciel nieruchomości powinien powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z sąsiedniego gruntu ponad przeciętną miarę. Jeżeli rozrastające się drzewo nadmiernie zacienia posesję, powoduje szkody albo w inny sposób istotnie utrudnia korzystanie z nieruchomości, sąsiad może domagać się zaprzestania naruszeń.
W zależności od okoliczności może wystąpić z żądaniem usunięcia problemu, na przykład przesadzenia drzewa. Jeśli nasadzenie spowodowało szkodę, zastosowanie może mieć również art. 415 Kodeksu cywilnego, dotyczący obowiązku jej naprawienia. Ostateczna ocena zależy od konkretnych okoliczności i dowodów.
Konsekwencje finansowe mogą pojawić się także w innych sytuacjach, ale nie należy ich mylić z karą za samo sadzenie. Przykładowo niezgodne z prawem usunięcie drzewa lub jego zniszczenie może skutkować administracyjną karą pieniężną na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wskazuje, że kara za nielegalne usunięcie drzewa wynosi co do zasady dwukrotność opłaty za jego usunięcie, a za określone uszkodzenie drzewa może wynieść 0,6 tej opłaty. Dlatego nawet jeśli sąsiad domaga się przycięcia gałęzi, nie wolno bezrefleksyjnie ingerować w drzewo w sposób prowadzący do jego uszkodzenia lub zniszczenia.
Wystarczy jeden telefon lub wniosek sąsiada? Sprawa może trafić do sądu
Konflikt dotyczący drzew rosnących przy granicy działki często zaczyna się od zwykłej rozmowy. Sąsiad może zwrócić uwagę, że gałęzie przechodzą nad ogrodzeniem, korzenie niszczą nawierzchnię albo korona drzewa ogranicza dostęp światła do domu. Jeżeli właściciel nie reaguje, druga strona może zdecydować się na bardziej formalne działania. Nie oznacza to jednak, że jeden telefon automatycznie prowadzi do nałożenia kary lub nakazu wycięcia drzewa.
W pierwszej kolejności warto spróbować porozumieć się z właścicielem nieruchomości i ustalić sposób rozwiązania problemu. Jeśli rozmowa nie przyniesie rezultatu, można skierować do niego pisemne wezwanie, wskazując konkretne uciążliwości i oczekiwane działania. Gdy drzewo narusza prawa sąsiada, sprawa może ostatecznie trafić do sądu cywilnego. Sąd ocenia wówczas okoliczności sprawy, w tym charakter naruszenia, jego skalę oraz dostępne dowody. Sam fakt, że drzewo rośnie blisko granicy, nie przesądza jeszcze o konieczności jego usunięcia.
Osobne zasady dotyczą gałęzi, korzeni i owoców przechodzących na sąsiedni grunt. Art. 150 Kodeksu cywilnego przewiduje, że właściciel nieruchomości może obciąć i zachować dla siebie korzenie przechodzące z sąsiedniego gruntu oraz gałęzie i owoce zwieszające się nad jego działką. W przypadku gałęzi i owoców powinien jednak wcześniej wyznaczyć sąsiadowi odpowiedni termin na ich usunięcie.
Trzeba też pamiętać o przepisach chroniących drzewa przed uszkodzeniem lub zniszczeniem. Zanim więc właściciel działki sam sięgnie po sekator lub piłę, powinien upewnić się, że działa zgodnie z prawem. Najrozsądniejszym rozwiązaniem pozostaje zapobieganie konfliktom już na etapie planowania ogrodu.
Obserwuj w Google News
