Już pojawił się w polskich lasach. Za kilogram tego grzyba płacą ponad 8 tys. zł
Początek jesieni w polskich lasach od lat wygląda dość podobnie, przynosząc znany schemat i te same emocje. Mimo że tegoroczna aura bywa wybredna, w podmokłych ściółkach i na leśnych polanach znowu widać pierwszych zbieraczy z koszykami. Standardowy zestaw - podgrzybki, borowiki czy kurki - cieszy oko, ale w głębi lasu kryje się coś, co elektryzuje pasjonatów znacznie bardziej niż pełny kosz popularnych maślaków.
Szybko rosnące zainteresowanie nietypowymi okazami sprawia, że oczy doświadczonych grzybiarzy zwrócone są w stronę gatunków uznawanych przez dziesięciolecia za absolutne unikaty.
Leśne skarby warte krocie powróciły do polskich lasów
Lasy to nie tylko stałe punkty na mapie weekendowych spacerów, ale też specyficzny mikrokosmos rządzący się własnymi prawami biologicznymi. Gdy większość zbieraczy rozgląda się za tradycyjnymi grzybami jadalnymi, nieliczni poszukują gatunków, których historia sięga w Polsce początków ubiegłego wieku.
Oficjalna literatura po raz pierwszy odnotowała pewien wyjątkowy okaz w okolicach Gdańska ponad sto lat temu. Potem nastąpiła długa, trwająca niemal wiek cisza. Gatunek uznano w kraju za bezpowrotnie utracony i wymarły, a pamięć o nim przetrwała głównie w podręcznikach akademickich oraz atlasach dla wąskiego grona leśników.
Niespodziewana zmiana nadeszła kilka lat temu na południu kraju, dokładnie na terenach gminy Zawoja. To właśnie tam, po niemal stuletniej nieobecności, pasjonaci natury natrafili na trzy potwierdzone stanowiska niezwykłego grzyba.
Odkrycie to natychmiast wywołało falę dyskusji w środowisku mykologicznym. Zapomniany gatunek powrócił do rodzimego ekosystemu, przynosząc ze sobą powiew tajemniczości oraz ogromne zainteresowanie mediów ekonomicznych. Co sprawia, że pojedyncze grzyby potrafią wzbudzić tak wielkie emocje na światowych rynkach?
Leśny luksus z azjatyckim rodowodem
Prawdziwa magia tego gatunku kryje się w jego bezwzględnych wymaganiach środowiskowych oraz niezwykłym statusie kulturowym, jaki zyskał po drugiej stronie globu.
Gąska sosnowa (Tricholoma matsutake) - bo o niej mowa - to w Azji, a zwłaszcza w Japonii, absolutny symbol prestiżu. Na tamtejszych rynkach ceniona jest za niepowtarzalną strukturę oraz wyrazisty aromat przywodzący na myśl cynamon połączony z żywicą sosnową.
Japończycy serwują ją w ekskluzywnych wywarach czy potrawach z ryżem, a najwyższej klasy nieuszkodzone okazy stanowią niezwykle wytworny prezent biznesowy lub dyplomatyczny.
Cena tego leśnego rarytasu potrafi przyprawić o zawrót głowy. Za kilogram najlepszych, młodych okazów pozyskanych w Japonii płaci się nawet 2 tys. euro, co po przeliczeniu daje sumę przekraczającą 8 tys. zł.
Tak wyśrubowane stawki wynikają ze skrajnej niedostępności. Gąska sosnowa wchodzi w ścisłą mikoryzę, czyli symbiozę między korzeniami roślin a grzybami, z konkretnymi gatunkami drzew i wymaga nieskazitelnie czystego, bogatego podłoża.
Do tej pory naukowcom nie udało się stworzyć sztucznej hodowli na skalę przemysłową. Każdy zebrany egzemplarz pochodzi z naturalnego zbioru, co bezpośrednio nakręca spiralę cenową.
Mogłoby się wydawać, że odnalezienie gąski sosnowej w polskim lesie to prosty przepis na szybki zarobek i spektakularny sukces finansowy. Rzeczywistość prawna w naszym kraju wylewa jednak kubeł zimnej wody na głowy entuzjastów.
Znalazłeś ten okaz? Legalna sprzedaż jest wykluczona
Próżno szukać matsutake w oficjalnym urzędowym wykazie gatunków dopuszczonych do obrotu handlowego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że zebranego w lesie okazu nie można legalnie zaoferować żadnej restauracji, lokalnemu skupowi ani tym bardziej wystawić na targowisku.
Znalazca powinien przede wszystkim udokumentować stanowisko - zrobić dokładną fotografię, zapisać współrzędne geograficzne i przekazać dane wykwalifikowanemu mykologowi.
Co więcej, niedświadczeni zbieracze muszę mieć się na baczności z jeszcze jednego powodu. Młoda gąska sosnowa o grubym, brązowym kapeluszu i jasnym miąższu łatwo daje się pomylić z gatunkami niejadalnymi lub wręcz trującymi, takimi jak gąska ognista czy włośnianka korzeniasta.
Ewentualny zamiar spożycia wiąże się z koniecznością skorzystania z darmowej konsultacji z grzyboznawcą w najbliższej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Wyjątkowość tego grzyba leży więc w jego dzikiej, nieujarzmionej naturze oraz rzadkości występowania.
Choć w Polsce gąska sosnowa pozostanie raczej przyrodniczą ciekawostką niż źródłem leśnego majątku, to sam fakt jej ponownego pojawienia się w naszych kniejach świadczy o bezcennych walorach rodzimego środowiska.
Obserwuj w Google News
