Bosacka wzięła pod lupę świąteczny hit. Zdemaskowała producentów. "Płacimy za plastik"

Bosacka na straży klientów

Katarzyna Bosacka od lat pełni w Polsce rolę nieformalnego rzecznika praw konsumenta w starciu z wielkimi koncernami spożywczymi. Jej misją jest edukowanie Polaków i uczenie ich czytania etykiet ze zrozumieniem. To ona nagłaśniała afery związane z obecnością oleju palmowego w produktach dla dzieci, walczyła z dodawaniem cukru do wszystkiego – od wędlin po soki owocowe – i tropiła MOM (mięso oddzielone mechanicznie) w parówkach.

W ostatnich miesiącach dziennikarka skupia się jednak na innym, coraz bardziej powszechnym zjawisku, zwanym downsizingiem (zmniejszaniem gramatury produktu przy zachowaniu starej ceny) oraz na eko-ściemie. Bosacka bezlitośnie wytyka producentom nadmierne używanie plastiku i stosowanie opakowań, które mają udawać, że produktu jest w środku znacznie więcej, niż w rzeczywistości. To właśnie te dwa grzechy główne – fatalny stosunek ceny do jakości i iluzoryczna wielkość opakowania – stały się podstawą jej krytyki wymierzonej w świąteczne kalendarze.

Od religii do biznesu. Fenomen kalendarzy adwentowych

Tradycja odliczania dni od pierwszego dnia adwentu do Wigilii Bożego Narodzenia ma swoje korzenie w XIX-wiecznych Niemczech i pierwotnie miała charakter czysto religijny. Dziś jednak to potężna gałąź przemysłu handlowego. Sklepy oferują kalendarze w każdej możliwej wersji.

Dla dzieci to przede wszystkim frajda z codziennego otwierania "okienka" i znajdowania drobnego upominku. Najpopularniejsze są oczywiście te z czekoladkami, ale rynek ewoluował. Dziś mamy kalendarze z klockami Lego, zabawkami z popularnych bajek, a dla dorosłych – z luksusowymi kosmetykami, herbatami, a nawet alkoholem czy narzędziami. Producenci doskonale wiedzą, że w okresie przedświątecznym portfele klientów otwierają się szerzej, a emocje biorą górę nad chłodną kalkulacją. Płacimy nie tyle za produkt, co za "magię świąt" i ekscytację dziecka. I właśnie na tym żerują firmy.

"Kupujemy powietrze". Bosacka demaskuje plastikową pułapkę

Katarzyna Bosacka wzięła na warsztat klasyczne, najpopularniejsze kalendarze ze słodyczami, które można znaleźć w każdym dyskoncie i markecie. Jej werdykt jest druzgocący. Ekspertka zwraca uwagę, że ogromne, kolorowe pudełko, które obiecuje mnóstwo słodkości, to w rzeczywistości wielka, plastikowa wydmuszka.

Główne zarzuty Bosackiej to:

• Ekologiczny koszmar: Wewnątrz tekturowego pudełka znajduje się wielka, plastikowa wytłoczka (tacka), w której umieszczone są czekoladki. Ilość plastiku zużytego do zapakowania kilkudziesięciu gramów produktu jest porażająca. "Kupujemy przede wszystkim plastik" – alarmuje dziennikarka, wskazując na tony odpadów, które po 24 grudnia wylądują na wysypiskach.
• Iluzja wielkości: Opakowanie jest celowo zaprojektowane tak, by wydawało się duże. Tymczasem same czekoladki są mikroskopijne. Często jest to zaledwie 50-75 gramów czekolady na cały kalendarz.
• Astronomiczna cena za kilogram: To argument, który najbardziej trafia do wyobraźni. Bosacka wylicza, że jeśli przeliczymy cenę kalendarza na cenę kilograma czekolady, otrzymujemy kwoty rzędu kilkuset złotych. Płacimy więc jak za luksusowe praliny belgijskie, a otrzymujemy wyrób czekoladopodobny.
• Fatalny skład: W wielu tanich kalendarzach zamiast prawdziwej czekolady (z tłuszczem kakaowym) znajdujemy masę cukrową z tłuszczami roślinnymi utwardzonymi, pełną emulgatorów i sztucznych aromatów.

Bosacka nie kryje oburzenia, że producenci sprzedają nam "powietrze" zapakowane w kolorowy karton. Jej apel jest prosty: zamiast kupować gotowca, który zaśmieca planetę i drenuje portfel, lepiej zrobić kalendarz samemu – używając bawełnianych woreczków i wkładając do środka zdrowsze przekąski lub po prostu lepszej jakości słodycze. Choć wielu internautów broni kalendarzy, wskazując na radość dzieci, argumenty ekonomiczne i ekologiczne przedstawione przez ekspertkę są trudne do podważenia.