Waloryzacja 500 plus. Ministerstwo ujawniło plany, rodzice będą rozczarowani

500 plus do waloryzacji? Wiceminister odkrywa karty

500 plus miało poprawić demografię i wspierać finansowo polskie rodziny. Po pięciu latach wypłacania świadczeń okazuje się, że obydwa te cele są dalekie od realizacji.

Liczba urodzeń od 2017 r. sukcesywnie spada - w tym roku urodziło się tylko 355 tys. dzieci, czyli najmniej od 15 lat. Nic nie wskazuje na to, aby wskaźnik urodzeń miał się poprawić - do zakładania rodziny zdecydowanie nie zachęca pandemiczna niepewność i szpitale przepełnione chorymi.

Co więcej, z uwagi na wzrost cen realna wartość 500 plus jest dużo niższa niż w 2016 r., kiedy świadczenie było wprowadzane. Według wyliczeń GUS inflacja wynosi 2,7 proc., a według danych Eurostatu - 3,6 proc. i jest to najwyższy wynik w całej Unii Europejskiej. Podwyżki cen odbijają się na domowych budżetach, a 500 plus nie wystarcza, aby pokryć niezbędne wydatki.

Gazeta Wyborcza ustaliła, że po pięciu latach rząd po cichu planuje zmodyfikować 500 plus. Zmiany w tym zakresie mają być jednym z głównych elementów strategii demograficznej w Nowym Polskim Ładzie, nad którym pracują politycy i eksperci pod nadzorem premiera Mateusza Morawieckiego. Świadczenie miałoby zostać poddane waloryzacji w 2023 r., jeszcze przed wyborami parlamentarnymi.

Portal bankier.pl podaje, że do tych doniesień odniósł się wiceminister rodziny i polityki społecznej Stanisław Szwed. - W tej chwili nie ma planów waloryzacji świadczenia 500 plus, ale przygotowujemy strategię demograficzną i jednym z elementów tej strategii będą też kwestie związane ze wsparciem rodzin. Stoimy przed olbrzymim wyzwaniem, jakim jest demografia i to nie jest kwestia jednej czy dwóch kadencji, ale najbliższych kilkudziesięciu lat - oznajmił wiceszef resortu w rozmowie z PAP.

Szwed zwrócił uwagę także na ogromne koszty, jakie pochłania cały program wspierania polskich rodzin. - W tegorocznym budżecie takiej możliwości nie ma. Koszt programu „Rodzina 500 plus” wynosi 41 mld zł rocznie. To duży wysiłek państwa, ale to świadczenie jest bardzo ważne, bo pomaga rodzinom - przyznał polityk.

Koszty waloryzacji 500 plus

Waloryzacja to zasada prawna, zgodnie z którą w sytuacji zmiany siły nabywczej beneficjent powinien otrzymać wyższą bądź niższą wartość ekonomiczną danego świadczenia. Taki mechanizm stosuje się np. w przypadku emerytur i rent. Dzięki corocznej waloryzacji seniorzy mogą liczyć na systematyczne podwyżki świadczeń. To przedsięwzięcie jest jednak obarczone dużymi kosztami - w tym roku waloryzacja emerytur i rent pochłonie ok. 10,6 mld zł.

Jakie byłyby koszty waloryzacji 500 plus? Wszystko zależy od tego, jaki punkt wyjścia do obliczeń przyjąłby rząd. Pierwszym z nich może być inflacja, która od 2015 r. wzrosła o blisko 9 proc. Drugi wariant to uzależnienie waloryzacji 500 plus od nominalnego wzrostu PKB, który szacuje się na 29 proc.

- Ile to kosztowałoby w miliardach złotych? W pierwszym wariancie 3,7 mld zł, w drugim prawie 12 mld zł. Znacznie ważniejsze pytanie brzmi - czy warto? Moim zdaniem zdecydowanie nie. Program już stanowi bardzo duże obciążenie dla finansów publicznych, a jednocześnie największym beneficjentem są najbogatsi. Według szacunków CenEA prawie 1/3 pieniędzy z programu trafia do 20 proc. najbogatszych gospodarstw domowych. Czy chcemy podnosić podatki, by zwiększyć transfery do lepiej zarabiających? - stwierdził Aleksander Łaszek, główny ekonomista Forum Obywatelskiego Rozwoju.

Przypomnijmy, że program „Rodzina 500 plus” pochłonął jak dotąd 134 mld zł. Business Insider Polska podaje, że rządowym wsparciem objęto w sumie 6,6 mln dzieci.