ZUS bije na alarm. Ważny dokument straci ważność. To dotknie miliony emerytów w całej Polsce
Dotychczasowe legitymacje emeryta i rencisty nie spełniają minimalnych standardów bezpieczeństwa wymaganych dla dokumentów publicznych – wynika z projektu nowych przepisów. Po 12 lipca 2026 r. wydawanie legitymacji w starej formie nie będzie już możliwe. W rozmowie z BiznesInfo rzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, co to oznacza w praktyce dla seniorów i jakie dokumenty już dziś mogą oni wykorzystywać zamiast plastikowej karty.
- Dlaczego obecne legitymacje nie spełniają norm?
- Kogo obejmą zmiany i od kiedy?
- Czy seniorzy muszą wymieniać dokumenty i co z ulgami?
Nowa legitymacja jak karta bankowa. Co się zmieni?
Z uzasadnienia projektu rozporządzenia wynika, że obecnie stosowany wzór legitymacji emeryta-rencisty nie spełnia minimalnych wymagań dla dokumentów publicznych, określonych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wskazano m.in. na: zbyt niski poziom zabezpieczeń, podatność na fałszerstwa, przestarzałą technologię wykonania.
Dlatego po 12 lipca 2026 r. wydawanie legitymacji w dotychczasowej formie nie będzie już prawnie dopuszczalne. Nie oznacza to jednak automatycznego unieważnienia dokumentów już wydanych.
Nowy wzór legitymacji emeryta-rencisty ma mieć formę spersonalizowanej karty plastikowej o wymiarach identycznych jak karta płatnicza (85,60 × 53,98 mm).
Najważniejsze zmiany:
- materiał: tworzywo PCV,
- jednostronna laminacja,
- dodatkowe elementy zabezpieczające,
- oznaczenie „LER” alfabetem Braille’a na rewersie.
Ten ostatni element ma poprawić dostępność dokumentu dla osób niewidomych i słabowidzących. Nowa legitymacja nadal będzie potwierdzać status emeryta lub rencisty i umożliwiać korzystanie z ustawowych ulg.
Koszt produkcji jednej legitymacji wzrośnie z nieco ponad 1 zł do ponad 2,24 zł.
W skali:
- roku wdrożenia oznacza to ponad 332 tys. zł dodatkowych wydatków,
- kolejnych lat – ponad 450 tys. zł rocznie,
- dekady – ok. 4,6 mln zł więcej.
Ministerstwo zapewnia, że koszty te nie obciążą budżetu państwa ani samorządów.
Co z już wydanymi dokumentami? ZUS uspokaja seniorów
W rozmowie z BiznesInfo rzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreśla, że zmiany dotyczą wyłącznie nowo wydawanych dokumentów, a nie praw nabytych przez emerytów i rencistów.
“Emeryci i renciści posiadający tradycyjną plastikową legitymację mogą nadal z niej korzystać, jeśli jest ona ważna zgodnie z nadanym terminem ważności” – przekazuje Grzegorz Dyjak z biura prasowego ZUS.
Jak zaznacza, nie ma obowiązku wymiany dokumentu tylko dlatego, że zmienia się jego wzór.
“Zmiana przepisów nie oznacza automatycznego unieważnienia legitymacji, które zostały już wydane” – dodaje rzecznik.
Cyfrowy odpowiednik: mLegitymacja już działa. Ponad 1,2 mln pobrań
Równolegle do zmian dotyczących plastikowych kart ZUS konsekwentnie rozwija mLegitymację emeryta-rencisty, czyli elektroniczną wersję dokumentu dostępną w aplikacji mObywatel.
“Od stycznia 2023 r. ZUS wydaje mLegitymacje wszystkim nowym emerytom i rencistom, bez konieczności składania wniosku czy wizyty w urzędzie” – informuje Grzegorz Dyjak.
Z danych ZUS wynika, że w samym 2023 r. mLegitymacje pobrało ponad 611 tys. klientów, w 2024 r. ponad 317 tys., a w 2025 roku ponad 340 tys. osób.
“Oznacza to, że już ponad 1,2 mln emerytów i rencistów korzysta z elektronicznej wersji legitymacji” – podkreśla rzecznik.
ZUS często w mediach społecznościowych przypomina:
Jak działa mLegitymacja i czy można dostać plastikową kartę?
Rzecznik ZUS zaznacza, że mLegitymacja działa dokładnie tak samo jak dokument tradycyjny i pozwala korzystać z tych samych ulg.
“mLegitymacja emeryta-rencisty to elektroniczna wersja tradycyjnej legitymacji. Umożliwia ona potwierdzenie statusu oraz korzystanie z przysługujących ulg i zniżek, np. w komunikacji miejskiej czy przy potwierdzaniu prawa do świadczeń zdrowotnych” – wyjaśnia Dyjak.
Jak dodaje, korzystanie z dokumentu jest proste:
“Wystarczy pobrać bezpłatną aplikację mObywatel, uruchomić ją, wybrać opcję „dodaj dokument” i wskazać legitymację emeryta-rencisty. Dokument pojawi się na pulpicie aplikacji.”
Jednocześnie osoby, które od 2023 r. mają wyłącznie wersję elektroniczną, nie są pozbawione możliwości uzyskania plastikowej karty.
“Jeśli emeryt lub rencista zechce otrzymać tradycyjną legitymację w formie spersonalizowanej karty, może złożyć wniosek do ZUS na formularzu ERL” – wskazuje rzecznik.
Źródło: Biznes Info, ZUS