Weto ws. SAFE wywołało polityczną burzę. Ekspert: Polacy mogą odczuć to w portfelach

Weto SAFE wywołało spór o miliardy i przyszłość inwestycji

Prezydent Karol Nawrocki zdecydował się zawetować ustawę dotyczącą europejskiego mechanizmu finansowania obronności SAFE. W swoim orędziu podkreślał, że program oznaczałby zaciągnięcie długoterminowego kredytu zagranicznego nawet na 45 lat, który – według jego szacunków – mógłby generować koszt odsetek sięgający nawet 180 mld zł.

Zdaniem głowy państwa Polska powinna unikać takiego modelu finansowania i zamiast tego wykorzystać własne zasoby finansowe, m.in. środki związane z działalnością Narodowego Banku Polskiego. Prezydent zaproponował alternatywne rozwiązanie określane jako „SAFE 0 proc.”, które miałoby finansować inwestycje w bezpieczeństwo bez zaciągania zagranicznych pożyczek.

Decyzja wywołała jednak ostrą reakcję części rządu. Minister finansów Andrzej Domański ocenił, że „to nie jest zwykłe weto, to weto wobec polskiego bezpieczeństwa”. Z kolei premier Donald Tusk zapowiedział działania rządu mające znaleźć inne sposoby finansowania inwestycji obronnych.

Politolog: to może być koszt utraconych szans dla gospodarki

O możliwych skutkach decyzji dla gospodarki mówi w rozmowie z Biznes Info politolog dr Karol Szulc.

– Weto programu SAFE musi wpłynąć na tempo inwestycji, ponieważ chodziło o ogromne pieniądze na niezwykle preferencyjnych warunkach kredytowania. Tak duży dopływ kapitału, przeznaczonego na inwestycje budujące fundamenty przyszłego rozwoju, miałby bardzo duży wpływ na całą polską gospodarkę, a zwłaszcza na sektor obronny – mówi w rozmowie z Biznes Info dr Karol Szulc.

Ekspert zwraca uwagę, że konsekwencje decyzji mogą dotyczyć także rynku pracy i poziomu wynagrodzeń w sektorach powiązanych z przemysłem obronnym.

– To właściwie oczywiste, że decyzja ta może przełożyć się także na zarobki pracowników sektora zbrojeniowego. Jeśli program miał tak silnie oddziaływać na cały sektor, to jego zablokowanie oznacza koszt utraconych szans – nie tylko dla przemysłu obronnego, ale dla całej gospodarki. Sektor obronny jest dziś bardzo silnie powiązany z cywilnym sektorem wysokich technologii, więc wiele projektów, które mogłyby się w Polsce wydarzyć, po prostu się nie wydarzy – podkreśla politolog.

Dr Szulc nie ukrywa również swojej krytycznej oceny decyzji głowy państwa.

– W mojej ocenie jest to wręcz zdrada interesów państwowych na rzecz interesów partyjnych, bo inaczej trudno tę decyzję wytłumaczyć – dodaje.

Ekspert zaznacza, że skutki decyzji mogą być odczuwalne także w szerszym wymiarze gospodarczym.

– Tak, skutki tej decyzji mogą odczuć także zwykli Polacy. Im mniej inwestycji, pracy i rozwoju gospodarczego, tym mniejsze możliwości dla całej gospodarki. Nie oznacza to, że nasze zarobki nagle spadną, ale rozwój gospodarczy może być wyraźnie wolniejszy. Dlatego w każdym z tych trzech obszarów – inwestycji, rynku pracy i wpływu na gospodarkę – ocena tej decyzji jest negatywna – ocenia dr Karol Szulc.

Reakcje polityków i internautów

Na decyzję prezydenta szybko zareagował premier Donald Tusk, który podczas wystąpienia przed posiedzeniem rządu nie krył ostrych słów pod adresem głowy państwa.

– Polska jest w szoku. Ludzie zastanawiają się, czy to jest zdrada, czy działanie lobbystów, czy po prostu brak zdrowego rozsądku. Jedno jest pewne – brak podpisu pana prezydenta jest poważnym utrudnieniem dla nas wszystkich, którzy przygotowywali ten wielki program Polski zbrojnej, Polski bezpiecznej i Polski bogatszej – powiedział premier.

Szef rządu zapowiedział jednocześnie, że mimo weta program inwestycji w sektor obronny będzie kontynuowany.

– Za chwilę rozpoczniemy posiedzenie rządu, na którym przyjmiemy uchwałę, na podstawie której zrealizujemy program Polska Zbrojna. W Polsce nie będą rządzili lobbyści obcych firm zbrojeniowych – stwierdził Donald Tusk.

Premier zapewnił również, że środki na rozwój przemysłu obronnego i polskich firm mają zostać uruchomione inną drogą.

– Chcę powiedzieć wszystkim, którzy czekają na te pieniądze: weto prezydenta nas nie zatrzymało i nie zatrzyma. Program Polska Zbrojna będzie realizowany – podkreślił.

Internauci szeroko komentują ten wpis:

Dlaczego SAFE jest tak ważny dla gospodarki

Spór wokół programu SAFE nie dotyczy wyłącznie polityki czy finansowania armii. Mechanizm miał wspierać inwestycje w sektor obronny i technologie związane z bezpieczeństwem, a więc także w branże powiązane z przemysłem wysokich technologii.

Przemysł zbrojeniowy w praktyce działa w szerokim łańcuchu gospodarczym. W jego rozwój zaangażowane są firmy z branży metalowej, elektronicznej, informatycznej, logistycznej czy badawczo-rozwojowej. Oznacza to, że inwestycje w obronność mogą generować miejsca pracy także poza samymi zakładami produkującymi sprzęt wojskowy.

Dlatego eksperci zwracają uwagę, że decyzje dotyczące finansowania takich projektów mogą wpływać na tempo rozwoju całej gospodarki. Weto SAFE nie oznacza automatycznych spadków wynagrodzeń, ale może oznaczać wolniejsze inwestycje, mniej nowych projektów technologicznych i mniejsze tempo wzrostu gospodarczego w kolejnych latach.

Źródło: Biznes Info