Trzynasta emerytura nie tylko dla seniorów. Świadczenie dostaną także dzieci

Trzynastka ma szerszy zasięg, niż wskazuje sama nazwa

Potoczna nazwa „trzynasta emerytura” od lat utrwala przekonanie, że chodzi wyłącznie o wsparcie dla seniorów. Tymczasem przepisy regulujące dodatkowe roczne świadczenie pieniężne obejmują znacznie szerszą grupę osób. ZUS podkreśla, że liczy się nie sama nazwa świadczenia, ale to, czy dana osoba na 31 marca danego roku ma prawo do jednego ze wskazanych świadczeń długoterminowych.

Celem trzynastki jest dodatkowe wsparcie osób pobierających świadczenia z systemu emerytalno-rentowego. Co ważne, wypłata następuje automatycznie i nie trzeba składać żadnego wniosku. ZUS przypominał już wcześniej, że dodatkowe roczne świadczenie pieniężne wypłacane jest z urzędu razem ze świadczeniem za kwiecień.

Pytanie brzmi więc nie tyle „czy jesteś emerytem”, ale raczej: czy pobierasz świadczenie, które daje prawo do trzynastki? Właśnie dlatego warto sprawdzić, kto jeszcze kwalifikuje się do pobierania tego dodatkowego wsparcia.

Nie każdy dostanie trzynastkę. Są też wyraźne wyłączenia

Przy całej szerokości katalogu uprawnionych trzeba pamiętać, że nie wszystkim dodatkowe świadczenie przysługuje. Kluczowy jest dzień 31 marca. Jeżeli na ten dzień świadczenie jest zawieszone albo dana osoba nie ma prawa do jednego ze świadczeń wskazanych w ustawie, trzynastka nie zostanie wypłacona. ZUS wprost zaznacza, że prawo do dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego zależy od tego, czy 31 marca istnieje prawo do wypłaty odpowiedniego świadczenia.

W praktyce oznacza to, że trzynastki nie dostaną osoby, które nie pobierają żadnego ze świadczeń objętych ustawą, a także ci, którym wypłata została zawieszona. Nie chodzi więc o sam wiek czy sytuację życiową, lecz o formalne prawo do określonego świadczenia. Trzynastka nie jest też przyznawana na wniosek „uznaniowo” ani nie trafia do wszystkich obywateli automatycznie.

Natomiast to, o czym warto wiedzieć, jeśli chodzi o katalog osób faktycznie uprawnionych do pobierania trzynastki, dotyczy dzieci. W określonych sytuacjach one również mogą otrzymywać to świadczenie. Skąd się to bierze i na jakich zasadach działa system w takich wypadkach? 

Kto jest uprawniony do trzynastki i dlaczego świadczenie może trafić także do dziecka

ZUS wskazuje, że trzynasta emerytura przysługuje osobom, które 31 marca mają prawo do wypłaty jednego ze świadczeń długoterminowych. Wśród nich są nie tylko emerytury, ale także:

• renta z tytułu niezdolności do pracy;
• renta socjalna;
• renta rodzinna;
• rodzicielskie świadczenie uzupełniające;
• nauczycielskie świadczenie kompensacyjne;
• świadczenie i zasiłek przedemerytalny. 

To właśnie ten szeroki katalog sprawia, że uprawnieni nie ograniczają się wyłącznie do seniorów. Szczególnie ważna jest tu renta rodzinna. To świadczenie przysługujące członkom rodziny po zmarłej osobie, a wśród uprawnionych mogą znajdować się dzieci. 

Co do zasady renta rodzinna przysługuje dzieciom do 16. roku życia, a jeśli się uczą — do ukończenia 25 lat. Prawo mogą mieć także osoby całkowicie niezdolne do pracy, jeżeli niezdolność powstała w odpowiednim wieku. Jeżeli więc dziecko pobiera rentę rodzinną i ma do niej prawo na 31 marca, może również zostać objęte wypłatą trzynastej emerytury.

W sytuacji, gdy do renty rodzinnej uprawnionych jest kilka osób, świadczenie dzieli się między uprawnionych. To samo dotyczy dodatkowego świadczenia, które jest powiązane z prawem do renty rodzinnej. Dlatego właśnie możliwy jest przypadek, w którym trzynastka trafia nie tylko do wdowy lub wdowca, ale też do uczącego się dziecka pobierającego rentę po zmarłym rodzicu.

Dodatkowe świadczenie wypłacane jest automatycznie razem z kwietniową wypłatą. ZUS nie wymaga żadnych dodatkowych formularzy ani osobnego wniosku. To oznacza, że jeśli ktoś znajduje się w gronie uprawnionych i ma prawo do właściwego świadczenia na 31 marca, trzynastka powinna zostać wypłacona z urzędu.

Podsumowując, trzynasta emerytura to świadczenie znacznie szersze, niż sugeruje jego nazwa. Obejmuje nie tylko emerytów, ale także rencistów i osoby pobierające inne świadczenia długoterminowe. W określonych przypadkach dodatkowe pieniądze mogą trafić nawet do dzieci — właśnie dlatego, że podstawą do wypłaty jest nie wiek, lecz prawo do odpowiedniego świadczenia, na przykład renty rodzinnej.