Ruszą kontrole w całej Polsce. Urzędnicy sprawdzą lokatorów

Główne problemy związane z nieuczciwym podnajmem mieszkań komunalnych

Mieszkania komunalne stanowią własność gminy i z definicji są formą pomocy społecznej dedykowaną osobom w trudnej sytuacji życiowej, co wyklucza ich wykorzystywanie do celów zarobkowych. W praktyce jednak znacząco niższe od rynkowych stawki czynszu generują silną pokusę nadużyć, na co regularnie wskazuje serwis Biznesinfo.pl.

Zjawisko nieuczciwego podnajmu opiera się często na mechanizmie uzyskiwania lokalu od miasta po niskich kosztach, by następnie udostępniać go osobom trzecim „na czarno” według stawek rynkowych. Równie problematycznym procederem jest utrzymywanie prawa do lokalu z myślą o dzieciach lub wnukach w sytuacji, gdy faktyczny najemca zamieszkuje pod innym adresem.

Działania podejmowane przez Zakłady Gospodarowania Nieruchomościami mają na celu przywrócenie właściwej rotacji w zasobie, który powinien służyć potrzebującym, a nie stanowić źródło nielegalnego dochodu lub tanią przechowalnię dla osób zaradnych. Zgodnie z misją opisaną przez Biznesinfo.pl, urzędnicy terenowi dążą do tego, aby zasoby te były eksploatowane wyłącznie w sposób zgodny z zawartymi umowami.

Metody kontroli najemców stosowane przez zarządców

W celu eliminacji nieprawidłowości zarządcy zasobów komunalnych wdrażają cykliczne kontrole w budynkach mieszkalnych, co jest uznawane za skuteczne narzędzie walki z nieuczciwym podnajmem. Działania te stanowią bezpośrednią reakcję na rosnącą liczbę sygnałów o nadużyciach, a lokatorzy muszą coraz częściej liczyć się z wizytami administratorów.

Przykładem zintensyfikowanych działań była akcja „Poznaj Swojego Najemcę” przeprowadzona na warszawskiej Woli, podczas której pracownicy ZGN konfrontowali tożsamość osób przebywających w lokalach z dokumentacją umowną. Weryfikacja obejmowała również analizę sposobu użytkowania mieszkań, w tym wykrywanie nieautoryzowanych przeróbek budowlanych oraz przypadków nielegalnego podnajmu.

Skala zidentyfikowanych nieprawidłowości podczas wspomnianej akcji w 2025 roku, obejmującej 3 tysiące adresów, okazała się zaskakująca nawet dla samych kontrolerów. Procedury te są często wspierane przez analizę zgłoszeń sąsiedzkich oraz rutynowe czynności, takie jak odczyty liczników czy sprawdzanie stanu technicznego instalacji.

Planowane zmiany w weryfikacji dochodów przez resort rozwoju

Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi zaawansowane prace nad nowelizacją przepisów, które mają ujednolicić i uszczelnić proces kontroli osób wynajmujących mieszkania komunalne. Zgodnie z zapowiedziami, nowe zasady weryfikacji dochodów mają na celu poprawę funkcjonowania całego systemu kontrolnego.

Kluczowym elementem reformy jest wprowadzenie obowiązku regularnego sprawdzania statusu materialnego najemców, przeprowadzanego nie rzadziej niż raz na pięć lat. Wiceminister Tomasz Lewandowski poinformował, że weryfikacja obejmie wszystkie umowy, w tym te zawarte przed 2019 rokiem, co stanowi znaczące rozszerzenie względem dotychczasowej praktyki.

W rezultacie nowych regulacji nawet wieloletni lokatorzy zostaną zobligowani do ponownego wykazania, że ich sytuacja finansowa uprawnia do korzystania z pomocy gminnej. Dodatkowo zarządcy otrzymają prawdopodobnie w 2026 roku nowe kompetencje prawne, umożliwiające jeszcze skuteczniejszą walkę z nieuczciwymi najemcami.

Reforma systemu czynszowego i kryteriów dochodowych

Resort rozwoju ocenia obecny system korekt stawek czynszowych jako niesprawiedliwy, co potwierdzają wypowiedzi wiceministra wskazujące na konieczność zmian ustawowych. Jako przykład podawana jest sytuacja w Warszawie, gdzie przekroczenie progu dochodowego może skutkować niemal automatycznym podniesieniem opłat za 40-metrowy lokal do poziomu około 3 tys. zł.

W rezultacie planowane jest wdrożenie na poziomie ogólnokrajowym nowych limitów dochodowych, które mają być wyższe od limitów ustalanych przez samorządy. Jednocześnie ministerstwo zaznacza, że nie przewiduje wprowadzenia mechanizmu automatycznej waloryzacji opartego na zasadzie „złotówka za złotówkę”.