Postępowanie uproszczone – kiedy się stosuje

Postępowanie uproszczone a zwykły tryb procesowy

Jaka jest różnica pomiędzy postępowaniem uproszczonym a zwykłym trybem procesowym? Największą z nich jest to, że sąd ma prawo dokonać wezwania stron, świadków i innych osób w taki w sposób, w jaki będzie twierdził, że jest najbardziej celowy. Jednak jedynie w przypadku, kiedy uzna, że jest to niezbędne dla przyspieszenia rozpoznania sprawy. Może to być, dla przykładu, wezwanie telefoniczne. Strona, jeśli pragnie przyśpieszyć postępowanie, ma prawo do tego, aby:

• dostarczyć wniosek do protokołu, aby sporządzić uzasadnienie wyroku tuż po jego ogłoszeniu;

• wyrzec się doręczenia wyroku;

• zrzec się prawa do wniesienia apelacji na posiedzeniu, na którym ogłoszono wyrok.

Postępowanie uproszczone – kiedy się stosuje?

W jakich sprawach można stosować przepisy dotyczące postępowania uproszczonego? Kodeks cywilny wskazuje przede wszystkim na:

• roszczenia, które wynikły z umów, jeśli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 zł;

• w przypadku roszczeń dotyczących rękojmi, gwarancji jakości, niezgodności rzeczy sprzedanej konsumentowi, nie może przekraczać 20 000 zł wartość przedmiotu umowy;

• uiszczenia zapłaty za czynsz wynajmowanych mieszkań, a co za tym idzie opłat obciążających najemcę i z tytułu użytkowania lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej – nie ma znaczenia w tym przypadku przedmiot sporu.

Postępowanie uproszczone – kiedy się nie stosuje?

Należy jednak pamiętać o tym, że zgodnie z art. 505 §2 kodeksu cywilnego, w przytoczonych wyżej przypadkach nie rozpoznaje się w postępowaniu uproszczonym:

• spraw, które należą do sądów okręgowych;

• spraw małżeńskich, rodzinnych;

• spraw związanych z zakresem prawa pracy, które są rozpoznawane z udziałem ławników;

• spraw dotyczących ubezpieczeń społecznych – wyjątkiem tu są sprawy wymienione w art. 4778 kodeksu cywilnego.

Należy przy tym mieć na uwadze, że sąd może rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, kiedy przyczyni się to do prostszego i szybszego rozwiązania sporu.

Przykłady spraw z zakresu postępowania uproszczonego

Warto jest przytoczyć kilka przykładowych spraw, które będą rozwiązywane według przepisów dotyczących postępowania uproszczonego. Można do nich wliczyć:

• sprawy, które są rozpatrywane w postępowaniu upominawczym o roszczenia w zakresie przedmiotowego postępowania uproszczonego (uchwała SN z 14 grudnia 2001 r., III CZP 67/01);

• sprawy o zasądzenie zwaloryzowanego, na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, świadczenia pieniężnego z tytułu umowy ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci pod warunkiem, że wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000,00 zł (SN z 26 czerwca 2002 r., III CZP 42/02).