Nowe zasady testamentów w 2026. Sprawdź, jak teraz sporządzić ten dokument

Testament urzędowy 2026 – koniec alternatywy dla notariusza

Planowane zmiany w Kodeksie cywilnym zakładają likwidację tzw. testamentu urzędowego (allograficznego). To forma, w której spadkodawca mógł wyrazić swoją wolę ustnie przed urzędnikiem – np. wójtem, burmistrzem czy prezydentem miasta – w obecności świadków.

Rozwiązanie to było szczególnie istotne w miejscowościach, gdzie dostęp do notariusza był ograniczony. W praktyce stanowiło uproszczoną alternatywę dla testamentu notarialnego.

Zgodnie z projektem zmian przewidziano uchylenie art. 951 Kodeksu cywilnego, który reguluje tę formę. Powód jest jednoznaczny: forma ta jest bardzo rzadko wykorzystywana i budzi wątpliwości praktyczne.

Planowany termin przyjęcia zmian przez rząd to III kwartał 2026 roku.

Jakie formy testamentu będą nadal obowiązywać?

Po zmianach w systemie pozostaną podstawowe formy testamentów, które już dziś są najczęściej stosowane:

• testament własnoręczny (holograficzny) – napisany odręcznie, podpisany i opatrzony datą,
• testament notarialny – sporządzony u notariusza w formie aktu,
• testamenty szczególne – np. ustny, podróżny lub wojskowy (w wyjątkowych sytuacjach).

Największe znaczenie w praktyce ma testament notarialny, który uchodzi za najbezpieczniejszy – minimalizuje ryzyko błędów formalnych i podważenia dokumentu.

Testament własnoręczny pozostanie dopuszczalny, ale jego wadą jest większa podatność na zakwestionowanie – np. w przypadku nieczytelności lub braku daty.

Czy testament własnoręczny nadal będzie ważny bez notariusza?

Tak – i to się nie zmienia. Testament napisany własnoręcznie nadal będzie ważny, o ile spełni podstawowe warunki:

• musi być napisany w całości odręcznie,
• podpisany przez spadkodawcę,
• najlepiej opatrzony datą.

Nie ma obowiązku potwierdzania go u notariusza. Jednak brak formalnej kontroli sprawia, że taka forma jest częściej podważana w sądzie.

W praktyce oznacza to, że choć ustawodawca nie likwiduje tej opcji, to jednocześnie ogranicza alternatywy pośrednie – takie jak testament urzędowy.

Ile kosztuje testament u notariusza i jak się przygotować?

Jednym z argumentów przeciwko testamentowi notarialnemu były koszty. W rzeczywistości są one stosunkowo niskie i regulowane przepisami.

Maksymalne stawki wynoszą:

• 50 zł – za prosty testament,
• 150 zł – z dodatkowymi zapisami,
• 200 zł – z zapisem windykacyjnym,
• plus 23% VAT.

Do sporządzenia testamentu wystarczy:

• dokument tożsamości,
• dane osób, które mają dziedziczyć,
• określenie swojej woli.

Nie jest wymagana obecność świadków ani spadkobierców.

W praktyce zmiany w prawie mogą sprawić, że właśnie ta forma stanie się dominująca – szczególnie po likwidacji testamentu urzędowego.

Źródła: Biznes Info, Kodeks cywilny (Dz.U.), senat.gov.pl, Rządowe Centrum Legislacji