Komornik zajął konto niewłaściwej osobie. Senior do dziś nie odzyskał swoich pieniędzy

Zajęcie komornicze a pułapki cyfrowej weryfikacji

Procedura oparta na blokadzie rachunków jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi stosowanych w celu odzyskiwania należności pieniężnych. W polskim porządku prawnym zajęcie komornicze, czyli prawnie uregulowany proces przymusowego zajęcia środków finansowych lub majątku przez funkcjonariusza publicznego na podstawie tytułu wykonawczego, odbywa się w przeważającej mierze drogą elektroniczną. Wykorzystywana do tego celu platforma OGNIVO umożliwia natychmiastowe namierzenie rachunków bankowych przypisanych do konkretnych danych osobowych. 

Sam proces opiera się na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, które nakładają na instytucje finansowe obowiązek niezwłocznego przekazania środków na konto organu egzekucyjnego. Zgodnie z normami ustawowymi bank ma jednak obowiązek chronić kwotę wolną od zajęcia, stanowiącą równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od stycznia 2026 r. kwota minimalnego wynagrodzenia wynosi 4806 zł brutto, dlatego kwota wolna od zajęcia wynosi 3604,50 zł.

System ten z założenia miał usprawnić ściągalność długów oraz ukrócić praktyki ukrywania majątku przez dłużników. Szybkość i automatyzacja operacji niosą jednak ze sobą spore ryzyko prawne, gdy w algorytmach pojawia się czynnik ludzki lub niedokładność danych. Okazuje się, że bezrefleksyjne zaufanie do systemów informatycznych potrafi uderzyć w całkowicie niewinne osoby.

Komornik zajął konto osoby, która nie jest dłużnikiem. Tylko nazywa się tak samo jak dłużnik

Przykładem luk w systemie stała się historia przywołana przez “Wrocławskie Fakty” dotycząca starszego mężczyzny z Żarowa, który padł ofiarą rażącego zbiegu okoliczności. Emeryt odkrył, że jego konto bankowe zostało zablokowane na poczet spłaty cudzego zadłużenia. Mężczyzna nie posiadał jednak żadnych długów, a cała sytuacja wynikała z faktu, że nazywał się dokładnie tak samo jak rzeczywisty dłużnik. 

Sąd nakazał Ryszardowi F. wypłatę 5 tys. zł odszkodowania za zalanie lokalu należącego do sąsiadów. Ponieważ należność nie została zapłacona, do działania wkroczył komornik. Egzekucja zakończyła się jednak błędem - środki zostały zajęte na rachunku osoby, która nie miała nic wspólnego ze sprawą.

Sprawa ostatecznie została zweryfikowana przez Sąd Rejonowy w Świdnicy, który uchylił zarówno klauzulę wykonalności, jak i zarządzenie nadające nakazowi zapłaty prawomocność. Nie zmieniło to jednak faktu, że po upływie 7 dni na skorygowanie ewentualnego błędu nie wpłynęła informacja, że egzekucja prowadzona jest wobec niewłaściwej osoby. Tym samym wyegzekwowana kwota została już przekazana wierzycielowi.

Według Donaty Nowocień-Pluty, rzeczniczki Sądu Okręgowego w Świdnicy, do pomyłki doprowadziły nieprawidłowe informacje zawarte w pozwie. Sąd podkreśla, że działa na podstawie danych przekazanych przez powoda i kieruje korespondencję pod wskazany adres, a przed nadaniem klauzuli wykonalności sprawdza dane w bazie PESEL. Komornik nie może natomiast weryfikować poprawności postępowania sądowego i jedynie realizuje wydane orzeczenia. W efekcie egzekucja objęła niewłaściwego Ryszarda F., który od dawna nie mieszkał w Świdnicy.

Choć pomyłka została oficjalnie potwierdzona przez sąd i Izbę Komorniczą we Wrocławiu, poszkodowany emeryt nadal czeka na zwrot swoich środków. Zgodnie z ich stanowiskiem odpowiedzialność za oddanie pieniędzy spoczywa na wierzycielu, który otrzymał przelew. Ten jednak dotąd nie zwrócił należnej kwoty.

Ostateczna konkluzja z tej sprawy jest jednoznaczna: automatyzacja egzekucji nie może odbywać się kosztem podstawowego bezpieczeństwa finansowego obywateli, a każdy przypadek powielenia danych osobowych powinien wymagać bezwzględnej, podwójnej weryfikacji tożsamości przed wydaniem nakazu zajęcia majątku.

Co zrobić, gdy komornik niesłusznie zajmie konto bankowe?

Wokół pojęcia bezprawnego przejęcia majątku urosło wiele mitów, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności samych organów egzekucyjnych. Zgodnie z ustawą o komornikach sądowych i egzekucji, organ prowadzący postępowanie odpowiada za powstałą szkodę na zasadach ogólnych, a jego działania muszą ściśle przylegać do treści dokumentów wykonawczych. Jak zatem reagować, gdy konto zostaje zablokowane z dnia na dzień, a bank kieruje nas do urzędu, z którym nigdy nie mieliśmy nic wspólnego? Kluczowym czynnikiem staje się czas oraz przedstawienie dokumentów pozwalających bez wątpliwości odróżnić daną osobę od właściwego dłużnika.

Niesłuszne zajęcie konta bankowego najczęściej nie wynika ze złej woli organu, lecz z błędnej identyfikacji tożsamości na etapie kierowania wniosku lub przetwarzania danych. W sytuacji, gdy dojdzie do pomyłkowego przekazania pieniędzy, poszkodowany obywatel nie pozostaje jednak bezbronny. Podstawowym krokiem prawnym jest natychmiastowe złożenie pisemnego wniosku o zwolnienie rachunku spod egzekucji oraz wezwanie do niezwłocznego zwrotu pobranych kwot. 

Równolegle poszkodowanemu przysługuje skarga na czynności komornika. Oficjalne pismo procesowe należy wnieść do sądu rejonowego w terminie 7 dni od powzięcia wiadomości o zaistniałej czynności. Jeśli egzekucja wywołała szkody majątkowe lub uniemożliwiła opłacenie leków czy rachunków, obywatel ma prawo dochodzić odszkodowania oraz zadośćuczynienia na drodze sądowej.