BiznesINFO.pl
biznes-info-640x433

Biznesinfo.pl

Kiedy powstała kopalnia soli w Wieliczce? Jest bardzo stara

2 Lipca 2019

Autor tekstu:

Przemysław Terlecki

Udostępnij:

Kiedy powstała kopalnia soli w Wieliczce? To jedna z najstarszych kopalni na świecie, która ma bardzo długą historię. Nie bez powodu zresztą cieszy się ogólnoświatową, zasłużoną sławą.

Kiedy powstała kopalnia soli w Wieliczce? Początki eksploatacji w tym miejscu sięgają naprawdę zamierzchłych czasów. W miejscu, w którym obecnie jest kopalnia soli, już w neolicie wydobywano sól. Wówczas jednak nie było mowy o kopalni, a o pozyskiwaniu soli z solanki, której całkiem sporo wypływało na powierzchnię ziemi, gdzie tworzyły "źródła solne". Tak pozyskaną solankę później gotowano, by pozyskać zestaloną masę poprzez odparowanie wody.

Prehistoryczne przyrządy do pozyskiwania solanki znaleziono podczas wykopalisk, które miały miejsce w Wieliczce po II Wojnie Światowej. Kariera samej Wieliczki, jako centrum solnego Polski, a później także i Europy, zaczęła się jednak w średniowieczu. Dokument z 1105 roku spisany przez legata papieskiego, biskupa tuskulańskiego, kardynała Egidiusza, potwierdza, że już za czasów Bolesława Chrobrego w Polsce istniało rozwinięte górnictwo solne, którego centrum była Wieliczka. Zaś w 1044 roku Kazimierz I wydał przywilej, w którym czytamy iż Wieliczkę nazwał "magnum sal alias Wieliczka". 

Kiedy powstała kopalnia soli w Wieliczce?

W XIII wieku powstało przedsiębiorstwo Żupy Krakowskie (żupa - to określenie ze staropolskiego, oznaczające kopalnię soli w posiadaniu królów lub książąt), które składało się z żupy Wieliczka oraz żupy Bochnia. W początkowym okresie król musiał polegać na pomocy prywatnych przedsiębiorców, co wiązało się z faktem, że ekspolatacja kopalni była rzeczą drogą, a poza tym król nie posiadał na podorędziu fachowców w tej dziedzinie. W XIV wieku żupy zapewniały państwu aż 30% dochodów w skarbie. Uniwersytet Jagielloński zawdzięcza istnienie Wieliczce, gdyż to bezpośrednio z wygenerowanych w niej dochodów uczelnia mogła powstać.

W 1368 roku król Kazimierz Wielki sprecyzował zasady działalności kopalni w ustawie znanej później jako Statut Kazimierzowski. W dokumencie spisano obowiązki i organizację pracy poszczególnych urzędników oraz grup pracowniczych, ale także zasady księgowości. W XVI wieku żupa wielicka staje się jednym z największych przedsiębiorstw Europy. W ramach pracy w niej powstaje pierwowzór stołówki zakładowej, ale także pierwsze pomysły na opiekę socjalną czy emeryturę. Żupy krakowskie funkcjonowały do pierwszego rozbioru Polski w 1772 roku, czyli około 500 lat.

Okres zaborów, XX-lecie międzywojenne, czasy po II WŚ

Kiedy po robiorach Wieliczka trafiła w ręcę Austriaków, nowi władcy szybko postarali się o wdrożenie innowacji. Na miejsce przysłano specjalistów w dziedzinie wydobycia - górników. Wiertarki ręczne zastąpiono wiertarkami pneumatycznymi, w pobliżu kopalni otwarto stolarnię, warsztaty naprawcze, a także elektrownię. Mocno rozbudowano także samo miasto - Wieliczkę. Okres władzy Austriaków to okres stabilizacji, ale i innowacji - w Wieliczce zaczęto prowadzić działalność leczniczą, jak np. kąpiele solankowe. W 1912 roku na powierzchni uruchomiono nową warzelnię do produkcji soli warzonej, która po modyfikacjach działa aż do dzisiaj.

W okresie XX-lecia międzywojennego kopalnię rozbudowywano, ale sporo zainwestowano także w jej funkcję turystyczną oraz leczniczą. Prawdziwe odrodzenie lecznictwa na terenie kopalni miało miejsce w 1958 roku, gdy na terenie kopalni otwarto z inicjatywy prof. Mieczysława Skulimowskiego sanatorium, które po dziś funkcjonuje w podziemiach kopalni.

Podobne artykuły

Słowa Andrzeja Dudy o LGBT odbiły się szerokim echem w USA

Polska i świat

Ostra reakcja ambasady USA na słowa Dudy. Waszyngton także nie pozostał obojętny

Czytaj więcej >
Urlop

Polska i świat

Nie zadecydujesz sam kiedy pójdziesz na urlop, ale to nie jedyny problem. Przepis mnoży trudności

Czytaj więcej >
Fot. Piotr Molecki/East News. Warszawa, 08.10.2019. Debata "Czas decyzji" w telewizji TVN24 z udzialem przedstawicieli ogolnopolskich komitetow wyborczych. N/z: Izabela Leszczyna, Marcin Horala, Adrian Zandberg, Krzysztof Bosak, Wladyslaw Kosiniak-Kamysz

Polska i świat

Wielkie zamieszanie wokół debaty prezydenckiej TVN. Niejasne okoliczności odwołania

Czytaj więcej >
By Radosław Botev - Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=90396694

Polska i świat

Nie tylko pocztowcy. Czeka nas wielka fala protestów, kilka branż zapowiedziało strajki

Czytaj więcej >
PHOTO: ZOFIA I MAREK BAZAK / EAST NEWS 30.03.2020. Epidemia koronowirusa w Polsce Warszawa N/z Srodki ostroznosci w komunikacji miejskiej - koniecznosc zachowania bezpiecznej odleglosci wsrod pasazerow

Polska i świat

Poczekamy do połowy przyszłego tygodnia, potem rząd zdecyduje. Chodzi o kolejne obostrzenia

Czytaj więcej >
przejscie graniczne-Piotr Blawicki-East News

Polska i świat

Czechy zamknięte dla Śląska, ale wszyscy Polacy są podejrzani. Czeska policja może zatrzymać do kontroli także i ciebie

Czytaj więcej >