Karol Nawrocki chce zmienić Konstytucję. Nowa rada powołana, to nazwisko w składzie wywołało burzę

Fundamenty państwa pod lupą doradców

Dyskusja o konieczności nowelizacji lub całkowitego zastąpienia obecnej Konstytucji z 1997 roku nie jest w polskiej przestrzeni publicznej nowością, jednak rzadko przybiera tak sformalizowaną formę. Dotychczasowa ustawa zasadnicza przetrwała niemal trzy dekady transformacji ustrojowej, lecz przez wielu krytyków uważana jest za akt nieprzystający do współczesnych wyzwań geopolitycznych oraz wewnętrznych sporów kompetencyjnych. 

Karol Nawrocki ogłosił powołanie Rady ds. nowej konstytucji. Uroczystość odbyła się w trakcie obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja na Zamku Królewskim w Warszawie. Inicjatywa prezydenta wpisuje się w nurt głębokiej reformy państwa, która ma na celu redefinicję relacji między kluczowymi organami władzy. Każda zmiana konstytucji wymaga w Polsce uzyskania większości co najmniej 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, o co w obecnej kadencji parlamentu będzie niezwykle trudno. To, co najbardziej elektryzuje opinię publiczną, to skład personalny powołanej Rady. 

Zobacz też: Ani rower, ani koperta. Teraz dzieci na komunię życzą sobie tego, kiedyś nie do pomyślenia

Prezydent powołał Radę ds. nowej konstytucji. Znamy skład

Karol Nawrocki postawił na strategię szerokiego namiotu, zapraszając do współpracy osoby o pozornie sprzecznych biografiach politycznych. W skład rady weszli m.in. były marszałek Sejmu z czasów pierwszych rządów PiS Marek Jurek, konstytucjonalista Ryszard Piotrowski, były europoseł tej partii Ryszard Legutko, konstytucjonalistka Anna Łabno oraz wieloletni poseł PSL i były członek Trybunału Stanu Józef Zych.

Największym zaskoczeniem jest obecność Julii Przyłębskiej, byłej prezes Trybunału Konstytucyjnego, której postać od lat znajduje się w centrum sporu o praworządność w Polsce. W czasie pełnienia funkcji prezesa Trybunału Konstytucyjnego była ona obiektem licznych kontrowersji. Jedna z nich dotyczyła kwestii wygaśnięcia jej kadencji, co doprowadziło do sporu wśród części sędziów domagających się wyboru nowego prezesa i odmawiających orzekania pod jej kierownictwem. Do jej najbardziej głośnych decyzji należy udział w składzie orzekającym, który uznał przerywanie ciąży z powodu ciężkich wad płodu za niezgodne z konstytucją. Dyskusje i pytania o bezstronność wzbudzały również jej relacje z politykami PiS, w tym z Jarosławem Kaczyńskim. Udział Przyłębskiej w pracach nad nową ustawą zasadniczą wskazuje na chęć kontynuacji określonej linii ideowej. 

Obok przedstawicieli konserwatywnego skrzydła, w Radzie zasiądzie również Barbara Piwnik, była minister sprawiedliwości w rządzie Leszka Millera i prokurator generalna w rządzie SLD. Nominacja ta jest interpretowana jako próba wyjścia poza żelazny elektorat prawicy i pokazania, że projekt ma łączyć doświadczenie osób z różnych stron barykady.

Po uroczystym wręczeniu aktów powołania nie wygłoszono żadnych przemówień - głosu nie zabrał ani prezydent Karol Nawrocki, ani żaden z członków nowo powołanej rady. Z kolei rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz w rozmowie z Polsat News zapowiadał, że w skład rady ma wejść po dwóch przedstawicieli z każdego klubu poselskiego oraz po jednym z każdego koła, a także eksperci i osoby prezentujące różne spojrzenia na prawo i obowiązującą konstytucję. Projekt nowej ustawy zasadniczej ma być gotowy do końca kadencji Karol Nawrocki, czyli do 2030 roku.

Wtedy prezydent chce położyć na stół projekt konstytucji - powiedział rzecznik.

Zobacz też: Prognozy na maj nie pozostawiają złudzeń. "Zimni ogrodnicy" uderzą bardzo mocno

Strategia na trudne czasy i co dalej?

Głównym zadaniem postawionym przed Radą Nowej Konstytucji jest przygotowanie kompleksowego dokumentu, który mógłby zostać poddany pod debatę narodową, a w przyszłości pod głosowanie w parlamencie lub referendum. 

Karol Nawrocki podkreśla, że Polska potrzebuje nowego otwarcia, które zakończy paraliż decyzyjny wynikający z niejasnych zapisów dotyczących prerogatyw prezydenckich oraz relacji z Unią Europejską. Proponowane zmiany mają dotyczyć również kwestii bezpieczeństwa narodowego, co w obliczu sytuacji za wschodnią granicą staje się argumentem najwyższej wagi. 

Eksperci wskazują jednak, że organ doradczy nie posiada formalnych uprawnień ustawodawczych, co sprawia, że inicjatywa ta pełni obecnie głównie funkcję potężnego narzędzia politycznego w nadchodzących starciach wyborczych.

Zobacz też: Jedyny taki sklep Castoramy znika z mapy Polski. Pracownicy usłyszeli decyzję