Zamknięte szkoły i przedszkola z powodu mrozu. Rodzicom należy się specjalny zasiłek z ZUS

Kulminacja mrozu. Temperatura spadnie nawet do -35 stopni Celsjusza

Początek roku upłynął pod znakiem długotrwałych opadów śniegu i silnych mrozów, jakich nie notowano od wielu lat. Zasypane śniegiem krajobrazy i skute lodem zbiorniki wodne stały się codziennością, a zima wyraźnie nie zamierza ustąpić. Już dziś wiadomo, że tak zimnego stycznia nie było od dawna - potwierdzają to nie tylko odczucia mieszkańców, lecz także dane meteorologiczne. 

Z informacji IMGW wynika, że styczeń 2026 roku był wyraźnie chłodniejszy niż w poprzednich latach. Anomalia temperatury powietrza od początku stycznia 2026 r. jest mocno ujemna dla całej Polski, a w północno-wschodnim krańcu kraju, tradycyjnie uznawanym za polski biegun zimna, wyniosła aż -6,2 st. C. 

Początek lutego przyniósł pierwsze ekstremalnie niskie temperatury w trakcie najsilniejszej fali mrozów tej zimy. Najgorsze ma jednak dopiero nadejść - największe spadki temperatur prognozowane są w nocy z niedzieli na poniedziałek. W Suwałkach temperatura odczuwalna może spaść nawet do -35 stopni Celsjusza, co skłoniło rząd do natychmiastowych działań. 

Wiceszef MSWiA Wiesław Szczepański potwierdził, że w poniedziałek lekcje nie odbędą się w szkołach na terenie województw mazowieckiego, pomorskiego i warmińsko-mazurskiego. Na trudną sytuację pogodową zareagował także Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W wydanym komunikacie ZUS podkreślił, że w przypadku nagłego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do której uczęszcza dziecko rodzice mogą skorzystać z przysługujących im uprawnień.

Czytaj więcej: Placówki zamknięte przez mróz. W tych szkołach w poniedziałek i wtorek nie będzie lekcji

Kiedy dyrektor może zamknąć szkołę z powodu mrozów?

Przepisy oświatowe precyzyjnie określają warunki, w których dyrektor placówki ma prawo - a czasem obowiązek - wysłać uczniów do domów. Podstawowym kryterium jest temperatura panująca wewnątrz budynków, która nie może być niższa niż 18 stopni Celsjusza w pomieszczeniach, gdzie odbywają się zajęcia. Jeśli system grzewczy zawiedzie lub nie jest w stanie sprostać mrozom, lekcje muszą zostać zawieszone. Kolejnym czynnikiem jest temperatura zewnętrzna. Zgodnie z rozporządzeniem, zajęcia mogą zostać odwołane, jeżeli przez dwa kolejne dni o godzinie 21:00 temperatura na zewnątrz spadnie do poziomu -15 stopni Celsjusza lub niżej. 

Decyzję o zamknięciu szkoły podejmuje dyrektor po uzyskaniu zgody organu prowadzącego, którym zazwyczaj jest gmina lub powiat. Prawo pozwala również na reakcję w przypadku innych zdarzeń zagrażających zdrowiu uczniów, takich jak intensywne opady śniegu paraliżujące lokalną komunikację. 

Gdy szkoła zostaje niespodziewanie zamknięta, rodzicom przysługuje zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad zdrowym dzieckiem. Kluczowym warunkiem jest wiek pociechy.

Zasiłek opiekuńczy na dziecko w razie zamknięcia szkoły. O czym musi pamiętać rodzic?

ZUS zaznacza, że świadczenie to wypłacane jest wyłącznie na dzieci, które nie ukończyły jeszcze 8. roku życia. Aby móc ubiegać się o pieniądze, rodzic musi posiadać ubezpieczenie chorobowe (obowiązkowe na umowie o pracę, dobrowolne przy zleceniu lub działalności gospodarczej). 

Bardzo ważna jest definicja „nieprzewidzianego zamknięcia”. Zgodnie z wykładnią ZUS, ma ono miejsce wtedy, gdy rodzic dowiedział się o nim w terminie krótszym niż 7 dni przed faktycznym zawieszeniem zajęć. Zasiłek nie przysługuje, jeśli w tym samym gospodarstwie domowym są inni członkowie rodziny (np. niepracująca babcia lub bezrobotny współmałżonek), którzy mogliby zaopiekować się dzieckiem. Limit zasiłku opiekuńczego wynosi 60 dni w roku kalendarzowym i jest on wspólny dla wszystkich dzieci w rodzinie.

Wysokość zasiłku opiekuńczego to 80 proc. podstawy wymiaru wynagrodzenia, czyli w uproszczeniu średniej pensji z ostatnich 12 miesięcy. Świadczenie to przysługuje za każdy dzień sprawowania opieki, nie wyłączając sobót i niedziel, o ile przypadają one w okresie wskazanym we wniosku. 

Aby otrzymać pieniądze, niezbędne jest złożenie w ZUS wniosku na druku Z-15A. Do dokumentu należy dołączyć oświadczenie o nieprzewidzianym zamknięciu placówki, które w przypadku ataku zimy jest podstawą do wypłaty środków. Warto podkreślić, że jeśli mrozy utrzymują się dłużej, dyrektorzy szkół są zobowiązani do zorganizowania nauki zdalnej. 

Choć w teorii nauczanie na odległość pozwala kontynuować edukację, dla rodziców najmłodszych uczniów nie zmienia to faktu, że dziecko wciąż wymaga fizycznej obecności opiekuna w domu. W takich okolicznościach prawo do zasiłku pozostaje w mocy, stanowiąc istotne zabezpieczenie domowego budżetu w trudnych zimowych miesiącach.