Wystarczy jeden błąd, by stracić wszystkie pieniądze. Banki ostrzegają

28 stycznia i ostrzeżenie, które dotyczy każdego klienta

Z okazji przypadającego 28 stycznia Europejskiego Dnia Ochrony Danych PKO Bank Polski opublikował komunikat przypominający klientom o podstawowych zasadach bezpieczeństwa w sieci. Bank zwraca uwagę, że dane osobowe oraz dostęp do bankowości elektronicznej należą dziś do najbardziej pożądanych „zasobów” w rękach cyberprzestępców, a największe straty powodują oszustwa oparte na socjotechnice. W praktyce polegają one na wysyłaniu fałszywych SMS-ów, e-maili lub wykonywaniu telefonów z informacją o rzekomym problemie z kontem, wygasającym dostępie czy konieczności „pilnej weryfikacji danych”. Linki zawarte w takich wiadomościach prowadzą do stron łudząco podobnych do bankowych, gdzie ofiary same przekazują loginy, hasła lub kody autoryzacyjne. 

Coraz częściej pojawiają się także fałszywe oferty szybkich pożyczek i inwestycji, których wspólnym elementem jest presja czasu i próba wywołania strachu. PKO BP podkreśla, że Europejski Dzień Ochrony Danych to dobra okazja, by przypomnieć, iż bezpieczeństwo nie zależy wyłącznie od systemów bankowych, ale również od codziennych decyzji i ostrożności samych klientów.

Phishing na masową skalę. Setki ofiar i milionowe straty

W ostatnich latach cyberprzestępcy coraz częściej wykorzystują techniki wyłudzeń oparte na podszywaniu się pod banki, firmy kurierskie i dostawców usług. Jednym z najbardziej powszechnych mechanizmów są kampanie phishingowe, w których oszuści masowo rozsyłają SMS-y lub e-maile z fałszywymi informacjami o rzekomej dopłacie do paczki, przesyłki czy rachunku za prąd. 

Skala tego procederu była widoczna m.in. w jednej z głośnych akcji Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości, gdy funkcjonariusze na terenie 10 województw zatrzymali 21 osób działających w zorganizowanej grupie przestępczej. Z ustaleń śledczych wynika, że ofiarą fałszywych wiadomości padło ponad 800 osób, a łączna kwota strat przekroczyła 2,5 mln zł. Zatrzymani usłyszeli łącznie 161 zarzutów. Równolegle banki i instytucje nadzorcze wskazują na inne popularne schematy oszustw, w tym fałszywe oferty inwestycyjne wykorzystujące wizerunek znanych instytucji finansowych. Wspólnym elementem wszystkich tych działań jest presja czasu i próba skłonienia ofiary do szybkiego kliknięcia linku lub wykonania przelewu, zanim zdąży zweryfikować autentyczność komunikatu.

Higiena cyfrowa i szybka reakcja. Co robić, by nie stracić pieniędzy?

Banki i eksperci ds. bezpieczeństwa podkreślają, że skuteczna ochrona danych zaczyna się od codziennych nawyków użytkownika. To one w największym stopniu decydują o tym, czy próba oszustwa zakończy się niepowodzeniem. 

Jak chronić się na co dzień:

• bank nigdy nie prosi o podanie loginu, hasła ani kodu BLIK przez SMS lub e-mail,
• warto stosować silne, unikalne hasła oraz dwustopniowe uwierzytelnianie,
• logowanie do bankowości przez publiczne, niezabezpieczone sieci Wi-Fi znacząco zwiększa ryzyko przejęcia danych,
• regularne aktualizowanie systemów operacyjnych i aplikacji bankowych ogranicza ryzyko wykorzystania luk w zabezpieczeniach.

Jeśli mimo zachowania ostrożności dojdzie do oszustwa lub użytkownik podejrzewa wyłudzenie danych, kluczowe jest szybkie działanie. W pierwszej kolejności należy niezwłocznie skontaktować się z bankiem i zgłosić incydent, a następnie zmienić hasła do bankowości elektronicznej oraz powiązanej poczty e-mail. W celu ograniczenia dalszych konsekwencji warto także zastrzec numer PESEL oraz zgłosić sprawę odpowiednim służbom. Banki podkreślają, że czas reakcji ma bezpośredni wpływ na możliwość zablokowania podejrzanych operacji i ograniczenia strat finansowych.

Dlaczego dbanie o cyfrową higienę jest kluczowe dla ochrony danych?

Dane osobowe i dostęp do bankowości elektronicznej są dziś jednymi z najcenniejszych aktywów w sieci. Ich utrata może prowadzić nie tylko do bezpośredniej kradzieży pieniędzy, ale także do zaciągania zobowiązań na cudze dane, podszywania się pod ofiarę czy dalszych prób wyłudzeń. 

Eksperci ds. bezpieczeństwa wskazują, że cyberprzestępcy najczęściej nie przełamują zaawansowanych systemów bankowych, lecz wykorzystują błędy użytkowników – pośpiech, nieuwagę lub brak podstawowych nawyków ochronnych. Stosowanie zasad higieny cyfrowej, takich jak unikalne i silne hasła, regularne aktualizacje oprogramowania oraz świadome reagowanie na podejrzane wiadomości, znacząco zmniejsza ryzyko utraty danych i środków finansowych. W praktyce to właśnie konsekwencja w codziennych działaniach okazuje się najskuteczniejszą barierą przed oszustwami.

Źródło: Biznes Info, PKO Bank Polski