Wygląda jak woda, ale nią nie jest. Zarzuty wobec Kubusia
Rodzic sięga po napój dla dziecka i widzi nazwę kojarzącą się z wodą oraz duże słowa „zero” i „cukru”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zarzuca Maspeksowi, że reklamy Kubuś Waterrr i Waterrr Active+ mogą tworzyć mylne wyobrażenie o zawartości butelki. Producent nie zgadza się z tą oceną.
Prezes UOKiK poinformował o postawieniu zarzutów 16 listopada. Dla urzędu sprawy dotyczące produktów kierowanych do dzieci są szczególnie istotne, ponieważ rodzice często podejmują decyzje zakupowe na podstawie haseł reklamowych i wyglądu opakowania. W tym przypadku chodzi o to, czy kupują zwykłą wodę, czy napój z sokiem, który dostarcza również cukrów. Sama przejrzystość płynu nie odpowiada na to pytanie.
Maliny na etykiecie, w środku głównie sok jabłkowy
Według UOKiK nazwa Waterrr, niebieskie barwy i motywy wodne wzmacniają skojarzenia z wodą z niewielką domieszką soku. Urząd wskazuje jednak, że sok jabłkowy stanowi 30 proc. napoju Kubuś Waterrr i 25 proc. wersji Active+.
Zastrzeżenia dotyczą też owoców eksponowanych na butelkach i w reklamach. W opisywanych przez urząd napojach malinowych i truskawkowych sok z tych owoców stanowi zaledwie 0,1 proc. Głównym składnikiem owocowym jest jabłko.
Podobną proporcję można znaleźć na stronie producenta przy brzoskwiniowym Waterrr w butelce 500 ml. W składzie wymieniono wodę, soki z zagęszczonych soków z jabłek (30 proc.), brzoskwiń (0,1 proc.) i cytryn oraz aromaty. Smak wskazany na froncie opakowania nie oznacza więc, że odpowiadający mu owoc dominuje wśród użytych soków.
Przy zakupie trzeba sprawdzić konkretny wariant. Pod marką Waterrr dostępna jest również zwykła woda niegazowana Classic, której producent podaje w składzie wyłącznie wodę. Nie należy utożsamiać jej z napojami owocowymi opisanymi w komunikacie urzędu.

„Bez dodatku cukru” nie znaczy „bez cukru”
Hasło „ZERO dodanego CUKRU” jest kolejnym punktem sporu. Zdaniem UOKiK wyróżnione słowa „zero” i „cukru” przyciągają uwagę, a znacznie mniejsze „dodanego” można przeoczyć. W efekcie kupujący może odczytać komunikat jako zapewnienie o braku cukrów.
Brak dodatku cukru nie oznacza, że napój nie zawiera cukrów pochodzących z owoców. Dobrze pokazuje to tabela wartości odżywczych brzoskwiniowego Waterrr na stronie marki. W 100 ml jest 3,1 g cukrów. Po przeliczeniu na całą półlitrową butelkę daje to 15,5 g, czyli masę odpowiadającą niemal czterem płaskim łyżeczkom cukru. Dla porównania pół litra klasycznej Coca-Coli zawiera 53 g cukrów.
Cukry naturalnie występujące w sokach i koncentratach soków zalicza się do cukrów wolnych. Zgodnie z aktualnymi polskimi normami żywienia u dzieci od 2. roku życia powinny one dostarczać mniej niż 5 proc. dziennej energii. Przy diecie o wartości 1400 kcal oznacza to mniej niż 17,5 g cukrów wolnych dziennie. Półlitrowa butelka opisywanego Waterrr zawiera więc niemal 90 proc. tak obliczonego limitu.
Oba określenia mają różne znaczenie także w przepisach. Unijne rozporządzenie pozwala oznaczyć produkt jako niezawierający cukrów, jeśli ma ich najwyżej 0,5 g w 100 g lub 100 ml. Z kolei deklaracja o braku dodatku cukrów dotyczy receptury: nie można dodawać cukrów ani innych produktów użytych ze względu na ich właściwości słodzące. Jeśli cukry występują naturalnie, wymagana jest informacja o ich obecności.
Dla rodzica najprostszym sposobem porównania napojów jest sprawdzenie pozycji „w tym cukry” w tabeli wartości odżywczych. Trzeba przy tym porównywać tę samą objętość. Wartość dla 100 ml nie mówi jeszcze, ile cukrów dziecko wypije z całej butelki.
Maspex odpowiada: nazwa ma odróżniać napoje od soków
Producent odrzuca ocenę urzędu. Firma argumentuje, że Kubuś jest marką kojarzoną z sokami i napojami owocowymi, a nazwa Waterrr ma wyróżniać produkty, w których około 70 proc. zawartości stanowi woda.
Według producenta kampania akcentująca gaszenie pragnienia i nawodnienie opisuje rzeczywiste cechy napojów. Spółka deklaruje współpracę z urzędem w toku postępowania. UOKiK postawił zarzuty, ale nie ogłosił decyzji o ukaraniu firmy. Za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów grozi kara do 10 proc. rocznego obrotu.
Postępowanie obejmuje reklamowy przekaz, a nie tylko informacje na etykiecie. Urząd podkreśla, że podanie składu na opakowaniu nie zwalnia firmy z obowiązku rzetelnego przedstawiania produktu w reklamach.