Wielkie zmiany w paszportach. MSWiA właśnie poinformowało, Polacy się nie spodziewają

Rewolucyjna reforma we współpracy z Pocztą Polską

Planowana reforma zakłada, że gotowy paszport nie będzie już musiał czekać na właściciela w urzędowym okienku. Zamiast tego, dokument trafi do rąk obywatela za pośrednictwem kuriera lub listonosza. Jak donosi "Rzeczpospolita", nowa usługa ma być w pełni opcjonalna i odpłatna, co pozwoli na elastyczne dopasowanie do potrzeb konkretnego wnioskodawcy. To rozwiązanie, które ma wyeliminować konieczność drugiej wizyty w urzędzie – tej związanej z odbiorem, gdyż złożenie wniosku ze względu na konieczność pobrania odcisków palców i weryfikację biometryczną wciąż będzie wymagało osobistego stawiennictwa.

Według założeń MSWiA, operatorem odpowiedzialnym za bezpieczny transport dokumentów w latach 2026–2035 ma zostać Poczta Polska. Wybór narodowego operatora nie jest przypadkowy, gdyż dysponuje on odpowiednią infrastrukturą oraz statusem operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych, nadanym przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

Wprowadzenie doręczeń domowych to krok milowy, szczególnie z perspektywy mieszkańców mniejszych miejscowości oraz osób starszych lub z niepełnosprawnościami. Obecnie sieć punktów paszportowych jest skoncentrowana głównie w dużych ośrodkach miejskich i delegaturach urzędów wojewódzkich. Dla kogoś mieszkającego kilkadziesiąt kilometrów od najbliższego punktu, każda wizyta to kosztowny i czasochłonny wyjazd. 

Nowe przepisy mają sprawić, że administracja stanie się bardziej "proobywatelska", a urzędnicy zostaną odciążeni od wydawania dokumentów, co pozwoli im skupić się na weryfikacji wniosków. System ma być przy tym maksymalnie bezpieczny – paszporty będą przesyłane w specjalnie zaprojektowanych, wzmocnionych kopertach, a ich wydanie nastąpi dopiero po potwierdzeniu tożsamości odbiorcy przez przeszkolonego pracownika poczty.

Warto dodać, że podobne systemy z powodzeniem funkcjonują już w innych krajach europejskich, gdzie wygoda obywatela idzie w parze z wysokimi standardami bezpieczeństwa narodowego.

Nowy wzór paszportu - czy trzeba wymienić dokument?

Równolegle z ułatwieniami logistycznymi, resort przygotowuje się do odświeżenia samej formy dokumentu, który nosimy w kieszeni. MSWiA zapowiedziało wprowadzenie nowego wzoru paszportu, który ma zacząć obowiązywać od stycznia 2029 roku. Projekt ten nie jest jedynie zabiegiem estetycznym, ale przede wszystkim technologicznym i ekonomicznym. 

Jedną z najbardziej zauważalnych zmian będzie "odchudzenie" paszportu – liczba stron zostanie zmniejszona z obecnych 40 do 32. Decyzja ta wynika z analizy wykorzystania dokumentów przez obywateli w dobie cyfryzacji granic oraz systemów automatycznej odprawy, gdzie fizyczne pieczątki stają się coraz rzadszym widokiem. Mniejsza liczba stron to także niższe koszty produkcji, co ma znaczenie przy masowej skali personalizacji dokumentów.

Nowy wzór to jednak przede wszystkim zaawansowane systemy zabezpieczeń, które mają uniemożliwić fałszerstwa i kradzież tożsamości. Specjalny zespół roboczy pracuje nad wdrożeniem nowoczesnych elementów graficznych i technicznych. Jednym z zapowiadanych rozwiązań jest powtórzony wizerunek posiadacza na pierwszej stronie dokumentu, wykonany w technologii utrudniającej jakąkolwiek ingerencję w strukturę poliwęglanowej karty danych.

Modernizacja ta zostanie zsynchronizowana z wymianą parku maszynowego w Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA. Urzędnicy podkreślają, że wprowadzenie nowej generacji paszportów w 2029 roku nie wiąże się z przymusem wymiany obecnie posiadanych dokumentów. Każdy paszport zachowa swoją ważność do daty widniejącej na jego stronach, co pozwoli na płynną i naturalną rotację dokumentów w obiegu.

Zobacz też: PLL LOT pod ścianą przez ceny paliwa. Przewoźnik ma plan, ale podróżni nie będą zachwyceni

Polacy otrzymają paszporty w przesyłce, prosto do domu

Dlaczego te zmiany są tak istotne właśnie teraz? W dobie, gdy większość spraw urzędowych możemy załatwić kilkoma kliknięciami w smartfonie, fizyczny odbiór plastikowej karty czy papierowej książeczki wydaje się anachronizmem. MSWiA, wprowadzając opcję dostawy do domu, domyka cykl nowoczesnej obsługi klienta administracyjnego. Jest to także element szerszej strategii poprawy efektywności państwa. 

Mniejsza liczba wizyt w urzędach to mniejsze kolejki, co bezpośrednio przekłada się na mniejszą frustrację zarówno petentów, jak i samych urzędników. Polska gospodarka, coraz silniej oparta na usługach cyfrowych, potrzebuje administracji, która nie tworzy barier, lecz je usuwa.

Warto również spojrzeć na aspekt społeczny – możliwość otrzymania paszportu pocztą to ogromne ułatwienie dla rodzin z dziećmi czy osób pracujących w standardowych godzinach otwarcia urzędów. Zamiast brać dzień wolny na wycieczkę do urzędu wojewódzkiego, wystarczy uiścić dodatkową opłatę za przesyłkę i czekać na kuriera w dogodnym terminie. Resort zaznacza, że nowelizacja przepisów to nie tylko wygoda, ale i racjonalizacja wydatków publicznych.

Dzięki optymalizacji liczby stron i nowoczesnym procesom personalizacji, państwo jest w stanie utrzymać koszty wydawania dokumentów na stabilnym poziomie, mimo rosnących cen materiałów i energii. Ostateczna wersja projektu ma trafić pod obrad rządu w najbliższych miesiącach, a pierwsi obywatele będą mogli zamówić paszport pod drzwi już w przyszłym roku kalendarzowym.