Taki napiwek to obelga dla kelnera. Padła kwota, można się zdziwić

Opłaty serwisowe w restauracjach

Wielu gości restauracji traktuje napiwek jako automatyczny dodatek do rachunku, zapominając, że u jego podstaw leży dobrowolność i chęć docenienia pracy konkretnej osoby. W Polsce nie istnieje żaden ustawowy obowiązek doliczania dodatkowych kwot do zamówienia, choć coraz częściej w menu pojawia się informacja o tzw. opłacie serwisowej, zazwyczaj przy rezerwacjach dla większych grup.

Warto jednak rozróżnić te dwa pojęcia: opłata serwisowa często trafia bezpośrednio do przychodu restauracji i jest opodatkowana, podczas gdy klasyczny napiwek to bezpośrednia forma uznania dla kelnera. Statystyki pokazują, że Polacy stają się coraz bardziej świadomymi konsumentami, jednak wciąż wielu z nas czuje pewien rodzaj presji społecznej podczas regulowania należności.

To właśnie z tej presji wynikają najczęstsze błędy, które zamiast budować relację na linii klient-obsługa, wprowadzają obie strony w zakłopotanie. Kelnerzy podkreślają, że napiwek jest sygnałem zwrotnym dotyczącym tempa podawania dań, znajomości karty czy po prostu uprzejmości. Gdy ten sygnał jest wykonany w złym stylu, traci swoją pierwotną funkcję komunikacyjną.

Co ciekawe, nawet najbardziej luksusowe lokale borykają się z problemem gości, którzy mimo wysokich rachunków, zupełnie zapominają o personelu lub robią to w sposób, który urąga profesjonalizmowi pracowników sali.

Gest, który może zaboleć bardziej niż brak pieniędzy

Największe kontrowersje budzi nie tyle brak napiwku, ile jego niewłaściwa forma. Jak zauważają eksperci i sami pracownicy branży, zostawianie na stole garści drobnych grosików – jedno, dwu i pięciogroszówek – jest przez wielu kelnerów odbierane jako wyraz lekceważenia, a wręcz zniewaga.

W środowisku gastronomicznym funkcjonuje mocne porównanie: wręczenie takich drobnych jest „jak dostanie w twarz”, ponieważ sugeruje, że gość pozbywa się zbędnego balastu z portfela, zamiast faktycznie nagradzać wysiłek obsługi. Kolejnym „grzechem głównym” jest zostawianie kwot rażąco niskich w stosunku do wartości całego zamówienia.

Warto pamiętać, że kelner to często zawód wymagający ogromnej odporności psychicznej i wielogodzinnego stania na nogach, więc traktowanie go jak skarbonki na niechciany bilon jest nieeleganckie. Innym problemem jest dawanie napiwku w sposób ostentacyjny, co zamiast elegancji, zdradza brak obycia gościa.

Pieniądze powinny zostać dyskretnie włożone do etui na rachunek lub doliczone do płatności kartą, choć w tym drugim przypadku warto dopytać, czy kwota ta na pewno trafi do rąk kelnera. Brak transparentności w rozliczaniu napiwków elektronicznych to wciąż zmora wielu lokali, dlatego gotówka wciąż pozostaje „królową” uznania w gastronomii.

Zobacz też: Tyle Polacy wkładają do koperty po kolędzie. Padły konkretne kwoty, możecie się zdziwić

Jaki napiwek będzie odpowiedni, aby docenić pracę kelnerów i kelnerek?

Jak zatem dziękować, by nie popełnić towarzyskiego faux-pas? Przyjęło się, że standardowy napiwek powinien wynosić około 10 procent wartości rachunku. W przypadku wyjątkowo profesjonalnej obsługi lub skomplikowanych zamówień kwota ta może wzrosnąć do 15, lub nawet 20 procent.

Kluczowe jest jednak to, by darowana kwota była „okrągła” i składała się z banknotów lub większych nominałów monet. Jeśli nie stać nas na przyzwoity napiwek, lepiej z niego zrezygnować i szczerze podziękować za posiłek – dla wielu kelnerów jest to znacznie bardziej wartościowe niż wspomniana garść miedziaków.

Istnieje również zasada, według której nie powinno się dawać napiwków właścicielom lokali, o ile sami nas nie obsługują, choć w mniejszych, rodzinnych restauracjach ta granica bywa płynna. Ważny jest też moment przekazania gratyfikacji. Najlepiej zrobić to po otrzymaniu reszty, zostawiając wybraną kwotę w folderze na rachunek.

Sytuacja, w której gość rzuca banknotem w stronę odchodzącego pracownika, jest absolutnie niedopuszczalna w świecie etykiety biznesowej i towarzyskiej. Pamiętajmy, że kultura dawania napiwków jest elementem szerszego zjawiska, jakim jest szacunek do pracy drugiego człowieka.