Nowy "król drożyzny" i nie chodzi o masło. Polacy płacą jak za zboże trzeci miesiąc z rzędu
Jeszcze niedawno największe obawy przy sklepowych kasach budziły rosnące ceny nabiału. Dynamika rynkowa uległa jednak wyraźnej zmianie, wyłaniając zupełnie nowego lidera skokowych podwyżek. Nowego kontekstu dostarcza raport przygotowany przez UCE Research i Uniwersytet WSB Merito. Za co Polacy płacą coraz więcej podczas codziennych zakupów?
W lipcu 2026 roku ceny codziennych zakupów wzrosły średnio o 1,9 proc. w porównaniu z tym samym miesiącem poprzedniego roku. Z perspektywy konsumentów szczególnie interesujące jest jednak to, że zmieniła się grupa produktów odpowiadająca za największe podwyżki.
Masło już nie straszy ceną. Obserwujemy wyraźne spadki cen
Raport „Indeks cen w sklepach detalicznych”, przygotowany przez UCE Research i Uniwersytet WSB Merito, pokazuje, że w 12 z 17 analizowanych kategorii produktów ceny poszły w górę. W tej grupie nie znalazły się towary tłuszczowe i nabiał, które przez długi czas pełniły rolę symbolu drożyzny w domowych budżetach. Sytuacja na rynku detalicznym zaczęła się jednak dynamicznie przekształcać.
Przypomnijmy, że w ciągu około półtora roku cena kostki masła o wadze 200 g spadła z poziomu bliskiego 10 zł do zaledwie kilku złotych. Pod koniec 2024 roku ekonomista Santander Bank Polska Marcin Luziński w rozmowie z dlahandlu.pl zwracał uwagę, że wcześniejsze gwałtowne podwyżki cen masła były związane z sytuacją na rynku mleka. Produkcja okazała się wówczas niższa od prognoz, szczególnie w krajach Unii Europejskiej, ale również w Nowej Zelandii, USA i Australii.
Na znaczenie importu masła ze Stanów Zjednoczonych wskazywał natomiast Dariusz Sapiński, prezes Mlekovity. Jego zdaniem bezcłowy napływ produktów mleczarskich z USA i Nowej Zelandii przyczynił się do ówczesnego spadku cen na rynku mleczarskim.
Najnowsze analizy pokazują, że ceny części artykułów spożywczych zaczęły się stabilizować, a niektóre kategorie w ujęciu rocznym wyraźnie potaniały. Największą obniżkę odnotowano w przypadku tłuszczów, których ceny spadły o 14,3 proc. Tańszy był również nabiał - jego ceny zmniejszyły się o 2,9 proc.
W pierwszej połowie 2026 roku do polskich mleczarni trafiło więcej mleka niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Jak wskazuje dr Justyna Rybacka z Uniwersytetu WSB Merito, zwiększona podaż surowca przekłada się na spadki cen produktów mlecznych. W lipcu różnica między kategorią z największym wzrostem a tą z największą obniżką cen sięgnęła aż 19,9 punktu procentowego.
Czytaj więcej: Nowy "król taniości" w polskich sklepach. Tak tanio nie było dawno
Zjawisko to nie oznacza jednak, że łączna wartość paragonu przestała rosnąć. Miejsce dotychczasowych liderów zajęła kategoria, po której niewielu kupujących spodziewało się aż tak gwałtownego skoku cenowego. Dla przeciętnego gospodarstwa domowego oznacza to konieczność ponownej rewizji miesięcznego planu wydatków.
To najbardziej drożeje w sklepach w wakacje. System kaucyjny, paliwo i podatek cukrowy windują finalne ceny
Analiza pokazuje, że nowymi liderami podwyżek zostały napoje bezalkoholowe (z 3,2 proc. do 5,6 proc. rdr.), wyprzedzając nieznacznie chemię gospodarczą (+5,4 proc.). Wysokie miejsce w zestawieniu zajęło również pieczywo, które podrożało o 5,2 proc. W pierwszej piątce znalazły się także słodycze i desery ze wzrostem cen o 5,1 proc. oraz środki higieny osobistej, które były droższe o 3,9 proc.
Dlaczego drożeją napoje bezalkoholowe? Eksperci wskazują na kilka czynników, które mogą przekładać się na wzrost cen napojów bezalkoholowych. Jednym z nich są koszty związane z funkcjonowaniem systemu kaucyjnego, który w Polsce działa od 1 października 2025 roku. Znaczenie może mieć również zapowiadana podwyżka tzw. podatku cukrowego, która zwiększa obciążenia związane ze sprzedażą części napojów.
Istotniejszym czynnikiem mogą być koszty systemu kaucyjnego. Sieci handlowe wprawdzie starają się go wykorzystać, żeby zwiększyć własną sprzedaż. Natomiast sprawna obsługa zwrotu opakowań jest kosztowna, więc jest możliwe, że delikatnie próbuje się obciążyć nią nabywców - wyjaśnił dr Marek Szymański z Uniwersytetu WSB Merito.
Wspólnym czynnikiem wpływającym na ceny wielu produktów są natomiast droższe paliwa i związane z nimi wyższe koszty transportu oraz logistyki. Jak zauważył dr Marek Szymański, przewóz ciężkich produktów, takich jak woda, może być szczególnie kosztowny w stosunku do ich ceny. Jak obrazowo wyjaśnił, transport wody sprzedawanej za 1 zł za kilogram jest droższy niż przewóz makaronu kosztującego 4 zł za kilogram.
Czytaj więcej: Nowe butelkomaty wchodzą do Polski, ale nie wypłacą kaucji. Oddajesz butelki i dostajesz coś zupełnie innego
Te produkty drożeją już trzeci miesiąc z rzędu
Na tym tle szczególnie wyróżnia się chemia gospodarcza. Ceny środków czystości rosną już trzeci miesiąc z rzędu. W maju były wyższe o 9,1 proc. rdr., a w czerwcu wzrosły o 6 proc. To tempo wyraźnie przewyższa podwyżki odnotowane w pozostałych kategoriach koszyka zakupowego i jest niemal trzykrotnie wyższe od średniego wzrostu cen codziennych zakupów.
Miesiąc wcześniej dr Agnieszka Łopatka z Uniwersytetu WSB Merito zauważyła, że w przypadku chemii gospodarczej, środków higieny osobistej czy części pozostałych produktów przetworzonych surowce stanowią jedynie niewielką część kosztu wytworzenia.
Znacznie większe znaczenie mają koszty energii, pracy, opakowań i logistyki, a te w Polsce pozostają relatywnie wysokie - wyjaśnia ekspertka.
Choć tempo wzrostu cen podstawowych produktów spożywczych wyraźnie wyhamowało, w efecie oszczędności na zakupach żywności są częściowo pochłaniane przez podwyżki w kategoriach pozaspożywczych. Mimo dużej konkurencji między sprzedawcami rosnące koszty wciąż wywierają silną presję na ceny. Dla konsumentów oznacza to, że produkty takie jak proszki do prania, płyny do naczyń czy inne środki czystości mogą dziś mocniej obciążać domowy budżet niż jeszcze rok temu.
Obserwuj w Google News
