Ile wynosi emerytura zakonnic? Tyle otrzymują za lata posługi
Wiele osób może zastanawiać się, czy zakonnice po latach życia w zgromadzeniu w ogóle mają prawo do emerytury. Ich sytuacja różni się jednak od tej, w której znajdują się osoby zatrudnione na zwykłą umowę o pracę.
Nie każdy wie, jakie świadczenia przysługują zakonnicom po zakończeniu aktywnej posługi. Wątpliwości może budzić przede wszystkim to, kto przez lata opłaca za nie składki emerytalne i od czego później zależy wysokość wypłacanego świadczenia.
Fundusz Kościelny. To z niego finansowana jest część składek
Fundusz Kościelny został utworzony w 1950 roku na podstawie ustawy o przejęciu przez państwo tzw. dóbr martwej ręki. Jak wyjaśnia Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, miał on stanowić formę rekompensaty dla kościołów za przejęte przez państwo nieruchomości ziemskie. Obecnie Fundusz Kościelny jest wyodrębnioną pozycją w budżecie państwa, a jego dysponentem jest minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych.
Jednym z zadań Funduszu Kościelnego jest finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych. Obowiązujące przepisy przewidują, że w przypadku obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego duchowni finansują 20 proc. składek, natomiast pozostałe 80 proc. pokrywa Fundusz Kościelny.
Wyjątek stanowią m.in. członkowie zakonów kontemplacyjnych klauzurowych oraz misjonarze w okresach pracy na terenach misyjnych – w ich przypadku Fundusz Kościelny finansuje 100 proc. składek. Takie zasady wynikają zarówno z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i informacji ZUS dotyczących ubezpieczenia osób duchownych.
Nie oznacza to jednak, że państwo wypłaca zakonnicom osobne „zakonne emerytury”. Fundusz Kościelny uczestniczy w finansowaniu składek, natomiast samo świadczenie emerytalne jest związane z systemem ubezpieczeń społecznych i trafia do uprawnionej osoby za pośrednictwem ZUS.
Skąd zakonnice otrzymują emeryturę i jakie muszą spełnić warunki?
Zakonnice, które podlegają ubezpieczeniom społecznym jako osoby duchowne, mogą gromadzić kapitał emerytalny podobnie jak inni ubezpieczeni. ZUS wskazuje, że osoby posiadające w Polsce status osoby duchownej podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz ubezpieczeniu wypadkowemu. Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych co do zasady trwa od momentu przyjęcia do stanu duchownego do momentu wystąpienia z niego.

Sama przynależność do zgromadzenia nie oznacza jednak automatycznie jednej, stałej kwoty emerytury. Wysokość świadczenia zależy od zapisanych składek i zasad obowiązujących w systemie emerytalnym. ZUS wyjaśnia, że w przypadku osób urodzonych po 1948 roku emerytura jest obliczana poprzez podzielenie podstawy jej obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia. W podstawie uwzględniane są m.in. zwaloryzowane składki zapisane na koncie ubezpieczonego.
Znaczenie może mieć również wykonywanie pracy poza samą posługą zakonną. Zakonnica, która przez lata była zatrudniona np. w szkole, szpitalu czy innej instytucji i z tego tytułu podlegała ubezpieczeniom, może mieć zgromadzony większy kapitał emerytalny. Nie można więc wskazać jednej emerytury przysługującej wszystkim siostrom zakonnym.
Ile wynosi emerytura zakonnic? Wiele z nich otrzymuje minimalne świadczenie
Większość zakonnic po zakończeniu aktywnej posługi otrzymuje emeryturę na poziomie minimalnego świadczenia. W 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie. Kwota ta obowiązuje od 1 marca 2026 roku i została ustalona w ramach tegorocznej waloryzacji świadczeń.
Nie jest to jednak specjalna stawka przeznaczona dla zakonnic. To ogólna kwota najniższej emerytury obowiązująca w Polsce. Ostateczna wysokość świadczenia konkretnej siostry zakonnej zależy od przebiegu jej ubezpieczenia oraz zgromadzonego kapitału. Jeżeli przez lata wykonywała również pracę zawodową, od której odprowadzane były składki, jej emerytura może być wyższa. ZUS podkreśla, że wysokość świadczenia jest związana z wartością zwaloryzowanych składek zapisanych na koncie ubezpieczonego.
Warto również pamiętać, że emerytki będące uprawnionymi do świadczeń długoterminowych mogą otrzymywać dodatkowe świadczenia wypłacane przez ZUS. W 2026 roku trzynasta emerytura odpowiada kwocie minimalnej emerytury, czyli 1978,49 zł brutto, natomiast pełna czternasta emerytura w 2026 roku również wynosi 1978,49 zł brutto i przysługuje na zasadach określonych przez przepisy.