Analiza zmian w przepisach dotyczących oświetlenia LED oraz skutków prawnych nielegalnych modyfikacji

Jakie zmiany prawne umożliwią legalny montaż żarówek LED do reflektorów samochodowych w Polsce?

Ministerstwo Infrastruktury potwierdziło prowadzenie zaawansowanych prac na szczeblu ONZ, których celem jest legalizacja oświetlenia LED w pojazdach, co stanowi odpowiedź na powszechny problem nielegalnego montowania retrofitów przez kierowców. Planowane przepisy pozwolą właścicielom starszych aut na zgodną z prawem instalację popularnych zamienników typu H1 oraz H4 w reflektorach halogenowych, o czym wspomniał Rafał Jaśkowski, dyrektor biura komunikacji w resorcie, wskazując na trwające prace nad nowymi normami homologacyjnymi.

Oficjalny harmonogram zmian przewidziany na lata 2026–2028 zakłada m.in. legalizację retrofitów w światłach przeciwmgielnych oraz wdrożenie standardów H1 i H4 na podstawie nowych przepisów ONZ. Zmiana ta ma umożliwić montaż oświetlenia LED bez konieczności pozyskiwania indywidualnych opinii technicznych, co w rezultacie doprowadzi do pełnej zgodności z prawem użytkowania żarówek LED w reflektorach halogenowych.

Wprowadzenie nowych regulacji zakończy okres niepewności prawnej dla milionów kierowców i zlikwiduje istniejącą w Polsce „szarą strefę”, upodabniając krajowe przepisy do rozwiązań przyjętych w Niemczech, Austrii, Czechach i Francji. Zgodnie z opinią dr. inż. Piotra Kaźmierczaka z Instytutu Transportu Samochodowego, uzupełnienie regulaminu ONZ o te zapisy dostarczy producentom jasnych ram projektowych, a użytkownikom da pewność, że zakupione zamienniki są bezpieczne i w pełni legalne.

Jakie są obecne konsekwencje prawne nielegalnego montażu żarówek LED w samochodzie?

W aktualnym stanie prawnym stosowanie retrofitów LED w Polsce pozostaje oficjalnie nielegalne lub oscyluje na granicy prawa, ponieważ ich dopuszczalność jest bezpośrednio uzależniona od posiadania odpowiedniej homologacji. Podstawę prawną wymagań technicznych stanowi art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który obliguje do utrzymania pojazdu w sposób niezygrażający bezpieczeństwu i zapewniający właściwe oświetlenie drogi. Jednocześnie należy wskazać, że dotychczas jedynym dopuszczalnym wyjątkiem na rynku były wybrane retrofity H11.

Podczas kontroli drogowej funkcjonariusze policji są uprawnieni do weryfikacji stanu technicznego pojazdu, w tym weryfikacji posiadanych homologacji na źródła światła, co odbywa się w ramach ogólnej zasady nakazującej jazdę na światłach przez całą dobę. W przypadku niedopełnienia obowiązku używania świateł dziennych kierowcy grożą 2 punkty karne, natomiast brak homologacji dla zainstalowanych żarówek LED może skutkować zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego.

Stwierdzenie poważnych uszkodzeń lub usterek oświetlenia, których nie można usunąć bezpośrednio w miejscu kontroli, obliguje policjanta do zatrzymania dokumentów pojazdu oraz nałożenia mandatu karnego w wysokości do 3000 zł. Takie same konsekwencje finansowe oraz zatrzymanie dowodu rejestracyjnego grożą w przypadku wykrycia braku wymaganej homologacji dla zamontowanych żarówek LED.

Jakie usterki mogą skutkować negatywnym wynikiem badania technicznego pojazdu?

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Karola Rytla z Polskiej Izby Stacji Kontroli Pojazdów, diagnosta podczas badania technicznego stosuje kryteria zawarte w rozporządzeniu dotyczącym zakresu i sposobu przeprowadzania przeglądów. Wykrycie nieprawidłowości zakwalifikowanych jako usterki poważne (UP) skutkuje brakiem wpisu do dowodu rejestracyjnego, natomiast usterki niebezpieczne kategorycznie wykluczają uzyskanie wyniku pozytywnego. W określonych przypadkach diagnosta posiada również uprawnienia do zatrzymania dowodu rejestracyjnego pojazdu.

Statystyki wskazują na istnienie listy co najmniej 41 najczęstszych wad technicznych, których występowanie w populacji badanych pojazdów przekracza 1 procent, co potwierdzają dane Instytutu Transportu Samochodowego. Wśród krytycznych usterek rzutujących na wynik badania znajdują się m.in. wycieki z amortyzatorów oraz uszkodzenia elementów osłonowych oświetlenia, takie jak pęknięcia czy przebarwienia kloszy wykonanych ze szkła lub tworzywa.

Jakie korzyści płyną z zastosowania technologii LED w oświetleniu samochodowym?

Motywacją kierowców do montażu retrofitów LED jest dążenie do poprawy parametrów oświetlenia, które w wielu starszych pojazdach wyposażonych w tradycyjne halogeny charakteryzuje się niską skutecznością i marnym zasięgiem. Modernizacja ta postrzegana jest jako technologiczna rewolucja, pozwalająca relatywnie niskim kosztem zniwelować różnice między systemami oświetleniowymi starszej i nowej generacji.

Aspekty techniczne nowoczesnych źródeł światła LED ułatwiają ich implementację, ponieważ posiadają one gabaryty identyczne z klasycznymi żarówkami i nie wymagają stosowania dodatkowych adapterów. Jednocześnie proces montażu jest błyskawiczny, a nowe przepisy mają umożliwić legalne korzystanie z tej technologii niezależnie od pierwotnych zapisów w homologacji reflektora.

W rezultacie zastosowania wysokiej jakości retrofitów LED, kierowcy zyskują znacznie lepszą widoczność dzięki bielszej barwie i szerszemu zasięgowi snopu światła. Co więcej, technologia ta cechuje się wysoką efektywnością energetyczną, zużywając o 60% mniej energii niż halogeny, przy jednoczesnej trwałości dochodzącej do 3000 godzin pracy. Wdrożenie regulacji ONZ ostatecznie ustabilizuje sytuację prawną użytkowników tych rozwiązań w Polsce.