W tym mieście mandaty za śmieci lecą hurtowo. Kontrolerzy nie odpuszczają

Zła segregacja coraz droższa. Dlaczego to miasto jest szczególnym przypadkiem?

Choć obowiązek segregacji odpadów obowiązuje dziś w całej Polsce, sposób jego egzekwowania różni się w zależności od miasta. Kraków należy do grona samorządów, które system selektywnej zbiórki rozwinęły wcześniej i stosują go konsekwentnie. Dla porównania: we Wrocławiu brak segregacji może skutkować podwojeniem opłaty, a w Warszawie – nawet czterokrotnym wzrostem stawki. Kraków wpisuje się w ten trend, stawiając na realne konsekwencje, a nie tylko zapisy w regulaminach.

„Kraków – jako jedno z pierwszych miast – prowadzi oddzielną obsługę tej frakcji od wielu lat” – podkreśla Piotr Odorczuk, rzecznik prasowy MPO.

To właśnie długoletnie przygotowanie sprawia, że nowe obowiązki nie są tu traktowane jako teoretyczne, lecz jako element działającego systemu.

Nowe przepisy, stare błędy. Gdzie najczęściej potykają się mieszkańcy?

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje selektywna zbiórka odpadów tekstylnych, co oznacza, że zużyte ubrania, pościel czy ręczniki nie powinny trafiać do frakcji zmieszanej. W praktyce problemem nie są pojedyncze pomyłki, lecz powtarzalne działania wynikające z dawnych nawyków. Najczęściej chodzi o regularne wrzucanie większych ilości tekstyliów do czarnych pojemników, mimo że w Krakowie funkcjonują inne, legalne ścieżki ich zagospodarowania.

Jak podkreśla MPO, przepisy krajowe dają gminom dużą swobodę w organizacji systemu:

„Rozporządzenie określa obowiązek zbierania tego typu odpadów w sposób selektywny, ale nie precyzuje narzędzi ani harmonogramu wdrożenia – pozostawiając dużą autonomię gminom” – wskazuje Piotr Odorczuk.

To oznacza, że odpowiedzialność za prawidłowe działanie systemu spoczywa nie tylko na mieście, ale także na mieszkańcach.

Warto wiedzieć: na stronie MPO działa specjalna wyszukiwarka odpadów, dzięki której mieszkańcy mogą w kilka sekund sprawdzić, do jakiego pojemnika lub w jakim trybie oddać konkretny odpad. To narzędzie, które pozwala uniknąć błędów w segregacji i niepotrzebnych konsekwencji finansowych.

Pouczenie czy kara? Jak wyglądają kontrole w praktyce

Kontrole segregacji w Krakowie mają charakter stopniowy i – jak podkreślają służby miejskie – nie są nastawione na natychmiastowe karanie. W pierwszej kolejności stosowane są pouczenia i działania informacyjne. Dopiero w przypadku powtarzających się uchybień możliwe jest sięgnięcie po sankcje finansowe. Zgodnie z uchwałą Rady Miasta może to oznaczać podwyższoną stawkę za odbiór odpadów – nawet do 70 zł miesięcznie od osoby.

„Podejście do pojedynczych sztuk odzieży – jak np. zniszczona skarpetka – traktujemy z rozumieniem. Problem pojawia się jednak przy regularnym lub masowym ignorowaniu zasad” – zaznacza Piotr Odorczuk.

Podobny model funkcjonuje także w innych miastach: we Wrocławiu czy Warszawie sankcje również mają charakter finansowy i są naliczane do czasu poprawy segregacji.

Jak legalnie pozbyć się ubrań w Krakowie – trzy ścieżki krok po kroku

W Krakowie mieszkańcy mają do dyspozycji trzy legalne sposoby postępowania z odpadami tekstylnymi. 

• Tekstylia w dobrym stanie można przekazać poprzez zgłoszenie do MPO – są one odbierane bezpośrednio spod drzwi i trafiają do magazynów PCK. 
• Zużyte materiały, nienadające się do ponownego użytku, można wystawić razem z odpadami wielkogabarytowymi zgodnie z harmonogramem. 
• Trzecią opcją jest osobiste oddanie tekstyliów do PSZOK, który przyjmuje zarówno rzeczy zniszczone, jak i te nadające się do dalszego wykorzystania.

„Zadaniem MPO jest uproszczenie systemu tam, gdzie to możliwe – dlatego łączymy tekstylia z odbiorem wielkogabarytowym i wdrażamy odbiory spod drzwi” – wyjaśnia Piotr Odorczuk.

Z tego powodu miasto nie planuje dodatkowych pojemników na tekstylia, stawiając na rozwiązania, które ograniczają chaos i ułatwiają kontrolę nad systemem.

Źródło: Biznes Info, MPO