Rewolucja w PPK od 19 lutego. Jeśli nie uzupełnisz tych dokumentów, Twoja rodzina może mieć problem

Prywatne, ale czy na pewno dostępne? Gorzka prawda o PPK

Przez lata przyzwyczailiśmy się do myśli, że systemy emerytalne to „czarna dziura”, nad którą nie mamy kontroli. Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) miały to zmienić, oferując pełną prywatność środków. Jednak to właśnie ta „prywatność” staje się obosieczną bronią w najtrudniejszych momentach życia – w chwili śmierci uczestnika lub rozpadu małżeństwa. Choć pieniądze fizycznie znajdują się na Twoim indywidualnym rachunku, ich wydobycie przez rodzinę wcale nie musi być formalnością.

Najnowsze obwieszczenie Marszałka Sejmu z 13 lutego 2026 r. w sprawie jednolitego tekstu ustawy o PPK rzuca nowe światło na obowiązki, o których tysiące osób po 40. i 50. roku życia po prostu zapomniało. Statystyki są nieubłagane: większość z nas traktuje PPK jako bezobsługowy dodatek do pensji. Tymczasem w świetle prawa, brak Twojej aktywności dzisiaj, może oznaczać, że Twoje dzieci lub współmałżonek będą musieli udowadniać swoje prawa przed sądem, czekając na werdykt miesiącami, a nawet latami.

Rozwód i śmierć w świetle ustawy – mechanizm, który musisz znać

Kiedy emocje biorą górę, mało kto myśli o podziale jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym. Ustawa o PPK precyzyjnie jednak określa, co dzieje się z majątkiem w sytuacjach kryzysowych. Jeśli w trakcie gromadzenia środków nastąpi rozwód lub unieważnienie małżeństwa, pieniądze zgromadzone na rachunku, które stanowiły przedmiot wspólności majątkowej, podlegają podziałowi.

Zasada jest jasna: środki przypadające byłemu małżonkowi w wyniku podziału majątku wspólnego są przekazywane w formie wypłaty transferowej na jego własny rachunek PPK. To jednak scenariusz optymistyczny, zakładający, że obie strony mają aktywne konta. A co dzieje się w przypadku najgorszym – śmierci uczestnika?

Tu wkraczamy w obszar, który ustawa definiuje jako priorytetowy, a który w praktyce jest najczęściej zaniedbywany. Jeśli uczestnik PPK był w związku małżeńskim, instytucja finansowa połowę środków (w zakresie wspólności majątkowej) przekazuje małżonkowi. Pozostała część? Tu zaczynają się schody, które dla wielu rodzin okazują się barierą nie do przejścia bez pomocy prawnika.

Masa spadkowa czy szybka wypłata? Jeden podpis dzieli Twoją rodzinę od spokoju

Największy błąd, jaki popełniają uczestnicy PPK, to niewskazanie tzw. osób uprawnionych (uposażonych). Wiele osób zakłada, że „przecież rodzina i tak to dostanie”. To prawda, ale diabeł tkwi w procedurze.

Zgodnie z tekstem jednolitym ustawy o PPK z 2026 roku, jeśli nie wskażesz konkretnych osób, którym mają zostać wypłacone środki po Twojej śmierci, pieniądze te wchodzą w skład masy spadkowej. 

Co to oznacza w praktyce?

• Konieczność przeprowadzenia sądowego stwierdzenia nabycia spadku lub uzyskania poświadczenia dziedziczenia u notariusza.
   
• Możliwe konflikty między spadkobiercami ustawowymi.
   
• Blokadę środków do czasu prawomocnego zakończenia wszystkich procedur.

Jeśli jednak dokonasz wskazania osób uprawnionych (mogą to być nie tylko członkowie rodziny, ale dowolne osoby fizyczne), środki te są wypłacane z pominięciem procedur spadkowych. To szybka ścieżka, która pozwala Twoim bliskim otrzymać gotówkę w zaledwie kilka tygodni po dopełnieniu prostych formalności. W dobie inflacji i niepewności rynkowej, czas dostępu do zgromadzonego kapitału – który u osób z długim stażem może sięgać już kilkunastu lub kilkudziesięciu tysięcy złotych – ma kluczowe znaczenie. Nie pozwól, by Twoje oszczędności zamroziły urzędowe procedury.

Źródło: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pracowniczych planach kapitałowych.