Polscy seniorzy toną w długach. Tyle ma do oddania rekordzista, kwota zwala z nóg

Coraz mniej dłużników, ale problem nie znika

Na pierwszy rzut oka statystyki mogą sprawiać wrażenie pozytywnych. Z roku na rok maleje liczba seniorów posiadających przeterminowane zobowiązania, co mogłoby sugerować poprawę kondycji finansowej tej grupy. W debacie publicznej często pojawia się bowiem przekonanie, że osoby starsze, dysponujące stałym świadczeniem, są bardziej zdyscyplinowane finansowo i ostrożniejsze w podejmowaniu zobowiązań.

Eksperci zwracają jednak uwagę, że same liczby nie pokazują pełnego obrazu sytuacji. Choć formalnie dłużników jest mniej, to struktura zadłużenia ulega istotnym zmianom. Coraz częściej pojawia się pytanie, czy spadek liczby zadłużonych faktycznie oznacza poprawę, czy raczej ukrywa narastające problemy w węższej grupie osób.

Dodatkowym kontekstem jest rosnąca aktywność zawodowa emerytów. Coraz więcej seniorów decyduje się na pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego, co dla części z nich jest sposobem na utrzymanie dotychczasowego standardu życia lub poradzenie sobie z wcześniejszymi zobowiązaniami. Czy to jednak wystarcza, by zatrzymać narastające ryzyko finansowe?

Zmienia się struktura zobowiązań seniorów

Analizując dane, uwagę zwraca nie tylko sama skala zadłużenia, ale również rodzaj zobowiązań, które coraz częściej obciążają osoby starsze. Eksperci rynku finansowego wskazują, że seniorzy coraz częściej sięgają po produkty, które jeszcze kilka lat temu były domeną młodszych grup wiekowych.

Zmiany demograficzne, rosnące koszty życia oraz potrzeba wsparcia rodziny sprawiają, że emeryci podejmują decyzje finansowe o długofalowych konsekwencjach. Część z nich liczy na stabilność świadczeń i przewidywalność dochodów, inni próbują reagować na nagłe wydatki lub wcześniejsze problemy finansowe.

Jak podkreślają analitycy, największym wyzwaniem nie jest już samo posiadanie długu, ale jego skala i tempo narastania. To właśnie w tym obszarze pojawiają się największe różnice pomiędzy seniorami, które nie zawsze są widoczne w zbiorczych statystykach. Gdzie więc leży prawdziwe źródło problemu?

Wzrost zadłużenia seniorów w Polsce. Kwoty szokują

Dopiero szczegółowe dane pokazują pełną skalę zjawiska. Na koniec listopada 2025 r. łączne zadłużenie seniorów powyżej 65. roku życia wyniosło około 12 mld zł, co oznacza wzrost o ponad 30 mln zł rok do roku, mimo że liczba zadłużonych spadła do mniej niż 350 tys. osób. Średni dług jednego seniora sięga już 34 259 zł, co oznacza wzrost o 6 proc. Jak wyjaśnia Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor, problem polega na koncentracji zadłużenia:

Spadek liczby seniorów posiadających przeterminowane długi nie musi oznaczać poprawy sytuacji finansowej tej grupy wiekowej. Przeciwnie – większa część całkowitego niespłaconego zadłużenia koncentruje się obecnie na mniejszej grupie niesolidnych dłużników – powiedział Paweł Szarkowski dla BIG InfoMonitor.

Jeszcze bardziej niepokojące są dane dotyczące kredytów mieszkaniowych. Jak wskazuje dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor:

Średnia kwota zaległego kredytu mieszkaniowego seniorów wzrosła aż o 24 proc. rok do roku i osiągnęła poziom 317 375 zł – podkreślił w komentarzu BIG InfoMonitor.

Do tego dochodzą zaległości alimentacyjne, które wynoszą średnio 42 626 zł na osobę. Różnice regionalne są równie wyraźne. Najbardziej zadłużeni seniorzy mieszkają w województwie mazowieckim, gdzie średni dług na osobę wynosi 55,7 tys. zł, a łączna kwota zaległości przekracza 2,6 mld zł. Z kolei województwo śląskie przoduje pod względem liczby dłużników – ponad 52 tys. osób z łącznym zadłużeniem 1,5 mld zł.

Najniższe zadłużenie odnotowano w woj. podlaskim, opolskim i świętokrzyskim, gdzie łączne kwoty mieszczą się w przedziale 205–230 mln zł. W statystykach kryją się też przypadki skrajne. Jak czytamy w komunikacie BIG InfoMonitor, 70-letni senior z woj. lubelskiego pozostaje ogólnopolskim rekordzistą, a jego dług zbliża się do 100 mln zł, po wzroście o kolejne 6 mln zł w ciągu jednego roku.

Dane pokazują jasno: problem zadłużenia seniorów nie znika, lecz zmienia swój charakter. Choć formalnie dłużników jest mniej, rosną kwoty i skala obciążeń, szczególnie wśród najbardziej zadłużonych osób. Eksperci ostrzegają, że bez systemowych rozwiązań i większej świadomości finansowej, część seniorów może na stałe utknąć w pętli zadłużenia, której coraz trudniej będzie się wydostać.