"Czternastka" może być wyższa? Emeryci czekają na decyzję

Czternasta emerytura 2026. Tyle wpłynie na konta według prognoz

Zgodnie z ustawą, podstawowa wysokość czternastej emerytury jest równa kwocie najniższego świadczenia emerytalnego w danym roku. Opierając się na aktualnych prognozach waloryzacyjnych na 2026 rok, emerytura minimalna ma wzrosnąć do poziomu około 1978 zł brutto. To właśnie ta kwota stanowi punkt wyjścia dla wyliczenia dodatku.

Dla seniorów oznacza to świadczenie w wysokości około 1600–1650 zł netto. Podobnie jak w poprzednich latach, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zrealizuje wypłaty z urzędu. Uprawnieni nie muszą składać w tym celu żadnych dodatkowych wniosków. Warto jednak zaznaczyć, że kwota równa emeryturze minimalnej to wariant podstawowy, który może ulec zmianie.

Wyższa czternastka jest możliwa. Wszystko w rękach rządu

Mało kto zdaje sobie sprawę, że obowiązująca ustawa o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym zawiera zapis, który jest swego rodzaju "wentylem bezpieczeństwa". Rząd może w drodze rozporządzenia podnieść kwotę czternastki powyżej emerytury minimalnej. Oznacza to, że czternasta emerytura wcale nie musi być równa trzynastce – może być od niej odczuwalnie wyższa.

Rozwiązanie to nie jest jedynie teoretyczne i zostało już wykorzystane w praktyce. W 2023 roku rząd na mocy rozporządzenia podniósł kwotę czternastki z bazowych 1588,44 zł brutto aż do 2650 zł brutto. Decyzja o ewentualnym podwyższeniu czternastej emerytury jest podejmowana na podstawie bieżących analiz sytuacji gospodarczej oraz możliwości budżetu państwa. Rada Ministrów ma czas do 31 października na wydanie rozporządzenia określającego miesiąc wypłaty oraz ewentualną wyższą kwotę świadczenia na dany rok. Do momentu ogłoszenia takiej decyzji, wiążąca pozostaje kwota bazowa.

Progi dochodowe i zasada "złotówka za złotówkę"

Należy pamiętać, że czternasta emerytura nie jest wypłacana w jednakowej wysokości wszystkim uprawnionym. Wsparcie w pełnej kwocie (prognozowane 1978 zł brutto w 2026 r.) przysługuje osobom, których comiesięczna emerytura lub renta nie przekracza określonego progu, wynoszącego 2900 zł brutto.

W przypadku osób, których świadczenie podstawowe przekracza tę kwotę, obowiązuje mechanizm "złotówka za złotówkę". Działa on w następujący sposób:

• Kwota czternastej emerytury jest pomniejszana dokładnie o taką sumę, o jaką regularne świadczenie przekracza próg 2900 zł brutto. Przykładowo, przy emeryturze wynoszącej 3000 zł brutto, dodatek zostanie pomniejszony o 100 zł.
• Zgodnie z przepisami, czternastka nie jest wypłacana, jeśli po zastosowaniu potrąceń jej wysokość byłaby niższa niż 50 zł.
• Przy prognozowanej minimalnej emeryturze na 2026 rok, górna granica dochodu, powyżej której świadczenie nie będzie już wypłacane, wyniesie około 4828 zł brutto.