Nie wszyscy zapłacą za śmieci w 2026. W tych miastach wywóz będzie za darmo. Skorzystają tysiące Polaków
W 2026 r. opłata za wywóz śmieci nadal jest obowiązkowa, ale nie każdy zapłaci pełną stawkę. Gminy mogą wprowadzać zniżki, a w określonych sytuacjach – także rozwiązania, które realnie sprowadzają opłatę do 0 zł (np. gdy lokal jest faktycznie niezamieszkany i zostanie to prawidłowo zgłoszone). Co ważne: ulgi nie dotyczą wyłącznie emerytów. Najczęściej korzystają też rodziny wielodzietne, osoby o niskich dochodach, osoby z niepełnosprawnościami oraz właściciele domów z kompostownikiem. Klucz: sprawdzenie uchwały swojej gminy i złożenie deklaracji/wniosku, bo ulgi rzadko przyznają się same.
- Kto może płacić mniej – i na jakiej podstawie?
- Kiedy da się legalnie zejść do 0 zł i co trzeba udowodnić?
- Jakie ulgi działają w dużych miastach i jak je „odpalić” w praktyce?
Opłata za śmieci w 2026 r. wynika z ustawy, ale stawki ustala gmina
Podstawą prawną jest ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: to ona wprowadza obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i daje radom gmin narzędzia do ustalania metod naliczania oraz zwolnień. W praktyce oznacza to, że opłatę co do zasady wnosi właściciel nieruchomości, a w budynkach wielolokalowych rozliczeń często dokonuje wspólnota albo spółdzielnia (a koszt jest „rozbijany” na mieszkańców).
Najważniejsze: nie ma jednej stawki dla całej Polski. Gminy wybierają metodę naliczania (np. od liczby mieszkańców, zużycia wody, powierzchni) i uchwalają konkretne kwoty. Dlatego to, co w jednej gminie jest zniżką, w innej może w ogóle nie istnieć. Warto też pamiętać o „haczyku” praktycznym: w wielu systemach liczy się sam fakt zamieszkiwania/objęcia systemem, a nie to, ile realnie śmieci wytwarzasz. Dlatego ulgi i korekty deklaracji potrafią robić dużą różnicę w domowym budżecie.
Kto może mieć zniżkę albo częściowe zwolnienie? To nie tylko seniorzy
Ustawa pozwala gminom wprowadzać zwolnienia i preferencje w drodze uchwał, a w przypadku kompostowania bioodpadów w domach jednorodzinnych przewiduje mechanizm ulgi. W praktyce, najczęściej spotykane grupy „ulgowe” to:
- rodziny wielodzietne (często z Kartą Dużej Rodziny – ulga procentowa),
- osoby o niskich dochodach (zwykle powiązane z kryteriami pomocy społecznej),
- osoby z niepełnosprawnościami lub opiekunowie (jeśli lokalna uchwała to przewiduje),
- właściciele domów jednorodzinnych kompostujący bioodpady (ulga w opłacie),
- nieruchomości sezonowe/rekreacyjne – tu zasady bywają osobne i wymagają prawidłowego zgłoszenia.
Najważniejsza rzecz: nie zakładaj, że ulga Ci się „należy”, dopóki nie sprawdzisz uchwały i nie dopełnisz formalności. Dwie osoby w podobnej sytuacji życiowej, ale w różnych gminach, mogą mieć zupełnie inne uprawnienia. To też powód, dla którego w sieci krążą sprzeczne informacje: często są prawdziwe… tylko lokalnie.
Kiedy można zejść do 0 zł? Najczęściej wtedy, gdy nieruchomość jest faktycznie niezamieszkana
Hasło „100% zwolnienia” brzmi jak coś rzadkiego – i w wielu gminach rzeczywiście tak jest. Ale w praktyce opłata może wynieść 0 zł, gdy nieruchomość realnie nie jest zamieszkana, nie powstają w niej odpady i zostanie to prawidłowo wykazane w dokumentach. Jakie sytuacje najczęściej wchodzą w grę? Długotrwała hospitalizacja, pobyt w placówce opiekuńczej, wyjazd za granicę, czasowe przeniesienie do innego miasta czy dłuższy remont połączony z brakiem zamieszkiwania.
Tu działa zasada: brak zgłoszenia = opłata może być nadal naliczana. Dlatego kluczowe są: aktualizacja deklaracji, wskazanie okresu nieobecności i – jeśli urząd tego wymaga – dowody (np. dokumenty potwierdzające pobyt w innym miejscu). Uwaga: wymagania dowodowe oraz tryb „wyzerowania” opłaty to zwykle kwestia lokalnych procedur. Najbezpieczniej jest sprawdzić, co dokładnie akceptuje urząd i nie czekać do końca roku – bo korekty bywają rozliczane od konkretnego miesiąca.
Przykłady z dużych miast i instrukcja: jak złożyć wniosek lub poprawić deklarację
Warszawa: miasto utrzymało obniżone stawki (przedłużone do 31 marca 2026 r.) oraz przewiduje ulgę 9 zł dla zabudowy jednorodzinnej kompostującej bioodpady – warunkiem jest zgłoszenie tego w deklaracji.
Katowice: rodziny wielodzietne z Kartą Dużej Rodziny mogą ubiegać się o 20% zwolnienia/obniżki opłaty (na zasadach wskazanych przez miasto).
Gdynia: miasto zachęca do kompostowania – ulga nie działa automatycznie, trzeba ją zadeklarować w deklaracji, a w komunikatach wskazywana jest ulga 10 zł miesięcznie przy spełnieniu warunków.
Jak to załatwić (najczęstszy schemat w Polsce):
- sprawdź uchwałę i instrukcję na stronie gminy (dział „odpady” / „deklaracja”),
- złóż nową deklarację albo korektę (np. kompostownik, zmiana liczby mieszkańców, brak zamieszkania),
- dołącz wymagane załączniki (jeśli urząd ich żąda),
- złóż dokument: w urzędzie, pocztą lub elektronicznie (często ePUAP).
Źródła: Biznes Info, ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 6j, 6k), Warszawa 19115, Urząd Miasta Katowice, Gdynia.pl
Obserwuj w Google News
