Nawet kilkanaście tysięcy złotych co miesiąc. Tyle emerytury dostają niektórzy duchowni, oto kwoty

System emerytalny księży w Polsce – jak działa?

Wbrew powszechnym przekonaniom księża nie mają odrębnego systemu emerytalnego. Podlegają tym samym przepisom co pozostali obywatele, odprowadzając składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Prawo do emerytury przysługuje po ukończeniu 65. roku życia, a wysokość świadczenia jest bezpośrednio uzależniona od sumy odprowadzonych składek od zarobków.

Dodatkowo, emerytowanych duchownych wspiera Fundusz Kościelny. Zgodnie z projektem ustawy budżetowej na 2026 rok jego budżet ma wynieść ponad 272 mln zł, co stanowi istotne uzupełnienie standardowych świadczeń. Środki te pozwalają na wypłacanie wsparcia finansowego niezależnie od emerytury z ZUS.

Emerytury minimalne i wyższe świadczenia duchownych z dodatkowymi etatami

Duchowni, którzy przez całe życie wykonywali wyłącznie posługę duszpasterską, otrzymują emeryturę minimalną. W 2025 roku jej wysokość wynosi 1878,91 zł brutto miesięcznie. To kwota trafiająca na konta większości polskich księży po osiągnięciu wieku emerytalnego. Niskie świadczenie wynika z faktu, że składki odprowadzane od tzw. zapomóg księży są relatywnie niskie, ponieważ duchowni nie pobierają standardowego wynagrodzenia, a jedynie dobrowolne wsparcie od parafian i parafii.

Znacznie wyższe emerytury otrzymują duchowni, którzy łączyli posługę kapłańską z pracą zawodową, na przykład jako:

• nauczyciele religii w szkołach,
• wykładowcy akademiccy na uczelniach katolickich,
• kapelani w szpitalach lub instytucjach publicznych.

W ich przypadku od wynagrodzeń odprowadzane są pełne składki emerytalne, co pozwala im otrzymywać świadczenia w wysokości 3200–3500 zł brutto miesięcznie. To niemal dwukrotnie więcej niż minimalna emerytura.

Kapelani mundurowi i dodatkowe świadczenia po 75. roku życia

Najwyższe emerytury przysługują kapelanom zatrudnionym w służbach mundurowych, w tym w:

• Wojsku Polskim,
• Policji,
• Straży Pożarnej,
• Straży Granicznej,
• Służbie Więziennej,
• Krajowej Administracji Skarbowej.

Kapelani pobierają uposażenia zgodnie z zasadami obowiązującymi funkcjonariuszy, a od tych wynagrodzeń odprowadzane są pełne składki. Przekłada się to na bardzo wysokie świadczenia po przejściu w stan spoczynku. Przykładem jest arcybiskup Sławoj Leszek Głódź, były biskup polowy Wojska Polskiego, którego łączna emerytura – w tym uprawnienia generalskie – wynosi około 23 tys. zł miesięcznie, czyli ponad dwunastokrotnie więcej od minimalnej emerytury.

Dodatkowo, po ukończeniu 75. roku życia duchowni otrzymują wsparcie z Funduszu Kościelnego w wysokości około 2500 zł brutto miesięcznie. W połączeniu z emeryturą z ZUS całkowite świadczenie dla księży, którzy wcześniej otrzymywali minimalną emeryturę, wynosi w sumie około 4400 zł brutto. To oznacza, że dodatkowe świadczenie znacząco podnosi poziom życia duchownych w starszym wieku.