Ci kierowcy mogą stracić ważność prawa jazdy. UE zmienia zasady oceny zdrowia
Prawo jazdy nie zawsze będzie bezterminowe. Unia Europejska przyjęła nowe regulacje, które zmieniają podejście do oceny zdrowia kierowców. W centrum debaty znaleźli się seniorzy, ale ostateczne rozwiązania są bardziej złożone, niż pierwotnie zakładano. Państwa członkowskie dostały nowe narzędzia – i większą swobodę działania.
- Czy osoby po 65. roku życia będą musiały częściej przechodzić badania?
- Czy pojawi się górna granica wieku dla kierowców w UE?
- I co to oznacza dziś dla kierowców w Polsce?
Obowiązkowe badania po 65. roku życia? Ostatecznie zrezygnowano z sztywnej granicy
Pierwotne propozycje Komisji Europejskiej zakładały wprowadzenie obowiązkowych badań lekarskich dla kierowców po 65. roku życia co kilka lat. Negatywna opinia lekarza mogłaby skutkować utratą ważności prawa jazdy. Projekt wzbudził jednak kontrowersje – wskazywano na ryzyko dyskryminacji ze względu na wiek oraz zbyt automatyczne podejście do kwestii zdrowia.
W finalnej wersji przepisów nie wprowadzono jednolitego limitu wieku obowiązującego w całej UE. Zamiast tego państwa członkowskie otrzymały możliwość skracania okresu ważności prawa jazdy osobom starszym oraz wprowadzania dodatkowych mechanizmów kontroli zdrowia – jeśli uznają to za zasadne.
Dlaczego temat wraca? Dane o wypadkach i starzejącym się społeczeństwie
Zmiany wpisują się w unijną strategię „Vision Zero”, której celem jest niemal całkowite wyeliminowanie ofiar śmiertelnych na drogach do 2050 roku. Obecnie w Unii Europejskiej co roku ginie ponad 20 tys. osób. Do 2030 r. liczba ta ma zostać zmniejszona o połowę.
Z danych Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji wynika, że w 2024 roku kierowcy w wieku 60+ spowodowali 3866 wypadków, w których zginęło 339 osób, a ponad 4300 zostało rannych. Seniorzy nie są jednak grupą o najwyższej liczbie zdarzeń – wyprzedzają ich kierowcy w wieku 40–59 lat oraz 25–39 lat. Eksperci podkreślają, że proces starzenia przebiega indywidualnie i nie każdy wiek oznacza utratę sprawności.
Jak jest dziś w Polsce? Badania nie są obowiązkowe tylko z powodu wieku
Obecnie w Polsce nie ma automatycznych, cyklicznych badań lekarskich wyłącznie z powodu ukończenia określonego wieku. Prawo jazdy kategorii B wydawane jest maksymalnie na 15 lat, a badanie lekarskie odbywa się przy jego uzyskaniu lub wymianie dokumentu.
Dodatkowe badania mogą zostać nałożone w szczególnych sytuacjach – po przekroczeniu limitu punktów karnych, prowadzeniu pod wpływem alkoholu czy spowodowaniu poważnego wypadku. Lekarz ma także prawo skrócić ważność dokumentu, jeśli stwierdzi schorzenia wpływające na zdolność prowadzenia pojazdu, np. problemy neurologiczne, wzrokowe czy kardiologiczne.
Co może się zmienić w przyszłości?
Nowe przepisy unijne nie wprowadzają natychmiastowych zmian dla polskich kierowców. Dają jednak rządom możliwość zaostrzenia zasad – np. poprzez skrócenie okresu ważności prawa jazdy dla określonych grup wiekowych lub częstsze badania profilaktyczne.
W kontekście starzejącego się społeczeństwa temat będzie wracał. Do 2050 roku znaczna część populacji UE przekroczy 50. rok życia, a liczba osób powyżej 80 lat znacząco wzrośnie. Na dziś nie ma mowy o automatycznej utracie prawa jazdy przez seniorów. Kluczowe pozostaje indywidualne podejście i decyzja lekarza, a nie sama metryka.
Źródła: Biznes Info, Komisja Europejska, Parlament Europejski, Biuro Ruchu Drogowego KGP, ITS
Obserwuj w Google News
