Tyle trzeba zarabiać, by dostać 4 tys. zł emerytury miesięcznie. Kwota może zdziwić Polaków

Mechanizm wyliczania emerytury z ZUS

Zrozumienie, w jaki sposób Zakład Ubezpieczeń Społecznych wylicza naszą przyszłą emeryturę, jest punktem wyjścia do jakichkolwiek świadomych planów finansowych. System zdefiniowanej składki, który obowiązuje w Polsce, opiera się na prostym, choć bezlitosnym matematycznym wzorze.

Kwota emerytury to wynik podzielenia sumy zwaloryzowanych składek zgromadzonych na koncie i subkoncie przez średnie dalsze trwanie życia. Ten ostatni parametr budzi najwięcej emocji, ponieważ jest on ogłaszany co roku w marcu przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Tablice średniego dalszego trwania życia określają, przez ile miesięcy – statystycznie – osoba w danym wieku będzie pobierać świadczenie. Im wyższa przewidywana długość życia, tym mniejsza kwota co miesiąc trafia na konto seniora, ponieważ zgromadzony kapitał musi zostać „rozciągnięty” na dłuższy okres.

Warto zauważyć, że dane te są wspólne dla obu płci, co w praktyce oznacza, że statystycznie dłużej żyjące kobiety korzystają z uśrednienia, które jest dla nich matematycznie korzystne, choć ich sytuację pogarsza znacznie krótszy staż pracy wynikający z wieku emerytalnego (60 lat wobec 65 lat u mężczyzn).

Każdy ubezpieczony ma jednak narzędzie, które pozwala zdjąć zasłonę milczenia z przyszłych finansów. Platforma Usług Elektronicznych (PUE) ZUS udostępnia kalkulator emerytalny, który na podstawie historycznych danych o zarobkach oraz prognoz dotyczących przyszłych wpływów, potrafi oszacować wysokość świadczenia.

Wprowadzając tam dane takie jak obecny wiek, aktualne wynagrodzenie brutto oraz planowany wiek przejścia na spoczynek, otrzymujemy symulację, która dla wielu bywa zimnym prysznicem. Statystyki pokazują bowiem, że aby osiągnąć pułap 4 tys. zł, dzisiejszy 40-latek musi znajdować się w górnych widełkach zarobkowych.

Tyle trzeba zarabiać, aby mieć 4 tysiące emerytury

Przejdźmy do konkretnych liczb, które obrazują dystans między marzeniami a rzeczywistością składkową. Według analiz opartych na danych ZUS, aby otrzymać emeryturę w wysokości 4 tys. zł brutto, dzisiejszy mężczyzna w wieku 40 lat, planujący pracę do 65. roku życia, musi zarabiać miesięcznie co najmniej 9 tys. zł brutto.

To kwota znacznie przewyższająca obecną średnią krajową w sektorze przedsiębiorstw. Jeszcze trudniejszą misję mają przed sobą kobiety. Ze względu na ustawowo niższy wiek emerytalny, ich czas na gromadzenie kapitału jest o pięć lat krótszy, co w połączeniu z zasadami matematyki aktuarialnej drastycznie podnosi poprzeczkę zarobkową.

Kobieta, która chciałaby cieszyć się świadczeniem na poziomie 4 tys. zł, przechodząc na emeryturę w wieku 60 lat, powinna dziś osiągać dochody rzędu 11 tys. zł brutto miesięcznie. Tak duża dysproporcja wynika bezpośrednio z faktu, że każda dodatkowa składka i każdy rok pracy po osiągnięciu wieku uprawniającego do świadczeń realnie zwiększa wysokość wypłaty.

Eksperci wyliczają, że opóźnienie decyzji o przejściu na emeryturę o zaledwie rok może podnieść świadczenie o około 10–15 proc. Jest to efekt dwóch czynników: powiększenia kapitału o kolejne wpłaty oraz zmniejszenia mianownika w równaniu, czyli liczby miesięcy dalszego trwania życia.

W procesie budowania kapitału emerytalnego nie można pominąć roli corocznej waloryzacji środków zgromadzonych na kontach w ZUS. Proces ten odbywa się w czerwcu i polega na pomnożeniu zapisanych tam kwot przez wskaźnik wynikający z inflacji oraz wzrostu przypisu składek z poprzedniego roku.

W 2024 roku prognozy sugerują, że wskaźnik waloryzacji składowej może wynieść od 14,2 do 14,3 proc. Dla osób posiadających na kontach znaczne oszczędności, rzędu kilkuset tysięcy złotych, czerwcowa operacja oznacza realny przyrost kapitału o dziesiątki tysięcy bez konieczności wpłacania ani jednej dodatkowej złotówki.

Zobacz też: Tym seniorom ZUS nie przyzna 14. emerytury. Powyżej tego limitu jesteś zdyskwalifikowany

System emerytalny premiuje osoby, które podejmą taką decyzję

Wybór konkretnego miesiąca na złożenie wniosku o emeryturę to dla wielu osób najważniejsza decyzja finansowa w życiu, która może skutkować różnicą kilkuset złotych miesięcznie przez resztę życia. System premiuje osoby, które wstrzymają się z decyzją do drugiej połowy roku, właśnie ze względu na wspomnianą waloryzację czerwcową. Rozważmy przykład osoby, która zgromadziła na swoim koncie 400 tys. zł składek.

Jeśli złoży wniosek przed połową roku, jej świadczenie zostanie obliczone na podstawie "starego" stanu konta. Jeśli jednak poczeka do lipca, jej kapitał zostanie najpierw podniesiony o wskaźnik waloryzacji (np. o 14,2 proc.), co przełoży się na dodatkowe 205 zł emerytury każdego miesiąca.

Skala korzyści rośnie proporcjonalnie do zamożności portfela emerytalnego. W przypadku osób zamożniejszych, które przez lata dobrze zarabiały i zdołały zgromadzić na koncie i subkoncie łącznie milion złotych, strategiczne przejście na emeryturę w lipcu 2025 roku zamiast na początku tamtego roku może zapewnić świadczenie wyższe o ponad 680 zł miesięcznie.

To kwota, której nie sposób zignorować w długoterminowym planowaniu budżetu domowego. Warto zatem śledzić komunikaty ZUS i GUS, ponieważ drobne korekty w kalendarzu zawodowym mogą przynieść większy zysk niż wieloletnie oszczędzanie na lokatach o niskim oprocentowaniu.